Αφού είχε ήδη πραγματοποιηθεί το δημοψήφισμα της 8ης Δεκεμβρίου του 1974, το οποίο με το συντριπτικό 69,2% είχε προκρίνει την αβασίλευτη δημοκρατία, και είχε ψηφιστεί στις 7 Ιουνίου του 1975 το νέο Σύνταγμα, ο Καραμανλής οδηγούσε με γοργά βήματα την Ελλάδα στην (τότε) ΕΟΚ. Με πρόφαση ακριβώς αυτές τις διαπραγματεύσεις, αλλά και το Κυπριακό και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, ο πρωθυπουργός ζήτησε από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας πρόωρες εκλογές, που προσδιορίστηκαν για τις 10 Νοεμβρίου του 1977, έναν χρόνο δηλαδή νωρίτερα από την κανονική λήξη της θητείας εκείνης της Βουλής. Αξίζει να αναφερθεί ότι ο νέος εκλογικός νόμος που είχε ήδη ψηφιστεί ήταν αναλογικότερος από τον προηγούμενο, δηλαδή των εκλογών του 1974, όμως τα ποσοστά των κομμάτων για τη συμμετοχή τους στη β΄ κατανομή δεν είχαν μεταβληθεί. Η σημαντικότερη διαφοροποίηση αφορούσε την καθιέρωση της ρήτρας του «+1», τη διαίρεση δηλαδή του αριθμού εγκύρων ψηφοδελτίων διά του αριθμού των εδρών αυξημένο κατά έναν για τον υπολογισμό του εκλογικού μέτρου.

Στην αναμέτρηση του 1977 συμμετείχαν η ΝΔ του Κ. Καραμανλή, η Ενωση Δημοκρατικού Κέντρου (ΕΔΗΚ), που αποτελούσε απλώς μετονομασία της ΕΚ/ΝΔ, με αρχηγό πάλι τον Γ. Μαύρο, το ΠΑΣΟΚ του Α. Παπανδρέου, η Εθνική Παράταξη υπό τον Στ. Στεφανόπουλο, η Συμμαχία Προοδευτικών και Αριστερών Δυνάμεων του Η. Ηλιού, το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας (ΚΚΕ) με αρχηγό τον Χαρίλαο Φλωράκη, το Κόμμα Νεοφιλελεύθερων του Κ. Μητσοτάκη αλλά και διάφοροι μικροί σχηματισμοί της ευρύτερης αριστεράς.

Η ΝΔ, χωρίς να πλησιάσει την ανεπανάληπτη επίδοση του 1974, κέρδισε με ιδιαίτερη άνεση τις εκλογές, παίρνοντας ποσοστό 41,84% και 171 έδρες. Εκείνο που ασφαλώς προκάλεσε εντύπωση ήταν η δυναμική που ανέπτυσσε το ΠΑΣΟΚ, το οποίο σχεδόν διπλασίασε τις ψήφους του, φθάνοντας στο 25,34%. Ετσι, με τις 93 έδρες που κατέλαβε, αναδείχτηκε σε αξιωματική αντιπολίτευση. Αντίθετα, η ΕΔΗΚ περιορίστηκε στο 11,95% και έβγαλε 16 βουλευτές. Το ΚΚΕ, που δοκίμαζε για πρώτη φορά στη Μεταπολίτευση την αυτόνομη κάθοδο εξέλεξε 11 βουλευτές και πήρε 9,36%. Η Εθνική Παράταξη έλαβε 6,82% και 5 έδρες, ενώ από δύο βουλευτές έβγαλαν η Συμμαχία και το Κόμμα Νεοφιλελευθέρων.