Η κυβέρνηση έχει προχωρήσει σε αναθεώρηση του Συντάγματος, καταργώντας αρκετές από τις εξουσίες του Προέδρου της Δημοκρατίας. Το σύστημα γίνεται περισσότερο πρωθυπουργοκεντρικό, αλλά το πλέον σημαντικό γεγονός της τετραετίας είναι η αλλαγή στάσης των κομμάτων της αριστεράς απέναντι στο ΠΑΣΟΚ, που θα του στερήσει το 1986 την εκλογή δικών του δημάρχων σε Αθήνα, Πειραιά και Θεσσαλονίκη. Ο Κ. Μητσοτάκης έχει προσεγγίσει την αριστερά και ο λόγος του ακούγεται αρκετά ελκυστικός στους παραδοσιακούς ψηφοφόρους των δύο ΚΚ. Εν τω μεταξύ αυξάνεται συνεχώς η λαϊκή δυσαρέσκεια εξαιτίας της αποκάλυψης σκανδάλων αλλά και λεπτομερειών για την προσωπική ζωή του Ανδρέα Παπανδρέου και όλα δείχνουν ότι το κλίμα αντιστρέφεται υπέρ της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Ο αρχηγός του ΠΑΣΟΚ όμως, όντας έμπειρος πολιτικός, θα βγάλει έναν «άσσο από το μανίκι του», την αλλαγή προς το αναλογικότερο του εκλογικού νόμου, ο οποίος πλέον μετατρέπεται σχεδόν σε απλή αναλογική. Η ασθένεια του Ανδρέα Παπανδρέου και η μεταφορά του στο Χέρφιλντ θα τον εμποδίσουν να ασκεί όπως πριν τα καθήκοντά του. Μέσα πάλι σε μια φανατισμένη ατμόσφαιρα προκηρύσσονται εκλογές στις 18 Ιουνίου. Δεν λείπουν πάλι οι αλλαγές στο πολιτικό σκηνικό, με τον Κ. Στεφανόπουλο να έχει αποχωρήσει από τη ΝΔ, ιδρύοντας τη ΔΗΑΝΑ, ενώ το ΚΚΕ και το ΚΚΕ Εσ. ενώνονται σε έναν ενιαίο Συνασπισμό της Αριστεράς και της Προόδου, με τον Γιάννη Μπανιά όμως να επανιδρύει το ΚΚΕ Εσ. και να κατεβαίνει αυτόνομα. Επίσης, ενισχυμένη παρουσιάζεται η ΕΠΕΝ του Χρ. Δημητριάδη στον χώρο της άκρας δεξιάς, ενώ δειλά-δειλά κάνουν την εμφάνισή τους στο προσκήνιο οργανωμένα κόμματα οικολογικής ιδεολογίας. Τον καινούργιο εκλογικό νόμο θα εκμεταλλευθούν μωαμεθανοί ανεξάρτητοι υποψήφιοι στη Θράκη και θα προσπαθήσουν να πάρουν έδρα ή έδρες.

Οπως ήταν αναμενόμενο, η ΝΔ κέρδισε με άνεση τις εκλογές, παίρνοντας 44,28%, ενώ το ΠΑΣΟΚ υποχώρησε ύστερα από πολλά χρόνια κάτω από το 40% (39,13%). Η ισχυρή πλειοψηφία που θα εξασφάλιζε ο Κ. Μητσοτάκης με τον εκλογικό νόμο του 1985 δεν ήρθε όμως ποτέ. Η ΝΔ εξέλεξε 145 έδρες και δεν κατόρθωσε να κάνει αυτοδύναμη κυβέρνηση. Ο Συνασπισμός έβγαλε 28 βουλευτές, η ΔΗΑΝΑ, παρά το πενιχρό 1,01%, έναν, ενώ μια έδρα έλαβε ανεξάρτητος μουσουλμάνος υποψήφιος στη Θράκη.

Οι προσπάθειες του Κ. Μητσοτάκη να σχηματίσει κυβέρνηση θα αποβούν αρχικά άκαρπες. Ομως, ούτε ο Α. Παπανδρέου, που θα πάρει δεύτερος την εντολή, θα καταφέρει να πετύχει κάτι. Τελικά, ύστερα από συνεχείς διαβουλεύσεις μεταξύ ΝΔ και Συνασπισμού, θα επιτευχθεί ο «ιστορικός συμβιβασμός» και θα προκύψει κυβέρνηση από δύο εκ διαμέτρου αντίθετες παρατάξεις, με τη δικαιολογία ότι έπρεπε οι ένοχοι των σκανδάλων να παραπεμφθούν στη δικαιοσύνη και να μην χαθούν πολύτιμες προθεσμίες. Πρωθυπουργός στη νέα κυβέρνηση θα γίνει ο Τζανής Τζανετάκης.

 

Άρης Νόμπελης