ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΑΣ ΒΡΙΣΚΕΙ ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΤΕΡΑ

Το ισχυρό αποδεικτικό στοιχείο ότι φυτά περιβάλλουν έναν κοντινό αστέρα, άλλαξε τη στάση μας απέναντι στην πιθανότητα να υπάρχει «ζωή σε άλλους κόσμους», λέει ένας αστρονόμος, ο οποίος τράβηξε την πρώτη φωτογραφία αυτού που μπορεί να είναι ένα νεαρό ηλιακό σύστημα… η πρώτη άμεση απόδειξη για το ότι ένα μέρος του υλικού που βρίσκεται γύρω απ’ αυτούς τους αστέρες – εδώ τον Β’ Ζωγράφου (Β Ρictoris) – συσσωρεύεται και δημιουργεί φυτική ζωή.

Τόση αναστάτωση από ένα απλό λάθος; Η λέξη planet (πλανήτης), γράφτηκε από λάθος plant (φυτό), κι έτσι στο Aberdeen Press and Journal, στις 17 Οκτωβρίου 1984, δημιουργήθηκε ένα ολόκληρο άρθρο πάνω στην ανακάλυψη ζωής.

Αυτό που είχε συμβεί στην πραγματικότητα ήταν σημαντικό, μόνο που δεν είχε σχέση με την ανακάλυψη ζωής. Ηταν η ανακάλυψη κάποιων στοιχείων που υποδείκνυαν ότι κοντά σε ένα αστέρι μπορεί να σχηματίζονται πλανήτες.

Οι επιστήμονες της SETI (Επιστημονική Ερευνα για την Εξωγήινη Νοημοσύνη), για να εκτιμήσουν τις πιθανότητες να υπάρχει ζωή κάπου αλλού, χρειάζονταν να γνωρίζουν αν οι ίδιοι οι πλανήτες είναι κάτι κοινό ή κάτι σπάνιο. Για πολλά χρόνια, οι πιο ενδιαφέρουσες ενδείξεις που είχαμε για την ύπαρξη πλανητών γύρω από άλλα αστέρια ήταν έμμεσες. Η αρχή έγινε μα την ανακάλυψη ότι τα αστέρια περιστρέφονται γύρω από τον εαυτό τους. Οι πρώτη απόδειξη γι αυτό, μας ήρθε από μερικές ηλιακές κηλίδες. Αυτές οι σκοτεινές κηλίδες – περιοχές στην επιφάνεια του Ηλιου με χαμηλότερη θερμοκρασία – περιστρέφονται αργά γύρω από το Ηλιο, και χρειάζονται περίπου ένα μήνα για να ολοκληρώσουν τον κύκλο και να εμφανισθούν ξανά. Ετσι, ανακαλύψαμε ότι ο Ηλιος περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό του, σαν ένας γιγάντιος πλανήτης.

Οι αστρονόμοι αναζήτησαν σημάδια περιστροφής και άλλων άστρων, γύρω από τον εαυτό τους. Μελετώντας τις φασματικές γραμμές, διαπίστωσαν ότι μεταβάλλονταν εξαιτίας της μετατόπισης Doppler. Ακριβέστερα, η μια άκρη ενός τυπικού άστρου παρουσιάζεται λίγο πιο κόκκινη από το κανονικό, γεγονός που σημαίνει ότι αυτή η άκρη απομακρύνεται από εμάς, ενώ η άλλη άκρη εμφανίζεται λίγο πιο μπλε, που σημαίνει ότι πλησιάζει προς εμάς. Ετσι, με τη βοήθεια κατάλληλων υπολογισμών, μπορούμε να βρούμε και πόσο γρήγορα το άστρο περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό του.

Επιπλέον, έχουμε πολλές θεωρίες για το πώς λειτουργούν τα αστέρια. Πώς παράγουν θερμότητα με θερμοπυρηνικές αντιδράσεις, ανάλογες με τη βόμβα υδρογόνου, καθώς και πώς γεννήθηκαν, γερνούν και πεθαίνουν. Οταν συνδυάσουμε όλες αυτές τις θεωρίες με τις μετρήσεις του φάσματος των αστεριών, βρίσκουμε μια αξιοσημείωτη σχέση: τα νεαρά άστρα (που έχουν την τάση να είναι θερμά και λαμπρά), συνήθως περιστρέφονται γύρω από τον εαυτό τους πολύ γρήγορα – δεκάδες φορές πιο γρήγορα από τον Ηλιο μας. Τα μεσήλικα αστέρια όμως (σαν τον δικό μας Ηλιο) έχουν την τάση να περιστρέφονται αργά. Τα αστέρια περιστρέφονται γύρω από τον εαυτό τους, πολύ γρήγορα όταν είναι νέα, αλλά ελαττώνουν την ταχύτητά τους καθώς γερνούν.

Ενα περιστρεφόμενο αστέρι έχει τεράστια περιστροφική ορμή, που ονομάζεται στροφορμή. Αν όμως δείτε το ηλιακό μας σύστημα στο σύνολό του, θα διαπιστώσετε ότι τη μεγαλύτερη στροφορμή δεν την έχει ο ήλιος αλλά οι πλανήτες. Ενώ ο Ηλιος αποτελεί το 99,9 % της μάζας του ηλιακού συστήματος, κατέχει μόνο ένα πολύ μικρό μέρος της στροφορμής του – το 0.5 %. Το μεγαλύτερο μέρος της στροφορμής βρίσκεται στους πλανήτες, ιδίως στον Δία, εξαιτίας της κίνησής τους γύρω από τον Ηλιο. Αυτό επιτρέπει να υποθέσουμε ότι ο Ηλιος στην αρχή περιστρεφόταν γύρω από τον εαυτό του με απίστευτη ταχύτητα, αλλά, όταν σχηματίστηκαν οι πλανήτες, απέσπασαν το μεγαλύτερο μέρος της στροφορμής, με τη βοήθεια ίσως μαγνητικών πεδίων και των αερίων που εκλύονταν από τον, νεαρό τότε, Ηλιο.

Το γεγονός ότι μερικά αστέρια σαν τον Ηλιο, συνήθως περιστρέφονται αργά, μας κάνει να υποψιαζόμαστε ότι γύρω τους μπορεί να περιφέρονται κάποιοι πλανήτες.

(Πηγή: ΟΙ ΕΞΩΓΗΙΝΟΙ, Thomas R. McDonough, Εκδ. Κάτοπτρο)