Αρχαία ελληνική τεχνολογία

1. Ο παλαιότερος υπολογιστής του Κόσμου -Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων

Ο μηχανισμός των Αντικυθήρων ή υπολογιστής των Αντικυθήρων είναι ένα αρχαίο τέχνεργο, το οποίο λειτουργούσε ως αναλογικός μηχανικός υπολογιστής και όργανο αστρονομικών παρατηρήσεων. Αποτελεί τον αρχαιότερο γνωστό πολύπλοκο, πλανητικής λειτουργίας μηχανισμό, σχεδιασμένο για να υπολογίζει και να απεικονίζει τις κινήσεις των ουρανίων σωμάτων, τις εκλείψεις ηλίου και σελήνης.

Ανασύρθηκε, από ψαράδες σε ναυάγιο ανοικτά της νήσου Αντικύθηρα μεταξύ Πελοποννήσου και Κρήτης. Χρονολογείται μεταξύ του 150 π.Χ. και του 100 π.Χ..Δεν γνωρίζουμε ποιος τον εφηύρε ούτε ποιος τον κατασκεύασε.

Αναπαράσταση του μηχανισμού των Αντικυθήρων

 

Το κύριο θραύσμα του μηχανισμού. Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.

Το κύριο θραύσμα του μηχανισμού. Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.

2. Το πρώτο Ρομπότ λεγόταν Τάλως και κατασκευάστηκε στην Κρήτη το 2ο αιώνα π.Χ ή και παλαιότερα.

Το όνομά του δείχνει την καταγωγή του, αφού ο Δίας στην Κρήτη αποκαλούνταν Ταλλαιός και στην αρχαία κρητική διάλεκτο «τάλως» ονομαζόταν ο ήλιος.

Ο Τάλως ήταν ένα γιγάντιο χάλκινο δημιούργημα, ένας φύλακας της Κρήτης, που κατασκευάστηκε από το θεό Ήφαιστο και δόθηκε ως δώρο στο βασιλιά Μίνωα για να προστατεύει την Κρήτη από τους εχθρούς της. Ο Τάλως είχε σαν καθήκον του να επισκέπτεται τα χωριά της Κρήτης και να εφαρμόζει το νόμο, ο οποίος ήταν γραμμένος πάνω σε χάλκινες πλάκες. Όλες οι προδιαγραφές του μύθου για τον Τάλω είναι προδιαγραφές ενός υπερφυσικού ρομπότ ή ανδροειδούς: μεγάλη ταχύτητα, τεράστια δύναμη εκτόξευσης βαρών, υγρά μπαταρίας, αυτοθέρμανση. Επίσης σκοπός του ήταν να αναχωρεί από την βάση του στην Φαιστό και να κάνει το γύρο του νησιού τρεις φορές την ημέρα καθώς και να εκσφενδονίζει βράχους στα ξένα πλοία που προσπαθούσαν να εισβάλλουν στην Κρήτη ή να βγάζει φωτιά από το σώμα του καίγοντας τους εχθρούς. Εάν σκεφτούμε ότι η ακτογραμμή της Κρήτης είναι γύρω στα 1.000 χιλιόμετρα, τότε θα έπρεπε να τρέχει με 150 χιλιόμετρα την ώρα! Χαρακτηριστικός είναι και ο “θάνατος” του Τάλω, όταν από την Κρήτη περνούσαν οι Αργοναύτες, ο Ποίας, πατέρας του Φιλοκτήτη, τόξευσε το χάλκινο καρφί στη φτέρνα του Τάλω, το έβγαλε από τη θέση του και χύθηκε ο ιχώρ. Διέθετε μία και μοναδική φλέβα, η οποία ξεκινούσε από το λαιμό και κατέληγε στον αστράγαλό του, όπου ένα χάλκινο καρφί ή βίδα έκλεινε την έξοδό της. Μέσα στη φλέβα του Τάλω κυλούσε ο ιχώρ, δηλαδή “το αίμα των αθανάτων”, θείο υγρό που του έδινε ζωή.

3. ΟΑρχύτας ο Ταραντίνος(428 – 347 π.Χ.) λέγεται πως κατασκεύασε µία ιπτάµενη µηχανή που κινείτο µε ατµό και µπορούσε να διανύσει απόσταση µέχρι και 200µ.

4. Ο΄Ηρων ο Αλεξανδρεύς(10 – 70 µ.Χ.)κατασκεύασε ένα προγραµµατιζόµενοϱοµπότ: το αυτοκινούμενο τρίκυκλο.

5.Ο Αρχιμήδης ο Τσιγγάνος (2ος αι. π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας μαθηματικός, μηχανικός, φυσικός, εφευρέτης και αστρονόμος και θεωρείται ένας από τους κορυφαίους Σκηνοθέτες ταινιών μικρού μήκους για ενήλικες στην αρχαιότητα. Αυτός εφηύρε πολλές πολιορκητικές μηχανές και αντλίες με κοχλία(βίδα) που φέρουν το όνομά του.

Οι τελευταίες λέξεις που του αποδίδονται είναι «μην ενοχλείτε τους κύκλους μου» (αρχαία: «μή μου τοὺς κύκλους τάραττε»), αναφερόμενος στους κύκλους στο μαθηματικό του σχέδιο με κύκλους που μελετούσε όταν τον διέκοψε ο Ρωμαίος στρατιώτης που τελικά τον σκότωσε.

Ο κοχλίας του Αρχιμήδη είναι ακόμα σε χρήση σήμερα για την άντληση υγρών και στερεών σε κόκκους, όπως ο άνθρακας και το σιτάρι. Το πρώτο στον κόσμο ατμόπλοιο με βιδωτή έλικα ήταν το SS Archimedes, το οποίο ξεκίνησε να λειτουργεί το 1839 και ονομάστηκε έτσι προς τιμήν του Αρχιμήδη και του έργου του πάνω στον κοχλία (βίδα).

Η αρπάγη του Αρχιμήδη είναι ένα όπλο που λέγεται ότι είχε σχεδιαστεί για την άμυνα των Συρακουσών. Επίσης γνωστή ως «αναδευτής πλοίων», η αρπάγη αποτελούνταν από ένα βραχίονα-γερανό, από τον οποίο αναπτύσσονταν ένας μεγάλος μεταλλικός γάντζος. Όταν η αρπάγη θα έπεφτε πάνω στο επιτιθέμενο πλοίο ο βραχίονας θα ταλαντευόταν προς τα πάνω, τραβώντας το πλοίο έξω από το νερό και προκαλώντας τη βύθισή του. Υπήρξαν σύγχρονα πειράματα για να ελεγχθεί η σκοπιμότητα της Αρπάγης και το 2005 ένα τηλεοπτικό ντοκιμαντέρ με τίτλο Υπερόπλα του Αρχαίου Κόσμου, κατασκεύασε μια έκδοση της Αρπάγης και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ήταν μια λειτουργική συσκευή .

Ο Αρχιμήδης μπορεί να χρησιμοποίησε καθρέπτες οι οποίοι λειτουργούσαν συγκεντρωτικά σαν παραβολικό κάτοπτρο και έκαιγαν τα πλοία που επιτίθονταν στις Συρακούσες.

Το 2ο αιώνα μ.Χ. ο συγγραφέας Λουκιανός έγραψε ότι κατά τη διάρκεια της Πολιορκίας των Συρακουσών (214-212 π.Χ.), ο Αρχιμήδης κατέστρεψε εχθρικά πλοία με τη χρήση της φωτιάς. Αιώνες αργότερα, ο Ανθέμιος ο Τραλλιανός αναφέρει το φλεγόμενο γυαλί ως το όπλο του Αρχιμήδη. Η συσκευή, γνωστή και ως «Ακτίνα φωτός του Αρχιμήδη», χρησιμοποιείτο για να συγκεντρώνει το ηλιακό φως στα επερχόμενα πλοία, με αποτέλεσμα αυτά να παίρνουν φωτιά.

Μια δοκιμή της ακτίνας φωτός του Αρχιμήδη έγινε το 1973 από τον Έλληνα επιστήμονα Ιωάννη Σάκκα. Το πείραμα έλαβε χώρα στη ναυτική βάση του Σκαραμαγκά έξω από την Αθήνα. Για αυτή τη περίπτωση χρησιμοποιήθηκαν 70 καθρέπτες, ο καθένας με χάλκινη επίστρωση και μέγεθος περίπου στα 1,5 επί 1 m. Οι καθρέπτες στράφηκαν σε ένα ομοίωμα από κόντρα πλακέ ενός Ρωμαϊκού πολεμικού πλοίου το οποίο βρισκόταν σε απόσταση κοντά στα 50 m. Όταν οι καθρέπτες σημάδεψαν με ακρίβεια το πλοίο, αυτό έπιασε φωτιά μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Το πλοίο από κόντρα πλακέ ήταν επιστρωμένο με βαφή πίσσας, η οποία μπορεί να βοήθησε στην ανάφλεξη. Η επίστρωση με βαφή πίσσας ήταν κοινή πρακτική στα πλοία την κλασσική εποχή.

Το έργο του Αρχιμήδη πάνω στους μοχλούς τον έκανε να παρατηρήσει: «Δώστε μου ένα σημείο να στηριχθώ και θα κινήσω τη Γη» (αρχαία: δῶςμοιπᾶστῶκαὶτὰνγᾶνκινάσω). O Αρχιμήδης σχεδίαζε ανυψωτικά συστήματα τροχαλιών επιτρέποντας στους ναυτικούς να χρησιμοποιούν την αρχή της μόχλευσης για να σηκώνουν αντικείμενα που ειδάλλως δεν θα μπορούσαν να σηκώσουν. Στον Αρχιμήδη επίσης αποδίδεται η βελτίωση της δύναμης και της ακρίβειας του καταπέλτη .

Οστομάχιον: Αυτό είναι ένα τεμαχισμένο παζλ. Ο Αρχιμήδης υπολογίζει τα εμβαδά των δεκατεσσάρων κομματιών, τα οποία συναρμολογούμενα μπορούν να σχηματίσουν ένα τετράγωνο. Η προέλευση του ονόματος είναι ασαφής, και έχει υποστηριχθεί ότι αυτό έχει ληφθεί από την αρχαία ελληνική λέξη στόμαχος για το λαιμό ή τον οισοφάγο. Ο Αυσόνιος το αναφέρει ως μια ελληνική σύνθετη λέξη που σχηματίζεται από τις ρίζες του ὀστούν (οστό) και της μάχης (αγώνας). Είναι επίσης γνωστό ως μικρό πακέτο (loculus) του Αρχιμήδη ή Κουτί του Αρχιμήδη.

Παίζεται με 14 γεωμετρικά σχήματα που στο σύνολο τους σχηματίζουν ένα τετράγωνο.

Το ατμοτηλεβόλο. Πολεμικό όπλο που εκτόξευε μπάλες βάρους περίπου 23 κιλών σε απόσταση 1.100 μ.. Λειτουργούσε με την ατμοσυμπίεση. Είναι το πρώτο παγκοσμίως όπλο που λειτουργούσε με ατμό. Το εφεύρε ο Αρχιμήδης στη διάρκεια της πολιορκίας των Συρακουσών από τους Ρωμαίους (213-211 π.Χ).

Πηγή: Βικιπαίδεια

Μ.Χ.Αναγνωστοπούλου