Ο Αριστοτέλης (384 π.Χ. -322 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος και επιστήμων που γεννήθηκε στα Στάγειρα της Χαλκιδικής, στη Μακεδονία.

Σε ηλικία 17 ετών εισέρχεται στην Ακαδημία του Πλάτωνα στην Αθήνα ό,που παραμένει έως τα 37 του έτη. Εκεί συνδέεται τόσο με τον ίδιο τον Πλάτωνα όσο και με τον Εύδοξο, τον Ξενοκράτη και άλλους στοχαστές. Τα έργα του αναφέρονται σε πολλές επιστήμες, όπως Φυσική, Βιολογία, Ζωολογία, Μεταφυσική, Λογική, Ηθική, Ποίηση, Θέατρο, Μουσική, Ρητορική, Πολιτική κ.ά, και συνιστούν το πρώτο ολοκληρωμένο σύστημα στη Δυτική Φιλοσοφία. Η σκέψη και οι διδασκαλίες του Αριστοτέλη, που συνοπτικά περιγράφονται με τον όρο Αριστοτελισμός, επηρέασαν για αιώνες τη φιλοσοφική, θεολογική και επιστημονική σκέψη έως και τον ύστερο Μεσαίωνα.

Κατόπιν εντολής του Φιλίππου, αναλαμβάνει το 343 π.Χ. τη διδασκαλία του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Από τα 400 βιβλία του κυρίως σε μορφή διαλόγων, σώθηκαν 47 βιβλία και μερικά αποσπάσματα.

-«Ουκ εν τω πολλώ το ευ, αλλ’ εν τω ευ το πολύ».

Το καλό δε βρίσκεται στο πολύ αλλά το πολύ βρίσκεται στο καλό (Η ποιότητα είναι ανώτερη της ποσότητας στην ευδαιμονία).

-«Φιλία εστί μία ψυχή εν δυσί σώμασιν ενοικουμένη».

Η φιλία (ή η αγάπη) είναι μια ψυχή που κατοικεί σε δυο σώματα.

-«Τα αγαθά κόποις κτώνται».

Τα καλά αποκτώνται με κόπους.

-«Ουδείς φίλος ώ πολλοί φίλοι».

Αυτός που έχει πολλούς φίλους δεν έχει κανέναν πραγματικό.

-«Εν τη προαιρέσει η μοχθηρία και το αδικείν».

Η μοχθηρία και η αδικία υπάρχουν από πρόθεση (όχι τυχαία ή κατά λάθος).

-«Ελεύθερον διατελεί και βέλτιστα πολιτευόμενον και δυνάμενον άρχειν πάντων, μιας τυγχάνον πολιτείας».

(Το ελληνικό γένος) ζει ελεύθερα και διοικείται άριστα και θα μπορούσε να κυριαρχήσει, αν ήταν πολιτικά ενωμένο.

-«Απεκρίθη εκ παλαιοτέρου του βαρβάρου έθνεος το ελληνικόν εόν και δεξιώτερον και ευηθείης ηλιθίου απηλλαγμένον μάλλον».

Ξεχώρισε από παλιά το ελληνικό έθνος από τους βαρβάρους όντας πιο ικανό και περισσότερο απαλλαγμένο από την ηλιθιότητα.

-«Η πενία πολλών εστιν ενδεής, η δ’ απληστία πάντων».

Η φτώχεια είναι έλλειψη πολλών πραγμάτων η δε απληστία όλων (του φτωχού του λείπουν πολλά πράγματα αλλά του άπληστου του λείπουν τα πάντα).

-«Άνευ των αναγκαίων αδύνατον και ζην και εύ ζην».

Χωρίς τα αναγκαία είναι αδύνατον να ζείς και πολύ περισσότερο να ζείς καλά.

-«Έξις δευτέρα φύσις».

Η συνήθεια μπορεί να γίνει δεύτερη φύση.

-«Ακούσας υπό τινος λοιδορείσθαι, «Απόντα με,» έφη, «και μαστιγούτω.»

Όταν άκουσε ο Αριστοτέλης ότι κάποιος τον κορόιδευε, «όταν λείπω, μπορούν και να με μαστιγώνουν», είπε.

-«Μάλλον φιλούσιν οι ποιήσαντες ευ τους παθόντας ή οι παθόντες ευ τους ποιήσαντας».

Περισσότερο αγαπούν οι ευεργέτες τους ευεργετούμενους παρά οι ευεργετούμενοι τους ευεργέτες.

-«Ου γαρ ο δικαστής, ουδ’ ο βουλευτής, ουδ’ ο εκκλησιαστής άρχων εστί, αλλά το δικαστήριον, η βουλή και ο δήμος».

Ούτε ο δικαστής ούτε ο βουλευτής ούτε ο θρησκευτικός δάσκαλος είναι Αρχή, παρά μόνο Αρχή είναι η Βουλή και ο Δήμος.

-«Ωσπερ σώμα στερηθέν ψυχής πίπτει, ούτω καί πόλις, μή όντων νόμων, καταλύεται».

Όπως το σώμα, όταν στερηθεί την ψυχή πεθαίνει, έτσι και η πόλη όταν δεν υπάρχουν νόμοι, καταλύεται.

-«Όμοια γάρ ως επί το πολύ τα μέλλοντα τοις γεγονόσι».

Τα περισσότερα απ’ αυτά που θα γίνουν στο μέλλον είναι ίδια μ’ αυτά που έχουν ήδη γίνει. (Ηθικά Νικομάχεια)

Πηγή: Βικιπαίδεια, gnomikologikon.gr

Μ.Χ. Αναγνωστοπούλου