Ο Θαλής ο Μιλήσιος, (640 ή 624 π.Χ. – 546 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος και ο αρχαιότερος των Προσωκρατικών, ο πρώτος των επτά σοφών της αρχαιότητας, Μαθηματικός, Φυσικός, Αστρονόμος, Μηχανικός, Μετεωρολόγος και ιδρυτής της Ιωνικής Σχολής της φυσικής φιλοσοφίας στη Μίλητο.

Ο Αριστοτέλης και άλλοι αρχαίοι φιλόσοφοι θεωρούν τον Θαλή ως τον πρώτο Έλληνα φιλόσοφο. Στο διάλογο του Πλάτωνα «Πρωταγόρας», το όνομα του εμφανίζεται πρώτο στην λίστα πεπαιδευμένων ανθρώπων.Ο Μπέρτραντ Ράσελ είπε πως «Η Δυτική φιλοσοφία αρχίζει με τον Θαλή».

Ο Θαλής προσπάθησε να κατανοήσει τον κόσμο μέσα από τα μάτια της επιστήμης και να εξηγήσει φυσικά φαινόμενα όπως η Έκλειψη Ηλίου, χωρίς να χρησιμοποιήσει αναφορές στην μυθολογία όπως γινόταν μέχρι την εποχή του. Υπήρξε μεγάλος διδάσκαλος με παρά πολύ μεγάλη επιρροή σε όλους σχεδόν τους μεταγενέστερους προσωκρατικούς φιλοσόφους που ακολούθησαν τα χνάρια του στην προσπάθειά τους να δημιουργήσουν τεκμηριωμένες αδιαμφισβήτητες αλήθειες για τα φυσικά φαινόμενα, τα ουράνια σώματα και άλλα χρησιμοποιώντας ως εργαλεία τους τη Λογική, τα Μαθηματικά, τη Φυσική, τη Βιολογία, την Αστρονομία και όχι τους μύθους και τους θρύλους.

Κέρδισε το θαυμασμό των Αιγυπτίων μετρώντας το ύψος των πυραμίδων, βασιζόμενος στο μήκος της σκιάς τους και της σκιάς μιας ράβδου που κάρφωνε στο έδαφος. Λέγεται ότι τον είχαν καλέσει για να ξαναμοιράσει τη γη μετά τις πλημμύρες του Νείλου και τότε προέκυψε η λέξη Γεωμετρία, δηλαδή η Μέτρηση της Γης.

Γνωστό παγκοσμίως είναι το Θεώρημα του Θαλή που αναφέρει: όταν παράλληλες ευθείες τέμνονται από δύο άλλες ευθείες τότε τα τμήματα μεταξύ των παραλλήλων που ορίζονται στην μια τέμνουσα, είναι ανάλογα. ……

Στο Θαλή αποδίδονται από τους αρχαίους συγγραφείς πέντε ακόμα αποδείξεις γεωμετρικών προτάσεων:

-Η διάμετρος κύκλου διχοτομεί τον κύκλο.

-Οι κατά κορυφήν γωνίες είναι ίσες.

-Οι παρά τη βάση ισοσκελούς τριγώνου γωνίες είναι ίσες.

-Αν δυο τρίγωνα έχουν μια πλευρά ίση και τις προσκείμενες σε αυτή γωνίες ίσες, είναι και μεταξύ τους ίσα (Κριτήριο ισότητας τριγώνων Γ-Π-Γ).

-Η εγγεγραμμένη σε ημιπεριφέρεια γωνία είναι ορθή.

Γνωμικά:

-«Δύσκολον τον εαυτόν γνώναι, εύκολον τω άλλω υποτίθεσθαι».

Το να γνωρίζεις τον εαυτό σου είναι δύσκολο, αλλά εύκολο να υποθέτεις των άλλων.

-«Τον βίον μη, τω χρόνω βραχύν όντα, πράγμασιν κακοίς μακρόν ποιείν».

Τη ζωή σου, που είναι σύντομη, μην την κάνεις (να φαίνεται) μακριά με κακά πράγματα.

-«Τάχιστον νους, δια παντός γαρ τρέχει».

Ο νους είναι το ταχύτερο από όλα, διότι τρέχει διαπερνώντας τα πάντα.

-«Τις ευδαίμων; Ο το μεν σώμα υγιής, την δε ψυχήν εύπορος, την δε φύσιν ευπαίδευτος».

Ποιος είναι ευτυχής; Ο υγιής σωματικά, ο πλούσιος στην ψυχή και αυτός που έχει ανοικτό μυαλό μπροστά στη Φύση.

-«Πρεσβύτατον των όντων Θεός, αγέννητον γαρ και μήτε αρχήν έχον, μήτε τελετήν».

Γηραιότερος των όντων είναι ο θεός γιατί είναι αγέννητος, χωρίς αρχή και τέλος.

-«Σοφώτατον χρόνος• ανευρίσκει γαρ πάντα».

Σοφώτερος όλων είναι ο χρόνος διότι ανακαλύπτει τα πάντα.

-«Ουδέν ανεπίληπτον, αλλ’ έχει πάντα διαμαρτίας και αγνοίας».

Τίποτε δεν είναι άψογο, αλλά πάντα υπάρχουν ελαττώματα και παραλείψεις.

-«Με την όψιν καλλωπίζου, αλλ’ εν τοις επιτηδεύμασιν ίσθι καλός».

Να φροντίζεις την εμφάνισή σου, αλλά (κυρίως) να είσαι καλός στη δουλειά σου.

-«Τι κοινότατον; Ελπίς. Και γαρ οις άλλο μηδέν, αύτη παρέστη».

Τι είναι το πιο συνηθισμένο; η Ελπίδα. Ακόμη και όταν όλα έχουν χαθεί, αυτή παραμένει.

-«Εάν ά τοις άλλοις επιτιμώμεν, αυτοί μη δρώμεν».

Να μην κάνουμε αυτά για τα οποία κατηγορούμε τους άλλους.

-«Δει τα μεν εικότα λέγειν, τα δ’ αμήχανα σιωπάν».

Πρέπει να μιλάει κανείς για τα λογικά πράγματα και για τα απίθανα να σιωπά.

-«Ούπω καιρός… Ουκέτι καιρός».

Ακόμα δεν είναι καιρός… δεν είναι πια καιρός.(Σύμφωνα με μια παράδοση η μητέρα του Θαλή τον παρακινούσε να παντρευτεί αλλά αυτός της απαντούσε πως είναι μικρός για γάμο. Όταν πέρασαν τα χρόνια, της απαντούσε πως είναι μεγάλος πια για γάμο).

-«Ού τι τα πολλά έπη φρονίμην απεφήνατο δόξαν».

Τα πολλά λόγια δεν σε κάνουν να φαίνεσαι συνετός.

Επίσης:

-Για τρία πράγματα ευχαριστώ την τύχη: πρώτα γιατί γεννήθηκα άνθρωπος και όχι θηρίο, δεύτερο γιατί γεννήθηκα άνδρας και όχι γυναίκα και τρίτο γιατί γεννήθηκα Έλλην και όχι βάρβαρος.

-Άριστη δημοκρατία είναι εκείνη που δεν έχει ούτε πάρα πολύ πλούσιους ούτε πάρα πολύ φτωχούς πολίτες.

Πηγές: Βικιπαίδεια, gnomikologikon.gr

Μ.Χ.Αναγνωστοπούλου