Dies Natalis Solis Invicti (γενέθλιο του ανίκητου ήλιου)

Οπως έγραψε ο ίδιος ο Σοφοκλής στον Αίαντα (646-647) «ο χρόνος ο μακρός και αναρίθμητος φέρνει κάποτε στο φως όλα τα αφανέρωτα».

Από τις απαρχές σχεδόν των οργανωμένων κοινωνιών, η συγκεκριμένη ημέρα, μεταξύ της 21ης και 22ας Δεκεμβρίου για το βόρειο ημισφαίριο κατείχε ιδιαίτερη θέση στο σύνολο των περιοδικών δρώμενων, που σχετίζονταν με αστρονομικά φαινόμενα. Η ημέρα αυτή, το χειμερινό ηλιοστάσιο, η μία και μοναδική μέρα του χρόνου κατά την οποία ο ήλιος “στέκεται” στον ουρανό και τότε η ημερήσια ηλιοφάνεια βρίσκεται στη μικρότερη διάρκειά της, ενώ αντίστοιχα η νύχτα έχει τη μέγιστη διάρκειά της. Ημερολογιακά, το χειμερινό ηλιοστάσιο ορίζεται κάθε έτος μεταξύ της 21ης και 22ας Δεκεμβρίου για το βόρειο ημισφαίριο και αντίστροφα, μεταξύ της 21ης και 22ας Ιουνίου για το νότιο ημισφαίριο. Μικρή απόκλιση υπήρξε περί το 45πΧ. όταν ο Ιούλιος Καίσαρας όρισε στο Ιουλιανό ημερολόγιο την 25η Δεκεμβρίου ως επίσημη ημέρα του χειμερινού ηλιοστασίου, δίνοντας έτσι τη βάση για σημαντικούς ιστορικούς-θρησκευτικούς συνειρμούς λίγες δεκαετίες αργότερα…

Το χειμερινό ηλιοστάσιο ενσωμάτωνε πάντοτε ιδιαίτερη συμβολική σημασία, ως ημέρα λατρείας του «θεού» ήλιου και της γέννησής του.

Οι δύο αυτές ημέρες τον χρόνο (21 Δεκεμβρίου, 21 Ιουνίου) στον αρχαίο παγανιστικό κόσμο ήταν συνδεδεμένες με το ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΘΙΜΟΤΥΠΙΚΟ ΔΡΩΜΕΝΟ της Ηλιολατρείας, τη λατρεία δηλαδή του ηλίου ως θεού.

Πέραν των διαφόρων λατρευτικών εκδηλώσεων προς τιμή της γέννησης του Ηλιου, ολόκληρα μεγαλιθικά μνημεία είχαν κατασκευαστεί σύμφωνα με το χειμερινό ηλιοστάσιο, όπως το New Grange στην Ιρλανδία, σε ένα σημείο του οποίου υπάρχει ευθυγράμμιση με τον ήλιο που ανατέλλει και του Stonehenge στην Αγγλία, σε ένα σημείο του οποίου υπάρχει ευθυγράμμιση με τον ήλιο που δύει κατά το χειμερινό ηλιοστάσιο.

Στον δυτικό κόσμο, η ημέρα του χειμερινού ηλιοστασίου εορταζόταν ήδη από την αρχαιότητα με σημαντικές κατά τόπους εορτές (έντονα παγανιστικές). Οι αρχαίοι Ρωμαίοι γιόρταζαν τα Βρουμάλια ως ημέρα τιμής του θεού Διονύσου-Βάκχου, τα οποία είχαν διάρκεια ενός μήνα κι έληγαν τη μικρότερη ημέρα του έτους «bruma», από την οποία πήραν και την ονομασία τους. Οι αρχαίες Γερμανικές και Σκανδιναβικές φυλές γιόρταζαν ήδη από την πρώιμη μεσαιωνική εποχή την παγανιστική εορτή Yule που επηρέασε έντονα τα μετέπειτα εορταστικά δρώμενα των Χριστουγέννων. Στην αρχαία Ελλάδα, γιορτάζονταν τα Λήναια που έληγαν την ημέρα του χειμερινού ηλιοστασίου, όπου ο θεός Διόνυσος κομματιάζονταν από τις Μαινάδες και στη συνέχεια, επανεμφανιζόταν ο θεός Διόνυσος ως βρέφος, αναγεννημένος πλέον.  Κατά μία μυθολογική εκδοχή οι πρόγονοί μας ονόμαζαν την νύχτα του χειμερινού ηλιοστασίου «τριέσπερο»

Στην ύστερη ρωμαϊκή αυτοκρατορία γιορτάζονταν η γέννηση του αήττητου Ήλιου SATURNALIA (diesnatalissolisinvicti), ως κατάλοιπο της εορτής γέννησης του προχριστιανικού Ζωροαστρικού θεού Μίθρα. Αυτή η σημαντική εορτή, μερικούς αιώνες μετά έγινε η αφορμή για την τοποθέτηση της ημερομηνίας γέννησης του Ιησού στις 25 Δεκεμβρίου (αν και οι πρώτοι χριστιανοί θεωρούσαν γενικότερα τον εορτασμό των γενεθλίων ως παγανιστική εορτή και ως εκ τούτου απαγορευόταν να γιορτάζουν ακόμα και τη γέννηση του Ιησού…). Στην αρχαία Αίγυπτο, κατά τη συγκεκριμένη ημέρα εορταζόταν ο θάνατος και η επαναγέννηση του θεού Οσιρι. Τέλος, σε διάφορα δρυϊδικά και νεοπαγανιστικά κινήματα, κατά το χειμερινό ηλιοστάσιο γιορτάζεται η ημέρα επαναγέννησης του μεγάλου κερασφόρου θεού Cernunnos.

Σύμφωνα με την ορθόδοξη χριστιανική διδασκαλία, όλη η κτιστή δημιουργία και των ουρανίων σωμάτων συμπεριλαμβανομένων, αποκαλύπτει την άκτιστη δόξα του Θεού (Ψαλμ. 8, 4. 148, 3. Ιώβ 9, 7-10. Α’ Κορ. 15, 41), ενισχύει την πίστη των ανθρώπων στην ύπαρξη του Ενός Τριαδικού Θεού ως Δημιουργού και Συντηρητού της κτίσεως (Γεν. 15, 5. Δευτερ. 1, 10) και μαρτυρεί την άπειρο σοφία και παντοδυναμία Του (Ψαλμ. 146, 4. Ησ. 40, 26).

«Εγώ ειμί το φως του κόσμου, ο ακολουθών Εμοί ου περιπατήσει εν τη σκοτία αλλ’ έξει το φως της ζωής».

Την πραγματικότητα αυτή τη συνοψίζει άριστα μια κορυφαία πατερική προσωπικότητα, εκφράζοντας σύμπασα την εκκλησιαστική πατερική παράδοση, ο άγιος Γρηγόριος, Αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης, ο Παλαμάς: «Ἐγώ δέοὐ μόνον ὅτι ἔστι δημιουργός κατανοῶ ἐκ τῶν δημιουργημάτων, ἀλλά και ὅτι εἷς ἐστι και νοῶ και ἀποδείκνυμι· πάντα γάρ ὁρῶ μιᾶς και τῆς αὐτῆς βουλήσεως καί σοφίας καί δυνάμεως δεόμενα γενέσθαι ἐκ μη ὄντων· μία δε βούλησις ἅμα καί σοφία καί δύναμις μιᾶς φύσεως ἐστιν· εἷς ἄρατῇ φύσει ὁ δημιουργός Θεός ἡμῶν» (Β’ Προς Βαρλαάμ, 25. ΕΠΕ 1, 544).

Τη Δευτέρα (21/12/2020 ) το μεσημέρι, στις 12:02 ώρα Ελλάδας, ο Ηλιος βρέθηκε στο χειμερινό ηλιοστάσιο, έτσι ξεκίνησε και τυπικά ο φετινός χειμώνας στην Ελλάδα και γενικότερα στο βόρειο ημισφαίριο.

Φέτος, το χειμερινό ηλιοστάσιο συμπίπτει με ένα σπάνιο αστρονομικό φαινόμενο: τη Μεγάλη Σύζευξη Δία και Κρόνου.

Οι δύο μεγαλύτεροι και μακρινότεροι πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος θα έρθουν πολύ κοντά και θα φαίνονται με γυμνό μάτι, σαν δύο άστρα σχεδόν ενωμένα, για να μας δώσουν ένα λαμπρό αστέρι , κάτι σαν εκείνο που φώτισε τον ουρανό την εποχή της Γέννησης, το «αστέρι της Βηθλεέμ».  Για πρώτη φορά ένα τρομερά σπάνιο «πάντρεμα» των πλανητικών γιγάντων Δία και Κρόνου στον ουρανό της Γης συμπίπτει  και με την κορύφωση της τελευταίας βροχής διαττόντων του έτους, των Αρκτίδων.

Η συγκεκριμένη ημερομηνία σε όλες τις ιστορικές εποχές συνοδεύεται από διάφορους θρύλους και δοξασίες, που συμβολίζουν την αναγέννηση και τη μετάβαση σε μια νέα ελπιδοφόρα εποχή.

Η Μεγάλη Σύζευξη, όπως ονομάζεται αυτό το γεγονός, έχει να συμβεί από το 1623, όμως η τελευταία φορά που οι δύο πλανήτες ήταν τόσο κοντά, με απόκλιση μόλις 1/10 της μοίρας, ήταν το 1226!

Ενα τόσο σπάνιο αστρονομικό γεγονός δημιουργεί διάφορες ιδέες στο μυαλό των ανθρώπων, που βλέπουν στις κινήσεις των άστρων «οιωνούς και θεϊκά μηνύματα».

Είναι πολύ σημαντική η νοητική συμμετοχή ανθρώπων που αναβλύζουν χαρά, αγάπη και καλοσύνη, ώστε να χτυπήσει η «μεγάλη καμπάνα του χρόνου και του κάρμα», που θα μας επιτρέψει να δούμε πόσο ενωμένες είναι οι υπάρξεις μας.

Οι Γηραιότεροι των Αβορίγινων υποστηρίζουν πως ο κόσμος θα συνεχίζει να μοιάζει ίδιος με τώρα, όμως οι δονήσεις του πλανήτη θα βοηθήσουν την ανθρωπότητα να αλλάξει προς το καλύτερο και προτρέπουν τους ανθρώπους του κόσμου  να διαλογιστούν στο σπίτι τους με το νου εστιασμένο στη Μητέρα Γη, γεμάτοι θετικά συναισθήματα.

Στο σημείο αυτό του Χρόνου

Ας αναστοχαστούμε:
Αν και η συγκεκριμένη ημέρα πάντοτε συνδεόταν με επιφανειακά «κοσμικά» δρώμενα, δεν πρέπει να ξεχνάμε πως κάθε τέτοια εκδήλωση έχει και μία έντονη εσωτερική σημασία, καθώς οι διάφορες λατρευτικές εκδηλώσεις των αστρονομικών φαινομένων αποτελούν ξεκάθαρες προβολές και εξωτερικεύσεις του εσωτερικού μας κόσμου. Σε ζητήματα λοιπόν πιο εσωτερικής φύσεως, το χειμερινό ηλιοστάσιο αποτελεί μία σημαντική ημέρα μετάβασης από ένα χαμηλό συνειδησιακό επίπεδο σε κάποιο άλλο ανώτερο, πάντοτε με βασικό θέμα την απαλλαγή από το σκοτάδι της καθημερινότητας, των λανθασμένων επιλογών, τη συμβολική νίκη του καλού έναντι του κακού, το πέρασμα από μία περίοδο ηλιοτροπικά φθίνουσας πορείας, σε μία νέα περίοδο ανάπτυξης, εξέλιξης, ανόδου και αναγέννησης. Σε διάφορα εσωτερικά τάγματα και παραδόσεις, η συγκεκριμένη ημέρα είναι αφιερωμένη σε τελετές και αλληγορικά δρώμενα που σκοπό έχουν να υμνήσουν και να αναδείξουν τη γέννηση του συμβολικού φωτός μέσα μας και τη νίκη του έναντι του συμβολικού σκότους.

Το Φως κατανικά το σκότος στην αέναη πάλη των αντιθέτων δυνάμεων, ζωογόνων και καταστρεπτικών!!!

Το άυλο θαυμαστό σύμβολο της αληθείας, της σοφίας , της αρετής, θριαμβεύει! Ο ζωοδότης ΗΛΙΟΣ επιστρέφει νικητής στον ουρανό και βρίσκει έτσι την αριστοτεχνική έκφρασή της η συμπαντική κυκλική αρμονία!!!

Σε όλες τις παραδόσεις των λαών οι υποχθόνιες δυνάμεις του σκότους νικώνται κατά κράτος και ο κυκλικός ρους του σύμπαντος διαιωνίζεται. Επικρατεί η νίκη του φωτός στο σκότος, της Γνώσης στην άγνοια, αλλά κυρίως η πίστη στη γέννηση ελπίδας για μία νέα εποχή ικανή να κατευθύνει τον άνθρωπο προς την επανακατάκτηση της αθανασίας και την επιστροφή στο Εδεμικό καθεστώς, στην πρώτη αρχή από την οποία αισθανόταν ότι προερχόταν.

Ας μην σταματήσουμε ποτέ μπροστά στις αιώνιες δυνάμεις της χαράς. Με αυτά τα αυθεντικά αισθήματα, οφείλουμε να μάθουμε να επαναγεννώμεθα, σαν το φως , και να αναζητούμε τις πιο βαθιές δυνάμεις, που εμφανίζονται ως καθαροί κραδασμοί Αγάπης και που μας οδηγούν στον Θεό, για να ξεπεράσουμε τις αμφιβολίες μας, τα εμπόδια, τους φόβους και τις δυσκολίες, που μας παρουσιάζονται πάντοτε στη ζωή μας, με Πίστη κι Ελπίδα.

Προφανώς, σε αυτό το επίπεδο συνειδητότητας, αυτό που πρέπει να «πεθάνει» είναι οι συσσωρευμένες υλικές συνθήκες, πάθη συνδεδεμένα στην προσωπικότητα. Είναι τα ελαττώματά μας, τα συνδεδεμένα στο εγώ μας, στην επιθυμία ισχύος, στη βιασύνη να κρίνουμε, στη ματαιότητα, στην υπεροψία που συχνά γεννά ανόητους ανταγωνισμούς, σε αναμονή της διέλευσης του κατωφλίου αυτού του επιπέδου εκδήλωσης από το σκοτάδι στο ΦΩΣ !!!… προκειμένου…, προκειμένου να ανέλθουμε την προσωπική μας Πυραμίδα, σκαλί -σκαλί, να ανακαλύψουμε μια μέρα εάν είμαστε τυχεροί, υπομονετικοί και άξιοι, ότι η κορυφή της είναι ένας τόπος που δεν είναι τόπος, σε έναν χρόνο που δεν είναι χρόνος!!! Είναι καρδιά μυστηριώδης και θυσιαστικός βωμός στην πνευματική ύπαρξή μας, είναι η ΘΕΑΣΗ ΤΟΥ ΑΓΑΘΟΥ, όπου θα κατανοήσουμε την πηγή μας, την αληθινή μας ταυτότητα!!! Είναι ο ΧΩΡΟΣ όπου ο Υπέρτατος Κτίστης των Κόσμων δημιούργησε το Φως δια μέσου του Λόγου, του Ηχου, του απόκρυφου Κραδασμού που μόνον Εκείνος γνωρίζει.

Στόχος είναι ο καθένας από εμάς να βρει τον τελικό του σκοπό με πλήρη συναίσθηση, όπως όλα τα όντα, τα οποία από το ναδίρ μέχρι το ζενίθ, από την ανατολή στη δύση και από τον βορρά στον νότο, εορτάζουν και αφιερώνουν στον Ηλιο, το καθένα με τον τρόπο του, την ψυχή τους!!!

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ

Λ.Μ

21/12/2020