1. Πέφτει σιδερένια βροχή σε εξωπλανήτη; Ο εξωπλανήτης WASO-76b που βρίσκεται στον αστερισμό των Ιχθύων και απέχει περίπου 390 έτη φωτός, έχει διαρκώς την ίδια πλευρά του στραμμένη προς το άστρο του, με θερμοκρασίες επιφανείας άνω των 2.400 βαθμών Κελσίου στην πλευρά αυτή, ικανές να εξαερώσουν μέταλλα που καταλήγουν στην ατμόσφαιρά του. Στη συνέχεια οι ατμοί των μετάλλων μεταφέρονται από ισχυρούς ανέμους στην κατά 1.000 βαθμούς πιο κρύα και μόνιμα «σκοτεινή» πλευρά του πλανήτη.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι εκεί ο σίδηρος συμπυκνώνεται, πιθανώς σε σύννεφα, και πέφτει σα βροχή στη διάρκεια της νύχτας . «Θα μπορούσε να πει κανείς ότι ο πλανήτης γίνεται βροχερός το βράδυ, μόνο που βρέχει σίδηρο», δήλωσε ο καθηγητής Ερενράιχ από την ομάδα επιστημόνων που έκαναν τη δημοσίευση στο περιοδικό “Nature”.

  1. Εξωγήινη πρωτεΐνη ανακαλύφθηκε σε μετεωρίτη (Acfer 086) που είχε πέσει στην Αλγερία το 1990. Ονομάζεται αιμολιθίνη, η δομή της είναι σχετικά μικρή με κυρίαρχο το αμινοξύ γλυκίνη ενώ στις άκρες της υπάρχουν άτομα σιδήρου, οξυγόνου και λιθίου. Η συγκεκριμένη πρωτεϊνική δομή δεν έχει καταγραφεί ποτέ στη Γη ως τώρα. Οι ερευνητές θεωρούν ότι η αιμολιθίνη ενισχύει τη θεωρία προέλευσης των θεμελιωδών στοιχείων της ζωής από το Διάστημα και άφιξής τους  στη Γη (πιθανότατα και σε άλλους πλανήτες) μέσω πτώσης μετεωριτών. Στο παρελθόν έχουν παρατηρηθεί πρόδρομοι αμινοξέων, σάκχαρα, οργανικά υλικά και μόρια σε μετεωρίτες, αλλά μεμονωμένα. Είναι η πρώτη φορά που καταγράφεται μια πιο πολύπλοκη δομή, όπως αυτή μιας πρωτεΐνης.

Παρά το γεγονός ότι δε γνωρίζουν τον τρόπο δημιουργίας της αιμολιθίνης στο Διάστημα, οι ερευνητές πιστεύουν ότι αυτό συνέβη στην επιφάνεια κόκκων σκόνης. Η παρουσία της δεν είναι ένδειξη εξωγήινης ζωής, αλλά θα μπορούσε να δώσει ένα στοιχείο για το πως ξεκίνησε η ζωή στη Γη. Τα άτομα που υπάρχουν στις άκρες της πρωτεϊνικής δομής σχηματίζουν ένα είδος οξειδίου του σιδήρου που είναι γνωστό ότι απορροφά φωτόνια και διαχωρίζει το νερό σε υδρογόνο και οξυγόνο. Γι’ αυτό το λόγο, οι ερευνητές θεωρούν ως ότι θα μπορούσε να είναι  μια πρωτογενής πηγή ενέργειας σε χημικό και βιοχημικό επίπεδο.

  1. Katherine Johnson: Απεβίωσε σε ηλικία 101 ετών η σπουδαία μαθηματικός της NASA. Η επιστήμων είναι γνωστή για τη συμμετοχή της στη προετοιμασία της αποστολής που έβαλε σε τροχιά τον Τζων Γκλεν και η ιστορία της έγινε γνωστή από το βιβλίο και την ταινία Hidden Figures.

Η Κάθριν Τζόνσον  γεννήθηκε το 1918 στη Δυτική Βιρτζίνια και σε ηλικία 13 ετών φοιτούσε ήδη στο κολέγιο. Παρά το γεγονός ότι ήταν μαύρη ακολούθησε  μια πολύ επιτυχημένη καριέρα στη NASA από το 1953 και μετά. Συμμετείχε στην ανάλυση της τροχιάς της αποστολής της πρώτης επανδρωμένης αποστολής των ΗΠΑ στο Διάστημα, το Μάιο του 1961. Το 1962, ενώ ο Τζων Γκλεν προετοιμαζόταν για την αποστολή που θα τον έθετε σε τροχιά, ζήτησε ο ίδιος από την Κάθριν Τζόνσον  να επαληθεύσει το μαθηματικό μοντέλο που πρότεινε ο υπολογιστής. Σε περίπτωση που οι υπολογισμοί της έβγαιναν ίδιοι με αυτούς του υπολογιστή, τότε θα δεχόταν να ξεκινήσει η αποστολή! Συμμετείχε ενεργά και στις αποστολές Apollo που ακολούθησαν. Είχε επίσης μια πολύ σημαντική διαδρομή και σε ακαδημαϊκό επίπεδο καθώς ήταν η πρώτη γυναίκα που έλαβε αναγνώριση από το Flight Research Division ως επικεφαλής έρευνας και είδε το όνομά της σε 26 ερευνητικές αναφορές. Αποσύρθηκε το 1986 μετά από 33 χρόνια στη NASA και τιμήθηκε με το Μετάλλιο της Ελευθερίας από τον Πρόεδρο Μπάρακ Ομπάμα  το 2015, την ανώτερη τιμή που μπορεί να λάβει απλός πολίτης στις ΗΠΑ για την προσφορά του.

  1. Ο ήλιος σε φάση «ηλιακού ελαχίστου»: Ο Ήλιος βρίσκεται σε μία πιο αδρανή φάση του τακτικού του κύκλου που αποκαλείται «Ηλιακό Ελάχιστο» (Solar Minimum). Η τελευταία φορά που συνέβη κάτι τέτοιο ήταν μεταξύ 1650 και 1715, περίοδος που είναι γνωστή ως «Μικρή εποχή των Παγετώνων» στο βόρειο ημισφαίριο της γης, όταν προκάλεσε χαμηλές θερμοκρασίες επιφάνειας. «Η υπερθέρμανση που προκαλείται λόγω φαινομένου του  θερμοκηπίου είναι 6 φορές μεγαλύτερη από την ενδεχόμενη ψύξη δεκαετιών ενός παρατεταμένου Μεγάλου Ηλιακού Ελαχίστου» αναφέρει χαρακτηριστικά η NASA για την κλιματική αλλαγή.   «Ακόμα και αν ένα Μεγάλο Ηλιακό Ελάχιστο διαρκέσει έναν αιώνα, οι παγκόσμιες θερμοκρασίες θα εξακολουθήσουν να αυξάνονται λόγω  υπερθέρμανσης από τις ανθρωπογενείς δραστηριότητες – όπως οι εκπομπές αερίων. Δεν επίκειται μίνι εποχή παγετώνων» εξηγούν οι επιστήμονες.
  2. Ο νέος γεωλογικός χάρτης της Σελήνης είναι ένα έργο δεκαετιών που δημιουργήθηκε από συνένωση παλιών και νέων χαρτών εμπλουτισμένων με πρόσφατα δεδομένα και πληροφορίες για τη στρωματογραφία, τις ονομασίες και τις ηλικίες των σχηματισμών. Εγινε σε κλίμακα 1:5.000.000 και  θα χρησιμοποιηθεί από τις μελλοντικές επανδρωμένες αποστολές.
  3. Αρχαίος Ποταμός στον πλανήτη Αρη: κυλούσε στην επιφάνειά του επί 100.000 χρόνια περίπου, πριν από 3,7 δισεκατομμύρια χρόνια, προέκυψε από ανάλυση δορυφορικών εικόνων του σκάφους Mars Reconnaissance Orbiter (MRO) της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας (NASA), το οποίο βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τον πλανήτη. Οι επιστήμονες έκαναν τρισδιάστατες αναπαραστάσεις πετρωμάτων και αναγλύφου καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι μια βαθιά χαράδρα βάθους περίπου 200 μέτρων και πλάτους 1500 μέτρων στη ΒΑ της μεγάλης λεκάνης Hellas (Ελλάς) σχηματίστηκε σταδιακά από τη ροή ενός αρχαίου ποταμού. Καθώς ο ποταμός κυλούσε, εναπόθετε ιζήματα σε διαδοχικά στρώματα. Το νερό εκτιμάται ότι κυλούσε όλο το χρόνο και ο Άρης πρέπει να είχε έναν υδρολογικό κύκλο όπως της Γης, τροφοδοτούμενο από συνεχείς βροχές. Η λεκάνη Ελλάς στο νότιο ημισφαίριο του Άρη πιστεύεται ότι κάποτε φιλοξενούσε μια μεγάλη λίμνη και ένα δίκτυο από ποτάμια, δέλτα ποταμών και μικρότερα κανάλια.

 

Μ. Χ. Αναγνωστοπούλου