1.Eξωγήινη ζωή στο ηλιακό μας σύστημα

Αφροδίτη: η ανακάλυψη φωσφίνης στα νέφη της αναζωπύρωσε τις πιθανότητες ύπαρξης ζωής.

Άρης: είναι ο κοντινότερος στη Γη πλανήτης και παρόμοιος με αυτήν. Έχει ημέρα 24,5 ωρών, παγετώνες και επιφάνεια που διαμορφώθηκε από νερό στο μακρινό του παρελθόν. Ο εντοπισμός λίμνης κάτω από τους πάγους του νοτίου πόλου και μεθανίου στην ατμόσφαιρα κάνουν τον Άρη ισχυρό υποψήφιο για ύπαρξη ζωής καθώς το μεθάνιο μπορεί να παραχθεί μέσα από βιολογικές διαδικασίες.

Ευρώπη: ο δορυφόρος του Δία είναι λίγο μικρότερος από τη Σελήνη και περιστρέφεται γύρω του κάθε 3,5 ημέρες. Θεωρείται γεωλογικά ενεργή όπως η Γη και η επιφάνειά της είναι παγωμένη, με έναν ωκεανό σε υγρή μορφή κάτω από αυτήν. Αυτός δημιουργεί παγοπίδακες μέσα από ρωγμές, ένα αδύναμο μαγνητικό πεδίο και χαοτική μορφολογία στην επιφάνεια. Ο επιφανειακός πάγος προστατεύει τον ωκεανό από το ψύχος του διαστήματος καθώς και από την ακτινοβολία.

Εγκέλαδος: δορυφόρος του Κρόνου παγωμένος όπως η Ευρώπη. Κοντά στον νότιο πόλο του ανακαλύφθηκαν γιγαντιαίοι παγοπίδακες που υποδεικνύουν την ύπαρξη νερού σε υγρή μορφή κάτω από τους πάγους. Εκεί εντοπίστηκαν οργανικά σωματίδια και βραχώδη πυριτικά σωματίδια που απαντούν εκεί όπου το νερό του ωκεανού έρχεται σε επαφή με τον βραχώδη πυθμένα σε θερμοκρασία μεγαλύτερη των 90 βαθμών Κελσίου. Αυτό υποδεικνύει την πιθανή ύπαρξη υδροθερμικής δραστηριότητας που παρέχει την κατάλληλη χημεία και ενέργεια για να υποστηριχθεί ζωή.

Τιτάνας: Το μεγαλύτερο φεγγάρι του Κρόνου που χαρακτηρίζεται από μια πυκνή πορτοκαλί ατμόσφαιρα-ομίχλη πολύπλοκων οργανικών σωματιδίων και ένα καιρικό σύστημα με κύκλο μεθανίου αντί κύκλο νερού- με βροχές, ξηρασία και αμμοθύελλες. Η ατμόσφαιρα αποτελείται κυρίως από άζωτο, που είναι σημαντικό για τη δημιουργία πρωτεϊνών σε όλες τις γνωστές μορφές ζωής. Παρατηρήθηκε η ύπαρξη ποταμών και λιμνών υγρού μεθανίου και αιθανίου και πιθανώς παρουσία κρυοηφαιστείων. Αυτό δείχνει πως και ο Τιτάνας έχει κάτω από την επιφάνειά του αποθέματα υγρού.

2.Τέσσερις υπόγειες αλμυρές λίμνες στον Άρη πιθανόν βρίσκονται κάτω από τους πάγους του νότιου πόλου του σύμφωνα με εκτιμήσεις Ιταλών επιστημόνων, όπως συμβαίνει κάτω από τους πάγους της Ανταρκτικής στη Γη. Αν αυτό επιβεβαιωθεί, αυξάνονται οι πιθανότητες να βρεθούν ίχνη ζωής στο γειτονικό πλανήτη όπως έχουν βρεθεί μικροοργανισμοί στις υπόγειες λίμνες της Ανταρκτικής.

Η έρευνα με επικεφαλής τη γεωφυσικό και πλανητική επιστήμονα δρα Έλενα Πετινέλι του Πανεπιστημίου της Ρώμης εκτιμά ότι η μεγάλη λίμνη έχει διαστάσεις 20 επί 30 χιλιόμετρα και είναι άγνωστο το βάθος της καθώς το ραντάρ δε μπορεί να διαπεράσει το αλμυρό νερό. Οι τρεις άλλες κοντινές λίμνες εκτιμάται ότι έχουν διαστάσεις της τάξης των δέκα χιλιομέτρων περίπου.

3.Σημαντική διάκριση για νεαρό Έλληνα αστροφυσικό

Ο Ιωάννης Λιοδάκης, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Φινλανδικό Κέντρο Αστρονομίας του Πανεπιστημίου του Τουρκού, επιλέχθηκε από τη Διεθνή Αστρονομική Ένωση για να πάρει την Υποτροφία Gruber.

Η υποτροφία αυτή χρηματοδοτείται ετησίως από το Ίδρυμα Gruber του Πανεπιστημίου του Γέϊλ των ΗΠΑ, συνοδεύεται από το ποσό των 25.000 ευρώ και αποσκοπεί στην υποστήριξη της έρευνας πολλά υποσχόμενων νέων επιστημόνων στο πεδίο της αστροφυσικής.

Όπως αναφέρει η Διεθνής Αστρονομική Ένωση σε σχετική ανακοίνωση, ο κ. Λιοδάκης πρόσφατα ξεκίνησε να μελετά τις εκπομπές των μπλέιζαρς (blazars), μιας κατηγορίας ενεργών γαλαξιακών πυρήνων που φιλοξενούν στο κέντρο τους τις μεγαλύτερες μαύρες τρύπες στο σύμπαν και παράγουν εκπομπές ακτινοβολίας υψηλών ενεργειών.

Ο Έλληνας ερευνητής σπούδασε Φυσική στο Πανεπιστήμιο της Πάτρας, πήρε το διδακτορικό του στην Αστροφυσική από το Πανεπιστήμιο της Κρήτης και πριν πάει στη Φινλανδία είχε ασχοληθεί με την έρευνα στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ της Καλιφόρνια.

4. Εξωπλανήτης ονομάσθηκε π λόγω της διάρκειας 3,14 ημερών του έτους του: ανακαλύφθηκε εξωπλανήτης παρόμοιου μεγέθους με τη Γη με έτος διάρκειας 3,14 ημερών. Ο αριθμός αυτός παραπέμπει στη μαθηματική σταθερά «π», που είναι ο λόγος της περιφέρειας προς τη διάμετρο ενός κύκλου και έχει άπειρα δεκαδικά ψηφία αλλά με ακρίβεια οκτώ δεκαδικών ψηφίων ισούται με 3,14159265.
Μάλλον δεν είναι φιλόξενος για ζωή λόγω της μικρής απόστασης της τροχιάς του από το άστρο του και της υψηλής θερμοκρασίας στην επιφάνειά του.

5. Ελληνική επιτυχία: καινοτόμο σύστημα “ανακύκλωσης” ούρων σε Σελήνη και Άρη που εκτοξεύτηκε στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Με υπογραφή του Παν/μίου Θεσσαλονίκης, η διαδικασία της ανακύκλωσης παράγει πόσιμο νερό και τα ανακυκλωμένα ούρα μπορούν να εξασφαλίσουν την παραμονή των ανθρώπων στο διάστημα.

Την ελληνική επιτυχία στη έρευνα του Διαστήματος υπογράφουν επιστήμονες του Τμήματος Χημείας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης οι οποίοι είχαν καθοριστική συμβολή στο σχεδιασμό της αποστολής του καινοτόμου συστήματος Ηλεκτροχημικής Οξείδωσης της Αμμωνίας (ΗΟΑ) στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ΔΔΣ), στο πλαίσιο έργου χρηματοδοτούμενου από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος.

Ερωτηθείς για το μέλλον της τεχνολογίας που αναπτύχθηκε ο επικεφαλής επιστήμονας κ. Καραπάντσιος απάντησε: «Αποτελεί πραγματικά μια καινούρια νοοτροπία το να ανακυκλώνουμε τα ούρα. Είχαμε συνειδητοποιήσει ότι μπορούσαμε να ανακυκλώσουμε αναπνεύσιμα, συμπληρώματα από κλιματισμό. Στο μέλλον θα είναι δυνατή και ανακύκλωση κοπράνων. Όμως σήμερα φτάνουμε μέχρι τα ούρα, όπως και τα νερά από πλύσεις μπάνιου, τα γκρίζα νερά. Άρα εκεί βρισκόμαστε, είναι μια καινούρια γενιά τεχνολογίας που καθαρίζει και ανακτά το νερό από τα ανθρωπογενή λύματα».

Πηγές: The Conversation ΑΠΕ ΜΠΕ, News247.gr

Μ.Χ.Αναγνωστοπούλου