1. Στο πλαίσιο της αποστολής του διαστημοπλάνου X-37B (ορίζεται ως «διαστημοπλάνο» (space plane), λόγω της δυνατότητάς του να πετά και μέσα στην ατμόσφαιρα) θα απελευθερωθεί ο δορυφόρος FalconSAT-8, για τη διεξαγωγή πειραμάτων της NASA  σε τροχιά, για τη μελέτη των επιπτώσεων της ακτινοβολίας και άλλων παραγόντων στο διάστημα σε σπόρους και άλλα υλικά που χρησιμοποιούνται για καλλιέργειες. Άλλο πείραμα θα μελετά τη μετατροπή ηλιακής ενέργειας σε ενέργεια μικροκυμάτων ραδιοσυχνοτήτων και τη μετάδοση στο έδαφος. Το X-37B εκτοξεύτηκε για πρώτη φορά τον Απρίλιο του 2010.
  2. Τα Artemis Accords (Συμφωνίες Άρτεμις) έδωσε στη δημοσιότητα η NASA, θέτοντας τις βάσεις για ένα διεθνή διάλογο σχετικά με τις βασικές αρχές που θα διέπουν τους τρόπους με τους οποίους οι άνθρωποι θα ζούν και θα εργάζονται στη Σελήνη. Οι συμφωνίες επιδιώκουν τη δημιουργία «ασφαλών ζωνών» γύρω από σεληνιακές βάσεις, θα επιτρέπουν την ιδιοκτησία των σεληνιακών πόρων που εξορύσσονται σε εταιρίες και στόχος των ΗΠΑ είναι να προσελκύσουν συμμάχους στο σχέδιο αυτό.

Το Κογκρέσο των ΗΠΑ πέρασε νόμο το 2015 που επιτρέπει σε εταιρείες να έχουν ιδιοκτησία επί των πόρων που εξορύσσουν στο διάστημα, ωστόσο δεν υπάρχουν τέτοιοι νόμοι στη διεθνή κοινότητα.

Οι αρχές των Συμφωνιών Άρτεμις, όπως παρουσιάζονται στην ιστοσελίδα της NASA, έχουν ως εξής:

Ειρηνικοί σκοποί, Διαφάνεια, Διαλειτουργικότητα, Βοήθεια σε περιπτώσεις εκτάκτου ανάγκης, Καταγραφή διαστημικών αντικειμένων, Δημοσιοποίηση επιστημονικών δεδομένων, Προστασία κληρονομιάς, Διαστημικοί πόροι (δυνατότητα εξόρυξης και χρήσης πόρων στη Σελήνη, τον Άρη και σε αστεροειδείς).…. Μάλιστα.

  1. Δορυφόρος της NASA θα ψάξει με λέιζερ για νερό στους σκοτεινούς κρατήρες της Σελήνης: Καθώς οι αστροναύτες της NASA θα εξερευνούν τη Σελήνη στο πλαίσιο του προγράμματος «Άρτεμις», θα χρειάζεται να χρησιμοποιούν πόρους που ήδη υπάρχουν στην επιφάνειά της, όπως το νερό- τόσο για καύσιμα πυραύλων, όσο και για πόσιμο. Ωστόσο, το ερώτημα είναι πόσο νερό υπάρχει στη Σελήνη και πού μπορεί να βρίσκεται- και εδώ έρχεται το Lunar Flashlight ,ένας μικρός δορυφόρος μεγέθους χαρτοφύλακα, με αποστολή τον εντοπισμό πάγου στους πυθμένες κρατήρων της Σελήνης που δεν έχουν δει ποτέ το φως του ήλιου.

Θα είναι η πρώτη αποστολή που θα αναζητήσει πάγο με λέιζερ και το πρώτο διαπλανητικό σκάφος που θα χρησιμοποιήσει «πράσινο» προωθητικό, ένα νέο είδος καυσίμου  ασφαλέστερο σε μεταφορά και αποθήκευση από την υδραζίνη.

Οι κρατήρες στους πόλους, θεωρείται πως είναι «ψυχρές παγίδες» που συσσωρεύουν μόρια διαφόρων πάγων (μεταξύ των οποίων και πάγος από νερό). Τα μόρια μπορεί να έχουν προέλθει από κομήτες και αστεροειδείς, καθώς και από αλληλεπιδράσεις του ηλιακού ανέμου με το σεληνιακό έδαφος.

Εάν τα λέιζερ χτυπούν βράχο, το φως θα επιστρέφει στο σκάφος, υποδεικνύοντας έλλειψη πάγου. Εάν το φως απορροφάται, αυτό θα σημαίνει πως θα υπάρχει πάγος. Όσο μεγαλύτερη η απορρόφηση, τόσο πιο εξαπλωμένος θα είναι ο πάγος στην επιφάνεια.

4. Ιαπωνική η πρώτη αποστολή λήψης δειγμάτων από δορυφόρο του Άρη:Το διαστημόπλοιο της αποστολής MMX (Martian Moon eXploration) προορίζεται για εκτόξευση το 2024 και θα επισκεφθεί τα δύο φεγγάρια του Άρη, τον Φόβο και τον Δείμο. Ο Φόβος επελέγη για λήψη δειγμάτων επειδή υπάρχουν περισσότερα στοιχεία γι αυτόν, ως μεγαλύτερο από τα δύο φεγγάρια και είναι πιο κοντά στον Άρη. Επίσης, έχει περιοχές που υποδεικνύουν δύο διαφορετικές συστάσεις, ενώ ο Δείμος έχει μόνο μία. Νερό και οργανικά στοιχεία θεωρείται πως κατέφθασαν μέσω κομητών και αστεροειδών που σχηματίστηκαν στις ψυχρότερες ζώνες του εξώτερου ηλιακού συστήματος. Η απόσταση στην οποία το νερό μπορεί να παγώσει είναι γνωστή ως «snow line»- σημείο μετάβασης αμέσως μετά την τροχιά του Άρη. Οπότε, ο Άρης βρίσκεται, κατά κάποιον τρόπο, στην «πύλη» της άφιξης νερού στο εσώτερο ηλιακό σύστημα, και ίχνη αυτών των αφίξεων μπορεί να υπάρχουν στο σύστημα του Άρη. Ο σχηματισμός των δύο φεγγαριών του Άρη έχει 2 θεωρίες: ο Φόβος και ο Δείμος με διαμέτρους 23 και 12 χλμ αντίστοιχα, μοιάζουν με αστεροειδείς, και ίσως να αιχμαλωτίστηκαν από τη βαρύτητα του Άρη καθώς κινούνταν προς το εσωτερικό του συστήματός μας από τη ζώνη αστεροειδών. Εναλλακτικά, τα 2 φεγγάρια ίσως σχηματίστηκαν εξαιτίας μιας μεγάλης πρόσκρουσης με τον Άρη.

  1. Η 68χρονη αστροναύτης Κάθι Σάλιβαν της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας (NASA), η πρώτη Αμερικανίδα που περπάτησε στο διάστημα το 1984, έγινε και η πρώτη γυναίκα στον κόσμο που έφθασε την Κυριακή με βαθυσκάφος στο βαθύτερο σημείο των ωκεανών της Γης, στην Άβυσσο Τσάλεντζερ σε βάθος 10.915 μέτρων. Έγινε έτσι ο πρώτος άνθρωπος που έχει τόσο περπατήσει στο διάστημα, όσο και καταβυθιστεί στα μεγαλύτερα θαλάσσια βάθη.

Η Σάλιβαν, που είναι επίσης γεωλόγος και ωκεανογράφος, συνεργάστηκε με τον αμερικανό εξερευνητή Βίκτορ Βέσκοβο, ο οποίος στο παρελθόν έχει φθάσει στα βαθύτερα σημεία των βυθών του πλανήτη. Η εταιρεία EYOS Expeditions συντόνισε την αποστολή της Σάλιβαν στην Άβυσσο Τσάλεντζερ, η οποία βρίσκεται στο Δυτικό Ειρηνικό Ωκεανό, στη νότια απόληξη της Τάφρου των Μαριαννών.

  1. 6. Ειδική ομάδα του Τμήματος Χημείας του ΑΠΘ συμμετείχε σε πείραμα (μελέτη του βρασμού σε συνθήκες έλλειψης βαρύτητας) του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Η ομάδα Δυναμικής Πολυφασικών Συστημάτων του Tμήματος Χημείας του ΑΠΘ, με επικεφαλής τον Καθηγητή κ. Θοδωρή Καραπάντσιο, συμμετείχε στην πολυεθνική ομάδα RUBI του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος, με ευθύνη τον χειρισμό σε πραγματικό χρόνο και την εκτέλεση των πειραμάτων από το Απομακρυσμένο Κέντρο Τηλεμετρίας (Remote Telemetry Station) στο Τμήμα Χημείας του ΑΠΘ.
  2. Αϊνστάιν: Ο χορός του άστρου που τον επιβεβαίωσε για άλλη μια φορά. Η πρώτη επιβεβαίωση της θεωρίας του Αϊνστάιν είχε γίνει μέσω παρατήρησης της τροχιάς του Ερμή γύρω από τον Ήλιο. Τώρα, μετά από περίπου 100 χρόνια, οι επιστήμονες παρατήρησαν το ίδιο μοτίβο κίνησης ενός άστρου γύρω από την κεντρική μαύρη τρύπα, γνωστή ως «Τοξότης Α*», που έχει 4 εκατομμύρια φορές μεγαλύτερη μάζα από τον Ήλιο, από τον οποίο απέχει 26.000 έτη φωτός.

Γύρω από την κεντρική μαύρη τρύπα υπάρχουν πολλά άστρα και μεταξύ τους το S2 που κινείται σε απόσταση έως 20 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα από αυτήν (περίπου 120 φορές η απόσταση Γης-Ήλιου). Κατά την κοντινότερη διέλευσή του, το άστρο, υπό τη βαρυτική επίδραση της μαύρης τρύπας, κινείται με ταχύτητα σχεδόν 3% της ταχύτητας του φωτός, ολοκληρώνοντας μία περιφορά κάθε 16 χρόνια.

Τα περισσότερα άστρα και οι πλανήτες δεν ακολουθούν κυκλική τροχιά, αλλά πότε πλησιάζουν και πότε απομακρύνονται από το αντικείμενο γύρω από το οποίο περιστρέφονται. Η γενική θεωρία σχετικότητας παρέχει μία ακριβή πρόβλεψη πώς αλλάζει η τροχιά λόγω της λεγόμενης «μετάπτωσης Schwarzschild», ενός φαινομένου που δεν είχε μετρηθεί ποτέ έως τώρα για ένα άστρο πέριξ μίας μαύρης τρύπας.

8. H NASA αποκαλύπτει το μακρινό “χιονάνθρωπο” Άροκοθ που το σχήμα του είναι σα δύο μπάλες κολλημένες η μία πάνω στην άλλη,  διαθέτει μια σχετικά ομαλή επιφάνεια με λίγους κρατήρες πρόσκρουσης και   ηλικία περίπου 4 δις ετών. Είχε ανακαλυφθεί πριν έξι χρόνια και το νέο όνομα του σημαίνει «Ουρανός» στη γλώσσα των Ινδιάνων της Αμερικής. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι ο Άροκοθ που έχει μήκος 36 χιλιομέτρων και πλάτος 20 χλμ., σχηματίστηκε ομαλά από τη βαρυτική κατάρρευση ενός νέφους σωματιδίων, το οποίο υπήρχε στο πρωταρχικό ηλιακό νεφέλωμα από όπου γεννήθηκε το ηλιακό μας σύστημα. Τα νέα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι οι δύο ανισομεγέθεις σφαιροειδείς «λοβοί» του Άροκοθ, που τον κάνουν να μοιάζει με χιονάνθρωπο ήταν προηγουμένως ανεξάρτητα σώματα, που κάποια στιγμή ενώθηκαν με σχετικά ήπιο και όχι βίαιο τρόπο όπως άλλα σώματα. Η επιφάνεια του έχει κοκκινωπή απόχρωση, είναι κρύα και καλυμμένη με πάγο από μεθανόλη και πολύπλοκα οργανικά μόρια, στα οποία πιθανόν οφείλεται και το κόκκινο χρώμα. Αν και δεν έχει ανιχνευθεί ακόμη νερό στο σώμα, οι επιστήμονες δεν αποκλείουν την παρουσία του, καθώς μπορεί να μην έχει αποκαλυφθεί ακόμη. Το σκάφος New Horizons, που είχε εκτοξευθεί το 2006 και είχε επισκεφθεί τον Πλούτωνα και τους δορυφόρους του το 2015, απέχει πλέον περίπου 7,1 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα από τη Γη, λειτουργεί ομαλά και εισδύει σταδιακά βαθύτερα στη Ζώνη Κάιπερ, κινούμενο με ταχύτητα 50.400 χιλιομέτρων την ώρα και ανακαλύπτοντας νέα σώματα. Η επικοινωνία του με τη Γη αναμένεται να διακοπεί κάποια στιγμή μέσα στη δεκαετία του 2030.

 

Μ.Χ. Αναγνωστοπούλου