Αυτή είναι μια ιστορία σχετικά με έναν κόσμο που βασανίζεται από την εμμονή για υλικά αγαθά, είναι μια ιστορία ενός συστήματος σε κρίση. Το καλό είναι ότι, όταν αρχίζουμε να κατανοούμε αυτό το σύστημα, διακρίνουμε πολλά σημεία παρέμβασης και, φυσικά, λύσης.

Ενα από τα προβλήματα στην προσπάθεια για χρήση λιγότερων αγαθών, είναι ότι μερικές φορές αισθανόμαστε ότι τα χρειαζόμαστε πραγματικά. Τι γίνεται ας πούμε, αν ζεις σε μια πόλη όπως το Κλίβελαντ και θέλεις ένα ποτήρι νερό; Παίρνεις το ρίσκο να πιεις από μια βρύση, ή θα πρέπει να βρεις ένα μπουκάλι νερό από παρθένα τροπικά δάση των νησιών Φίτζι; Βέβαια η απάντηση σύμφωνα με την εταιρεία εμφιαλωμένου νερού Φίτζι είναι προφανής. Ετσι έστησαν μια ολόκληρη διαφημιστική καμπάνια γι’ αυτό, που κατέληξε να είναι μια από τις πιο ηλίθιες ταινίες στη ιστορία της διαφήμισης.

Η πόλη του Κλίβελαντ δεν ήθελε να είναι περίγελος των αστείων της Φίτζι. Ετσι έκαναν μερικά τεστ. Από τους ελέγχους προέκυψε ότι ένα ποτήρι νερού Φίτζι είναι κατώτερης ποιότητος και είναι χειρότερο γευστικά από το νερό της βρύσης του Κλίβελαντ ενώ κοστίζει χιλιάδες φορές περισσότερο. Αυτή είναι μια τυπική ιστορία για το τι συμβαίνει όταν συγκρίνεις εμφιαλωμένο νερό με το νερό της βρύσης.

Είναι το εμφιαλωμένο καθαρότερο; Κάποιες φορές ναι και κάποιες όχι. Μήπως είναι γευστικότερο; Σε ελέγχους που έγιναν σε όλη τη χώρα, ο κόσμος επιμένει να επιλέγει νερό βρύσης έναντι του εμφιαλωμένου. Οι εταιρείες εμφιαλωμένου νερού ισχυρίζονται ότι απλώς καλύπτουν τις ανάγκες των καταναλωτών. Αλλά ποιος θα απαιτούσε ένα λιγότερο βιώσιμο, λιγότερο γευστικό, μακράν ακριβότερο προϊόν, ειδικά όταν μπορείς να το έχεις σχεδόν δωρεάν στην κουζίνα σου;

Το εμφιαλωμένο νερό κοστίζει περίπου 2.000 φορές περισσότερο από αυτό της βρύσης. Μπορείς να φανταστείς να πληρώνεις 2.000 φορές την αξία οποιουδήποτε άλλου προϊόντος; Τι θα έλεγες για ένα σάντουιτς $10.000; Ωστόσο ο κόσμος στις ΗΠΑ αγοράζει περισσότερο από μισό δις (περίπου 2 εκατ. τόνους) μπουκάλια νερό κάθε εβδομάδα, το οποίο είναι αρκετό για να κυκλώσεις τη Γη περισσότερο από πέντε φορές.

Πώς συνέβη αυτό; Ολο αυτό μας οδηγεί στο πώς λειτουργεί η υλιστική μας οικονομία και ένας από τους παράγοντες κλειδιά, που είναι γνωστός ως «κατασκευασμένη ανάγκη».

Αν οι εταιρείες θέλουν να συνεχίσουν να αναπτύσσονται, πρέπει να πουλούν όλο και περισσότερα αγαθά. Στη δεκαετία του ’70, οι τεράστιες εταιρείες αναψυκτικών ανησύχησαν με τις προβλέψεις ανάπτυξής τους. Πόση σόδα μπορεί να πιει ένας άνθρωπος; Συν το ότι δεν θα αργούσε πολύ ο κόσμος να αρχίσει να συνειδητοποιεί πως η σόδα δεν είναι τόσο υγιεινή και να επιστρέψει στο νεράκι της βρύσης. Βρήκαν λοιπόν οι εταιρείες την επόμενη μεγάλη ιδέα σε ένα ανόητα σχεδιασμένο προϊόν. «Το νερό είναι δωρεάν» έλεγε ο κόσμος, «τι θα μας πουλήσουν μετά, αέρα;». Πώς λοιπόν βάζετε τον κόσμο να αγοράσει αυτό το τιποτένιο προϊόν; Είναι απλό. Κατασκευάζεις την ανάγκη. Πώς το κάνεις αυτό; Φανταστείτε ότι είστε ο υπεύθυνος της εταιρείας εμφιαλωμένου νερού. Αφού οι άνθρωποι κάνουν ουρές για να δώσουν τα με σκληρό τρόπο κερδισμένα χρήματά τους για το περιττό προϊόν σας, τους κάνετε να αισθάνονται φοβισμένοι και ανασφαλείς χωρίς αυτό.

Μια από τις πρώτες τακτικές μάρκετινγκ, που ακολούθησαν οι εταιρείες ήταν να φοβίσουν τον κόσμο για το νερό της βρύσης, με διαφημίσεις όπως η καμπάνια για το νερό των Φίτζι, στο Κλίβελαντ. «Οταν τελειώσουμε» είπε ένας υψηλόβαθμος της εταιρείας, «το νερό της βρύσης θα το χρησιμοποιούν μόνο για το ντους και το πλύσιμο των ρούχων». Μετά, κρύβουν την πραγματικότητα του προϊόντος πίσω από εικόνες αγνής φαντασίας. Στα μπουκάλια με εμφιαλωμένο νερό μας παραπλανούν με εικόνες από τρεχούμενο νερό του βουνού. Αλλά το ένα τρίτο του εμφιαλωμένου νερού στις ΗΠΑ προέρχεται από τη βρύση!!! Δύο πολύ μεγάλες εταιρείες στις ΗΠΑ, πραγματικά φιλτράρουν το νερό της βρύσης. Μια πρόσφατη, ολοσέλιδη καταχώρηση λέει: «Το εμφιαλωμένο νερό είναι το περισσότερο περιβαλλοντικά υπεύθυνο καταναλωτικό προϊόν στον κόσμο». Τι;;; Βρωμίζουν το περιβάλλον σε όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής του προϊόντος και μιλούν για περιβαλλοντική υπευθυνότητα;

Τα προβλήματα αρχίζουν με την παραγωγή των μπουκαλιών, για την οποία χρησιμοποιείται πετρέλαιο. Για την ετήσια παραγωγή μπουκαλιών εμφιαλωμένου νερού στις ΗΠΑ, απαιτείται τόσο πετρέλαιο, όσο για να γεμίσουν τα ρεζερβουάρ εκατομμυρίων αυτοκινήτων. Αλλο τόσο απαιτείται για να ταξιδέψουν τα μπουκάλια σε όλο τον κόσμο.

Η επόμενη ερώτηση είναι: Τι γίνονται όλα αυτά τα μπουκάλια, όταν αδειάσουν;

Το 80% των μπουκαλιών καταλήγει σε χωματερές, όπου θα παραμείνει για χιλιάδες χρόνια ή αποτεφρώνεται, απελευθερώνοντας τοξικούς ρύπους. Το υπόλοιπο 20% συλλέγεται για ανακύκλωση.

Μια ερευνήτρια περιβάλλοντος ανακάλυψε ότι μεγάλα φορτία από τους κάδους ανακύκλωσης στέλνονται με πλοία στις Ινδίες! Ακολουθώντας την πορεία τους η ερευνήτρια, βρέθηκε έξω από το Μαδράς, μπροστά σε ένα βουνό πλαστικά μπουκάλια από την Καλιφόρνια! Οσα απ’ αυτά τα μπουκάλια δεν μπορούσαν να συμπιεσθούν για «υποβαθμιστική ανακύκλωση», (μπουκάλια Β’ ποιότητας) είχαν πεταχτεί εκεί, δηλαδή στο κατώφλι κάποιου άλλου!

Φοβίζοντάς μας, δελεάζοντάς μας και παραπλανώντας μας, όλες αυτές οι στρατηγικές βρίσκονται στον πυρήνα της «κατασκευασμένης ανάγκης». Ομως το βασικό μας ανθρώπινο δικαίωμα είναι για καθαρό, ασφαλές και φθηνό πόσιμο νερό.

Ο αντιπρόεδρος μεγάλης εταιρείας εμφιαλωμένου νερού δήλωσε: «Ο μεγαλύτερος εχθρός μας είναι το νερό της βρύσης»!

Σε πολλά μέρη το δημόσιο νερό είναι ρυπασμένο, λόγω και της βιομηχανίας των πλαστικών μπουκαλιών!

Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε; Ας αρχίσουμε με τη δέσμευση να αγοράζουμε εμφιαλωμένο νερό μόνο αν το νερό της περιοχής μας είναι ανθυγιεινό και να χρησιμοποιούμε επαναχρησιμοποιήσιμα μπουκάλια. Συνεχίζουμε με την απαίτηση επενδύσεων για καθαρό νερό βρύσης για όλους, τη βελτίωση του συστήματος ύδρευσης και την αποφυγή ρύπανσής του εξαρχής.

Είναι μια τεράστια ευκαιρία για αφύπνιση εκατομμυρίων ανθρώπων και για προστασία του… πορτοφολιού μας, της υγείας μας και του πλανήτη.

Τα καλά νέα έχουν ήδη αρχίσει. Τα εστιατόρια σερβίρουν «νερό βρύσης» και πολλοί άνθρωποι επιλέγουν να μην ξοδεύουν χιλιάδες δολάρια σε εμφιαλωμένο νερό. Η βιομηχανία εμφιαλωμένου νερού έχει αρχίσει να ανησυχεί επειδή τελείωσαν τα ψέματα. Δεν «τσιμπάμε» πια. Θα επιλέξουμε τις δικές μας ανάγκες. Απαιτούμε καθαρό, γευστικό, ασφαλές και φθηνό νερό για όλους.