Η βιολογική και οικολογική έννοια της εξάλειψης ενός συγκεκριμένου είδους ζώου σημαίνει το τέλος ύπαρξής του ως βιολογικός οργανισμός. Δεκάδες είδη ζώων και φυτών εξαφανίζονται κάθε μέρα λόγω του κυνηγιού, της ρύπανσης της ατμόσφαιρας, της μόλυνσης των θαλασσών, των κλιματικών αλλαγών και της ανεξέλεγκτης συρρίκνωσης των βιοτόπων τους. Είναι ξεκάθαρο ότι ο ανθρώπινος πολιτισμός έχει συμβάλει και αυτός στις αλλαγές ενός οικοσυστήματος. Ενα ζώο θεωρείται ότι δεν αποτελεί πλέον μέρος του οικοσυστήματος όταντο τελευταίο τού είδους του πεθάνει. Ωστόσο μπορεί η διαδικασία της εξαφάνισής του να έχει ξεκινήσει ήδη από πολύ πιο πριν, που σημαίνει ότι μια πιθανή σωτηρία να μην είναι πλέον εφικτή. Οι πιο πολλές εξαλείψεις συγκεκριμένων ζώων έχουνε προκύψει από φυσικά αίτια, πριν καν ο πρώτος άνθρωπος περπατήσει στη Γη. Υπολογίζεται ότι από τότε που υπάρχει ζωή στον πλανήτη μας έχει εξαφανιστεί το 99,9% του συνόλου των ζωντανών οργανισμών, που σημαίνει ότι ενώ χάνονται κάποια είδη για πάντα, άλλα τόσα δημιουργούνται. Παρ’ όλα αυτά επιστήμονες του πανεπιστημίου τού Μπρίστολ υπολογίζουν ότι μέχρι το 2100 ένα 50% των ζωντανών οργανισμών του πλανήτη θα έχει εξαλειφθεί. Ενα ποσοστό που επαληθεύει το γεγονός ότι στις ριζικές αλλαγές του πλανήτη μας δεν ευθύνεται πλέον μονάχα η φύση.

Το «Διαβατάρικο Περιστέρι» της Αμερικής (Ectopistesmigratorius), είναι ένα τρανό παράδειγμα που αποδεικνύει τον ανθρώπινο παράγοντα για τα αίτια της εξάλειψης του συγκεκριμένου είδους πτηνού.  Ηταν ένα από τα πιο συνηθισμένα πουλιά της βόρειας Αμερικής, που μέσα σε 100 χρόνια λόγου της δημοσιότητας πού απέκτησε το κρέας του, κυνηγήθηκε σε μέγιστο βαθμό. Το τελευταίο του είδους του πέθανε στον ζωολογικό κήπο του Σινσινάτι το 1914. Ονομαζόταν Μάρθα…

Ο «Τίγρης της Τασμανίας» (Thylacinus cynocephalus), που ζούσε για 2,000 χρόνια στην Αυστραλία, κυνηγήθηκε ιδιαίτερα από ιθαγενείς μέχρι που εξαφανίστηκε από την ήπειρο. Κατάφερε να επιβιώσει μονάχα στο νησί Τασμανία, μέχρι που εμφανίστηκαν οι Ευρωπαίοι. Ο πληθυσμός του συγκεκριμένου είδους, που είναι μια μίξη τίγρη και σκύλου, μειώθηκε αισθητά τον 20όαιώνα, κάνοντας μη εφικτή τη διάσωσή του. Ο τελευταίος «Τίγρης της Τασμανίας» πιάστηκε το 1933 και πέθανε τρία χρόνια αργότερα στον ζωολογικό κήπο στο Χόμπαρτ στην Αυστραλία.

Το άσπρο δελφίνι του ποταμού Γιανγκτζέ (την πιο πολυσύχναστη δίοδο της Κίνας) είναι το πιο πρόσφατο παράδειγμα εξαφάνισης μεγάλου ζώου από τον πλανήτη μας. Είναι η τέταρτη οικογένεια θηλαστικών η οποία εξαλείφεται από τη Γη τα τελευταία 500 χρόνια και αναμφίβολα η ανθρώπινη δραστηριότητα οφείλεται γι’ αυτό. Ενα σχεδόν τυφλό δελφίνι που θεωρείται πολύ έξυπνο ζούσε στην περιοχή για 20 εκατομμύρια χρόνια. Κατάφερνε να προσανατολιστεί κυρίως με τη βοήθεια του ήχου μιας και δε μπορούσε έτσι κι αλλιώς να δει μέσα στα θολά νερά του ποταμού. Μια τεχνική επιβίωσης που γινόταν όλο και πιο δύσκολη να ασκηθεί από το συγκεκριμένο δελφίνι, λόγω του ότι ο ποταμός γέμισε με φορτηγά πλοία, μαούνες κάρβουνου, και ταχύπλοα. Το 2006, ψάχνοντας τον ποταμό για 6 περίπου εβδομάδες θαλάσσιοι βιολόγοι και ερευνητές δεν κατόρθωσαν να βρουν ούτε ίχνος του, επιβεβαιώνοντας έτσι την εξαφάνισή του. Ο βιολόγος ΣαμΤάρβεϊ της Ζωολογικής Κοινότητας του Λονδίνου, ο οποίος ήταν και ο υπεύθυνος για την αποστολή αναζήτησης του δελφινιού, είχε τονίσει πως η εξαφάνισή του από τον ποταμό Γιανγκτζέ αντιπροσωπεύει την εξαφάνιση ενός ολόκληρου κλάδου του δένδρου της εξέλιξης της ζωής και οι συνέπειες για το συγκεκριμένο οικοσύστημα είναι τεράστιες. «Το πιο θλιβερό απ’ όλα είναι ότι ο Γιανγτζέ αποτελεί ένα σύστημα με μοναδική ποικιλία ενδημικών ειδών. Αν εξαφανιστούν εκεί, τότε έχουν εξαφανιστεί παντού» επισήμανε ο βιολόγος επιστήμονας.

Γιατί λοιπόν να τίθεται θέμα για ένα είδος ζώου μονάχα όταν αντιληφθούμε την πιθανή εξαφάνισή του; Μήπως όταν το αντιληφθούμε είναι πλέον αργά;

Στον παρακάτω πίνακα σας παρουσιάζουμε όλα τα είδη ζώων που κινδυνεύουν με άμεση εξάλειψη από τον πλανήτη Γη, με βάσει τα στοιχεία του διεθνή μη κυβερνητικού οργανισμού του περιβάλλοντος WWF.

Κοινή ονομασίαΕπιστημονική ονομασίαΚατάσταση επικινδυνότητας
Λεοπάρδαλη ΑμούρPantherapardusorientalisΜέγιστος βαθμός επικινδυνότητας
Μαύρος ΡινόκεροςDicerosBicornisΜέγιστος βαθμός επικινδυνότητας
Γορίλλας “Cross River”Gorilla gorilladiehliΜέγιστος βαθμός επικινδυνότητας
Θαλάσσια ΧελώναEretmochelysimbricataΜέγιστος βαθμός επικινδυνότητας
Ρινόκερος της ΙάβαςRhinoceros sondaicusΜέγιστος βαθμός επικινδυνότητας
ΔερματοχελώναDermochelyscoriaceaΜέγιστος βαθμός επικινδυνότητας
Γορίλας του βουνούGorilla beringeiberingeiΜέγιστος βαθμός επικινδυνότητας
ΣαόλαPseudoryxnghetinhensisΜέγιστος βαθμός επικινδυνότητας
Τίγρης νότιας ΚίναςPantheratigrisamoyensisΜέγιστος βαθμός επικινδυνότητας
Ελέφαντας ΣουμάτραElephasmaximussumatranusΜέγιστος βαθμός επικινδυνότητας
Ουρακοτάγκος Σουμάτρα PongoabeliiΜέγιστος βαθμός επικινδυνότητας
Ρινόκερος ΣουμάτραDicerorhinussumatrensisΜέγιστος βαθμός επικινδυνότητας
Τίγρης ΣουμάτραPantheratigrissumatraeΜέγιστος βαθμός επικινδυνότητας
ΓουρουνόψαροVaquitaPhocoena sinusΜέγιστος βαθμός επικινδυνότητας
Δυτικός πεδινός ΓορίλαςGorilla gorillagorillaΜέγιστος βαθμός επικινδυνότητας
Δελφίνι Yangtze Finless PorpoiseNeophocaenaasiaeorientalis ssp. AsiaeorientalisΜεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Άγριος σκύλος ΑφρικήςLycaonpictusΜεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Τίγρης ΑμούρPantheratigrisaltaicaΜεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Ελέφαντας της ΑσίαςElephasmaximusindicusΜεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Τίγρης της ΒεγγάληςPantheratigristigrisΜεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Μαϊμού μαύρη αράχνηAtelespaniscusΜεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Κουνάβι μεμάυρες πατούσεςMustelanigripesΜεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Μπλε Φάλαινα

 

Balaenopteramusculus

 

Μεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Κόκκινος ΤόνοςThunussppΜεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Πίθηκος BonoboPan paniscusΜεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Ουρακοτάγκος του ΒόρνεοPongopygmaeusΜεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Πυγμαίος ελέφαντας του ΒόρνεοElephasmaximusborneensisΜεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
ΧιμπατζήςPan troglodytesΜεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Ανατολικός πεδινός ΓορίλαςGorilla beringeigraueriΜεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Τοξοκέφαλη φάλαιναBalaenopteraphysalusΜεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Πιγκουίνος ΓαλαπάγκοςSpheniscusmendiculusΜεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Δελφίνι ποταμού ΓάγγηςPlatanistagangeticagangeticaΜεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Πάντα ΓίγαςAiluropodamelanoleucaΜεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Πράσινη ΧελώναCheloniamydasΜεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Δελφίνι του ΈκτοραCephalorhynchushectoriΜεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
ΚυρτοκέφαληςΧειλούς  (Ψάρι του Ναπολέοντα)CheilinusundulatusΜεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Ινδικός ΕλέφανταςElephasmaximusindicusΜεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Ινδοκινεζική ΤίγρηςPantheratigriscorbettiΜεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Δελφίνι Ινδικού ποταμούPlatanista minorΜεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Χελώνα Καρέτα – ΚαρέταCarettacarettaΜεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Τίγρης ΜαλαισίαςPantheratigrisjacksoniΜεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Φάλαινα ΒορειοατλαντικούEubalaenaglacialisΜεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
ΟυρακοτάγκοςPongoabelii, Pong pygmaeusΜεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Θαλάσσιο ΛιοντάριZalophuswollebaekiΜεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Φάλαινα SeiBalaenoptera borealisΜεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Λεοπάρδαλη χιονιούPantheraunciaΜεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Ελέφαντας της Σρι ΛάνκαElephasmaximusmaximusΜεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
ΦάλαιναBalaenoptera, Balaena, Eschrichtius, and EubalaenΜεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Ελέφαντας ΑφρικήςLoxodontaafricanaΜεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Τόνος ΜεγαλόφθαλμοςThunnusobesusΜέτριος βαθμός επικινδυνότητας
ΝτιγκόνγκDugong dugonΜέτριος βαθμός επικινδυνότητας
Ελέφαντας δάσους Μέτριος βαθμός επικινδυνότητας
Χελώνα Γίγας Μέτριος βαθμός επικινδυνότητας
Λευκός ΚαρχαρίαςCarcharodoncarchariasΜέτριος βαθμός επικινδυνότητας
Ρινόκερος ο ΜονόκεροςRinocerosunicornisΜέτριος βαθμός επικινδυνότητας
ΔελφίνιIrrawadyOrcaellabrevirostrisΜέτριος βαθμός επικινδυνότητας
Θαλάσσιο ΙγκουάναAmblyrhynchuscristatusΜέτριος βαθμός επικινδυνότητας
Θαλάσσια Χελώνα Ειρηνικού ΩκεανούLepidochelysolivaceaΜέτριος βαθμός επικινδυνότητας
Πολική ΑρκούδαUrsusmaritimusΜέτριος βαθμός επικινδυνότητας
Κόκκινο ΠάνταAilurusfulgensΜέτριος βαθμός επικινδυνότητας
Ελέφαντας της ΣαβάναςLoxodontaafricanaafricanaΜέτριος βαθμός επικινδυνότητας
Πιγκουίνος του ΝότουEudypteschrysocomeΜέτριος βαθμός επικινδυνότητας
Διοπτροφόρος Αρκούδα Μέτριος βαθμός επικινδυνότητας
Φάλαινα ΚαρχαρίαςRhincodontypusΜέτριος βαθμός επικινδυνότητας
Λευκός ΤόνοςThunnusalalungaΜικρός βαθμός επικινδυνότητας
Φάλαινα Μπελούγκα (Ασπροδέλφινο)DelphinapterusleucasΜικρός βαθμός επικινδυνότητας
ΑγριόγαλοςCentrocercusurophasianusΜικρός βαθμός επικινδυνότητας
ΙαγουάροςPantheraoncaΜικρός βαθμός επικινδυνότητας
Πεταλούδα ΜονάρχηςDanausplexippusΜικρός βαθμός επικινδυνότητας
Χαραδριόμορφα πτηνά (Mountain Plover)CharadriusmontanusΜικρός βαθμός επικινδυνότητας
ΜονόκεροςMonodonmonocerosΜικρός βαθμός επικινδυνότητας
Βίσονας πεδιάδαςBison bisonbisonΜικρός βαθμός επικινδυνότητας
Λευκός ΡινόκεροςCeratotheriumsimumΜικρός βαθμός επικινδυνότητας
Κίτρινος ΤόνοςThunnusalbacaresΜικρός βαθμός επικινδυνότητας
Αλεπού ΑρκτικήςVulpeslagopusΜικρός βαθμός επικινδυνότητας
Λύκος ΑρκτικήςCanis lupus arctosΜικρός βαθμός επικινδυνότητας
ΤοξοκέφαληφάλαιναBalaenamysticetusΜικρός βαθμός επικινδυνότητας
Καφέ αρκούδαUrsusarctosΜικρός βαθμός επικινδυνότητας
Ρινοδέλφινο Μικρός βαθμός επικινδυνότητας
Γκρι φάλαιναEschrichtiusrobustusΜικρός βαθμός επικινδυνότητας
Παπαγάλος ΜακώAraararaunaΜικρός βαθμός επικινδυνότητας
Ελάφι ΑμερικήςAntilocarpaamericanaΜικρός βαθμός επικινδυνότητας
ΠαλαμίδαKatsuwonuspalamisΜικρός βαθμός επικινδυνότητας
Ροζ Δελφίνι του ΑμαζονίουIniageoffrensisΜικρός βαθμός επικινδυνότητας