Η βιολογική και οικολογική έννοια της εξάλειψης ενός συγκεκριμένου είδους ζώου σημαίνει το τέλος ύπαρξής του ως βιολογικός οργανισμός. Δεκάδες είδη ζώων και φυτών εξαφανίζονται κάθε μέρα λόγω του κυνηγιού, της ρύπανσης της ατμόσφαιρας, της μόλυνσης των θαλασσών, των κλιματικών αλλαγών και της ανεξέλεγκτης συρρίκνωσης των βιοτόπων τους. Είναι ξεκάθαρο ότι ο ανθρώπινος πολιτισμός έχει συμβάλει και αυτός στις αλλαγές ενός οικοσυστήματος. Ενα ζώο θεωρείται ότι δεν αποτελεί πλέον μέρος του οικοσυστήματος όταντο τελευταίο τού είδους του πεθάνει. Ωστόσο μπορεί η διαδικασία της εξαφάνισής του να έχει ξεκινήσει ήδη από πολύ πιο πριν, που σημαίνει ότι μια πιθανή σωτηρία να μην είναι πλέον εφικτή. Οι πιο πολλές εξαλείψεις συγκεκριμένων ζώων έχουνε προκύψει από φυσικά αίτια, πριν καν ο πρώτος άνθρωπος περπατήσει στη Γη. Υπολογίζεται ότι από τότε που υπάρχει ζωή στον πλανήτη μας έχει εξαφανιστεί το 99,9% του συνόλου των ζωντανών οργανισμών, που σημαίνει ότι ενώ χάνονται κάποια είδη για πάντα, άλλα τόσα δημιουργούνται. Παρ’ όλα αυτά επιστήμονες του πανεπιστημίου τού Μπρίστολ υπολογίζουν ότι μέχρι το 2100 ένα 50% των ζωντανών οργανισμών του πλανήτη θα έχει εξαλειφθεί. Ενα ποσοστό που επαληθεύει το γεγονός ότι στις ριζικές αλλαγές του πλανήτη μας δεν ευθύνεται πλέον μονάχα η φύση.

Το «Διαβατάρικο Περιστέρι» της Αμερικής (Ectopistesmigratorius), είναι ένα τρανό παράδειγμα που αποδεικνύει τον ανθρώπινο παράγοντα για τα αίτια της εξάλειψης του συγκεκριμένου είδους πτηνού.  Ηταν ένα από τα πιο συνηθισμένα πουλιά της βόρειας Αμερικής, που μέσα σε 100 χρόνια λόγου της δημοσιότητας πού απέκτησε το κρέας του, κυνηγήθηκε σε μέγιστο βαθμό. Το τελευταίο του είδους του πέθανε στον ζωολογικό κήπο του Σινσινάτι το 1914. Ονομαζόταν Μάρθα…

Ο «Τίγρης της Τασμανίας» (Thylacinus cynocephalus), που ζούσε για 2,000 χρόνια στην Αυστραλία, κυνηγήθηκε ιδιαίτερα από ιθαγενείς μέχρι που εξαφανίστηκε από την ήπειρο. Κατάφερε να επιβιώσει μονάχα στο νησί Τασμανία, μέχρι που εμφανίστηκαν οι Ευρωπαίοι. Ο πληθυσμός του συγκεκριμένου είδους, που είναι μια μίξη τίγρη και σκύλου, μειώθηκε αισθητά τον 20όαιώνα, κάνοντας μη εφικτή τη διάσωσή του. Ο τελευταίος «Τίγρης της Τασμανίας» πιάστηκε το 1933 και πέθανε τρία χρόνια αργότερα στον ζωολογικό κήπο στο Χόμπαρτ στην Αυστραλία.

Το άσπρο δελφίνι του ποταμού Γιανγκτζέ (την πιο πολυσύχναστη δίοδο της Κίνας) είναι το πιο πρόσφατο παράδειγμα εξαφάνισης μεγάλου ζώου από τον πλανήτη μας. Είναι η τέταρτη οικογένεια θηλαστικών η οποία εξαλείφεται από τη Γη τα τελευταία 500 χρόνια και αναμφίβολα η ανθρώπινη δραστηριότητα οφείλεται γι’ αυτό. Ενα σχεδόν τυφλό δελφίνι που θεωρείται πολύ έξυπνο ζούσε στην περιοχή για 20 εκατομμύρια χρόνια. Κατάφερνε να προσανατολιστεί κυρίως με τη βοήθεια του ήχου μιας και δε μπορούσε έτσι κι αλλιώς να δει μέσα στα θολά νερά του ποταμού. Μια τεχνική επιβίωσης που γινόταν όλο και πιο δύσκολη να ασκηθεί από το συγκεκριμένο δελφίνι, λόγω του ότι ο ποταμός γέμισε με φορτηγά πλοία, μαούνες κάρβουνου, και ταχύπλοα. Το 2006, ψάχνοντας τον ποταμό για 6 περίπου εβδομάδες θαλάσσιοι βιολόγοι και ερευνητές δεν κατόρθωσαν να βρουν ούτε ίχνος του, επιβεβαιώνοντας έτσι την εξαφάνισή του. Ο βιολόγος ΣαμΤάρβεϊ της Ζωολογικής Κοινότητας του Λονδίνου, ο οποίος ήταν και ο υπεύθυνος για την αποστολή αναζήτησης του δελφινιού, είχε τονίσει πως η εξαφάνισή του από τον ποταμό Γιανγκτζέ αντιπροσωπεύει την εξαφάνιση ενός ολόκληρου κλάδου του δένδρου της εξέλιξης της ζωής και οι συνέπειες για το συγκεκριμένο οικοσύστημα είναι τεράστιες. «Το πιο θλιβερό απ’ όλα είναι ότι ο Γιανγτζέ αποτελεί ένα σύστημα με μοναδική ποικιλία ενδημικών ειδών. Αν εξαφανιστούν εκεί, τότε έχουν εξαφανιστεί παντού» επισήμανε ο βιολόγος επιστήμονας.

Γιατί λοιπόν να τίθεται θέμα για ένα είδος ζώου μονάχα όταν αντιληφθούμε την πιθανή εξαφάνισή του; Μήπως όταν το αντιληφθούμε είναι πλέον αργά;

Στον παρακάτω πίνακα σας παρουσιάζουμε όλα τα είδη ζώων που κινδυνεύουν με άμεση εξάλειψη από τον πλανήτη Γη, με βάσει τα στοιχεία του διεθνή μη κυβερνητικού οργανισμού του περιβάλλοντος WWF.

Κοινή ονομασία Επιστημονική ονομασία Κατάσταση επικινδυνότητας
Λεοπάρδαλη Αμούρ Pantherapardusorientalis Μέγιστος βαθμός επικινδυνότητας
Μαύρος Ρινόκερος DicerosBicornis Μέγιστος βαθμός επικινδυνότητας
Γορίλλας “Cross River” Gorilla gorilladiehli Μέγιστος βαθμός επικινδυνότητας
Θαλάσσια Χελώνα Eretmochelysimbricata Μέγιστος βαθμός επικινδυνότητας
Ρινόκερος της Ιάβας Rhinoceros sondaicus Μέγιστος βαθμός επικινδυνότητας
Δερματοχελώνα Dermochelyscoriacea Μέγιστος βαθμός επικινδυνότητας
Γορίλας του βουνού Gorilla beringeiberingei Μέγιστος βαθμός επικινδυνότητας
Σαόλα Pseudoryxnghetinhensis Μέγιστος βαθμός επικινδυνότητας
Τίγρης νότιας Κίνας Pantheratigrisamoyensis Μέγιστος βαθμός επικινδυνότητας
Ελέφαντας Σουμάτρα Elephasmaximussumatranus Μέγιστος βαθμός επικινδυνότητας
Ουρακοτάγκος Σουμάτρα  Pongoabelii Μέγιστος βαθμός επικινδυνότητας
Ρινόκερος Σουμάτρα Dicerorhinussumatrensis Μέγιστος βαθμός επικινδυνότητας
Τίγρης Σουμάτρα Pantheratigrissumatrae Μέγιστος βαθμός επικινδυνότητας
ΓουρουνόψαροVaquita Phocoena sinus Μέγιστος βαθμός επικινδυνότητας
Δυτικός πεδινός Γορίλας Gorilla gorillagorilla Μέγιστος βαθμός επικινδυνότητας
Δελφίνι Yangtze Finless Porpoise Neophocaenaasiaeorientalis ssp. Asiaeorientalis Μεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Άγριος σκύλος Αφρικής Lycaonpictus Μεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Τίγρης Αμούρ Pantheratigrisaltaica Μεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Ελέφαντας της Ασίας Elephasmaximusindicus Μεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Τίγρης της Βεγγάλης Pantheratigristigris Μεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Μαϊμού μαύρη αράχνη Atelespaniscus Μεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Κουνάβι μεμάυρες πατούσες Mustelanigripes Μεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Μπλε Φάλαινα

 

Balaenopteramusculus

 

Μεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Κόκκινος Τόνος Thunusspp Μεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Πίθηκος Bonobo Pan paniscus Μεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Ουρακοτάγκος του Βόρνεο Pongopygmaeus Μεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Πυγμαίος ελέφαντας του Βόρνεο Elephasmaximusborneensis Μεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Χιμπατζής Pan troglodytes Μεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Ανατολικός πεδινός Γορίλας Gorilla beringeigraueri Μεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Τοξοκέφαλη φάλαινα Balaenopteraphysalus Μεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Πιγκουίνος Γαλαπάγκος Spheniscusmendiculus Μεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Δελφίνι ποταμού Γάγγης Platanistagangeticagangetica Μεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Πάντα Γίγας Ailuropodamelanoleuca Μεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Πράσινη Χελώνα Cheloniamydas Μεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Δελφίνι του Έκτορα Cephalorhynchushectori Μεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
ΚυρτοκέφαληςΧειλούς  (Ψάρι του Ναπολέοντα) Cheilinusundulatus Μεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Ινδικός Ελέφαντας Elephasmaximusindicus Μεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Ινδοκινεζική Τίγρης Pantheratigriscorbetti Μεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Δελφίνι Ινδικού ποταμού Platanista minor Μεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Χελώνα Καρέτα – Καρέτα Carettacaretta Μεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Τίγρης Μαλαισίας Pantheratigrisjacksoni Μεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Φάλαινα Βορειοατλαντικού Eubalaenaglacialis Μεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Ουρακοτάγκος Pongoabelii, Pong pygmaeus Μεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Θαλάσσιο Λιοντάρι Zalophuswollebaeki Μεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Φάλαινα Sei Balaenoptera borealis Μεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Λεοπάρδαλη χιονιού Pantherauncia Μεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Ελέφαντας της Σρι Λάνκα Elephasmaximusmaximus Μεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Φάλαινα Balaenoptera, Balaena, Eschrichtius, and Eubalaen Μεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Ελέφαντας Αφρικής Loxodontaafricana Μεγάλος βαθμός επικινδυνότητας
Τόνος Μεγαλόφθαλμος Thunnusobesus Μέτριος βαθμός επικινδυνότητας
Ντιγκόνγκ Dugong dugon Μέτριος βαθμός επικινδυνότητας
Ελέφαντας δάσους   Μέτριος βαθμός επικινδυνότητας
Χελώνα Γίγας   Μέτριος βαθμός επικινδυνότητας
Λευκός Καρχαρίας Carcharodoncarcharias Μέτριος βαθμός επικινδυνότητας
Ρινόκερος ο Μονόκερος Rinocerosunicornis Μέτριος βαθμός επικινδυνότητας
ΔελφίνιIrrawady Orcaellabrevirostris Μέτριος βαθμός επικινδυνότητας
Θαλάσσιο Ιγκουάνα Amblyrhynchuscristatus Μέτριος βαθμός επικινδυνότητας
Θαλάσσια Χελώνα Ειρηνικού Ωκεανού Lepidochelysolivacea Μέτριος βαθμός επικινδυνότητας
Πολική Αρκούδα Ursusmaritimus Μέτριος βαθμός επικινδυνότητας
Κόκκινο Πάντα Ailurusfulgens Μέτριος βαθμός επικινδυνότητας
Ελέφαντας της Σαβάνας Loxodontaafricanaafricana Μέτριος βαθμός επικινδυνότητας
Πιγκουίνος του Νότου Eudypteschrysocome Μέτριος βαθμός επικινδυνότητας
Διοπτροφόρος Αρκούδα   Μέτριος βαθμός επικινδυνότητας
Φάλαινα Καρχαρίας Rhincodontypus Μέτριος βαθμός επικινδυνότητας
Λευκός Τόνος Thunnusalalunga Μικρός βαθμός επικινδυνότητας
Φάλαινα Μπελούγκα (Ασπροδέλφινο) Delphinapterusleucas Μικρός βαθμός επικινδυνότητας
Αγριόγαλος Centrocercusurophasianus Μικρός βαθμός επικινδυνότητας
Ιαγουάρος Pantheraonca Μικρός βαθμός επικινδυνότητας
Πεταλούδα Μονάρχης Danausplexippus Μικρός βαθμός επικινδυνότητας
Χαραδριόμορφα πτηνά (Mountain Plover) Charadriusmontanus Μικρός βαθμός επικινδυνότητας
Μονόκερος Monodonmonoceros Μικρός βαθμός επικινδυνότητας
Βίσονας πεδιάδας Bison bisonbison Μικρός βαθμός επικινδυνότητας
Λευκός Ρινόκερος Ceratotheriumsimum Μικρός βαθμός επικινδυνότητας
Κίτρινος Τόνος Thunnusalbacares Μικρός βαθμός επικινδυνότητας
Αλεπού Αρκτικής Vulpeslagopus Μικρός βαθμός επικινδυνότητας
Λύκος Αρκτικής Canis lupus arctos Μικρός βαθμός επικινδυνότητας
Τοξοκέφαληφάλαινα Balaenamysticetus Μικρός βαθμός επικινδυνότητας
Καφέ αρκούδα Ursusarctos Μικρός βαθμός επικινδυνότητας
Ρινοδέλφινο   Μικρός βαθμός επικινδυνότητας
Γκρι φάλαινα Eschrichtiusrobustus Μικρός βαθμός επικινδυνότητας
Παπαγάλος Μακώ Araararauna Μικρός βαθμός επικινδυνότητας
Ελάφι Αμερικής Antilocarpaamericana Μικρός βαθμός επικινδυνότητας
Παλαμίδα Katsuwonuspalamis Μικρός βαθμός επικινδυνότητας
Ροζ Δελφίνι του Αμαζονίου Iniageoffrensis Μικρός βαθμός επικινδυνότητας