Έκρηξη ηφαιστείου Κρακατόα: Ο πιο δυνατός θόρυβος που ακούστηκε ποτέ στη Γη!

Οι συνέπειες που προκάλεσε εν έτει 1883 η ασύλληπτη έκρηξη του ηφαιστείου Κρακατόα (Κρακατάου) στα ομώνυμα νησιά υπήρξαν τρομακτικές: Κοινότητες που βρισκόντουσαν 40 χλμ μακριά καταστράφηκαν και σκοτώθηκαν οι περίπου χίλιοι κάτοικοί τους. Ενα τεράστιο τσουνάμι ύψους 43 μέτρων προκάλεσε τον θάνατο άλλων 36.000 κατ’ εκτίμηση.

Είναι γεγονός πως το Κρακατόα είχε εκραγεί αρκετές φορές και στο παρελθόν αλλά εκείνη η έκρηξη καταγράφηκε και μελετήθηκε επιστημονικά (πάντοτε με τα μέσα της εποχής). Η εκτόνωση του ηφαιστείου ξεκίνησε τον Μάιο και ολοκληρώθηκε με φανταστικό τρόπο τον Αύγουστο, οπότε και έγιναν οι εφιαλτικές εκρήξεις. Αυτές ακούστηκαν σε απόσταση 3200 χλμ νοτίως του Περθ στη δυτική Αυστραλία καθώς και 4800 χλμ δυτικά από το νησί Ροντρίγκεζ στον Ινδικό Ωκεανό. Τα δύο τρίτα του συμπλέγματος των νησιών εξαερώθηκαν, ενώ όσοι ναύτες είχαν την ατυχία να βρίσκονται σε σχετικά κοντινά πλοία και άκουσαν αυτόν τον απίθανο θόρυβο, ένιωσαν τα τύμπανα των αυτιών τους να σπάνε!

Η έκρηξη δημιούργησε πυροκλαστικές ροές, δηλαδή στήλες υπέρθερμων αερίων και στάχτης. Στη στεριά οι ροές αυτές κυλήσανε προς τις πλαγιές του ηφαιστείου και κατέκαψαν ό,τι βρέθηκε στο πέρασμά τους. Στη θάλασσα δε διέσχισαν πάνω από 40 χλμ κι έφτασαν μέχρι τις ακτές της Σουμάτρα, οπότε και σκότωσαν χίλιους ανθρώπους. Τσουνάμι ύψους 43 μέτρων σάρωσε το γειτονικό νησί Σεμπέσι και εξόντωσε όλον τον πληθυσμό του (3000 άτομα).  Συνεχίζοντας προς τις ακτές της Σουμάτρα και της Ιάβα προκάλεσε ακόμη 29.000 θανάτους! Το τσουνάμι ήταν η αιτία για κλυδωνισμούς σε πλοία που έπλεαν κοντά στις ακτές της Ανατολικής Αφρικής και ασυνήθιστα ψηλά κύματα καταγράφηκαν μέχρι και στη… Μάγχη! Δυστυχώς οι επιπτώσεις στο παγκόσμιο κλίμα μόνο αμελητέες δεν υπήρξαν. Μια χρονιά μετά την έκρηξη η μέση θερμοκρασία του πλανήτη μειώθηκε περισσότερο από έναν βαθμό και η κλιματική αλληλουχία παρουσίασε σημαντικές διαταραχές για πέντε ακόμη χρόνια.

Οι επιστήμονες θεωρούν πως το μεγαλύτερο μέρος του νησιού βυθίστηκε σε έναν θάλαμο μάγματος, δημιουργώντας μια καλντέρα που γέμισε αμέσως με θαλασσινό νερό. Το 1927 ένα νέο ηφαίστειο άρχισε να αναδύεται μέσα από την καλντέρα. Το «Παιδί του Κρακατόα» όπως ονομάστηκε έχει σήμερα ύψος 305 μέτρων με έναν θόλο λάβας 100 στο εσωτερικό του κρατήρα του, ένα δυσοίωνο γεγονός που προμηνύει ίσως μια νέα έκρηξη σε κάποια χρόνια από σήμερα. Με την Ινδονησία να έχει πληθυσμό περίπου 238 εκατομμυρίων κατοίκων και την Ιάβα να είναι το πιο πυκνοκατοικημένο νησί του κόσμου, κανένας δεν επιθυμεί να προβλέψει τις καταστροφικές συνέπειες μιας καινούργιας έκρηξης. Αρκεί να θυμηθείτε το φονικό τσουνάμι του 2004 που παρέσυρε στον θάνατο πάνω από 250.000 ανθρώπους…

 

Άρης Νόμπελης