Εντολή Καραμανλή: Αποχώρηση της Ελλάδας από το ΝΑΤΟ

Η εξοργιστική στάση της βορειοατλαντικής συμμαχίας που αδιαφόρησε για την επίθεση χώρας-μέλους (Τουρκίας) σε άλλο μέλος έκανε-όπως ήταν φυσικό- έξω φρενών τον Κων/νο Καραμανλή. Με βάση το ρεπορτάζ του Σταύρου Ψυχάρη, ιδού πώς εξελίχθηκαν τα (πυκνά) γεγονότα του Αυγούστου του 1974:

Ξημέρωνε η παραμονή του 15 Αύγουστου του 1974, όταν ο πρωθυπουργός έδωσε την εντολή να επικοινωνήσουν τηλεφωνικά με τον γενικό γραμματέα του υπουργείου Εξωτερικών, Άγγελο Βλάχο. Είχαν ήδη ολοκληρωθεί οι δραματικές συζητήσεις στο Πεντάγωνο υπό την προεδρία Καραμανλή με τη συμμετοχή των υπουργών Εθνικής Άμυνας Ευ. Αβέρωφ,  Προεδρίας της Κυβερνήσεως Γ. Ράλλη και των τότε αρχηγών των ενόπλων δυνάμεων, στρατού, ναυτικού και αεροπορίας. Όπως είχε αποφασιστεί, στρατιωτική αντιμετώπιση της νέας τουρκικής επίθεσης στην Κύπρο δεν ήταν δυνατό να πραγματοποιηθεί, επομένως έπρεπε να ληφθούν διπλωματικά μέσα. Αλλά ποιες διπλωματικές ενέργειες και προς ποια κατεύθυνση μπορούσαν να γίνουν, όταν η αδιαφορία των «Μεγάλων» ήταν δεδομένη; Ο Κ. Καραμανλής είχε μια «βόμβα» στην τσέπη του, την οποία και θα έριχνε το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών. Και επειδή ο τότε αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός των Εξωτερικών Γ. Μαύρος βρισκόταν ακόμη στη Γενεύη (όπου πριν λίγες ώρες οι Τούρκοι είχαν οδηγήσει σε ναυάγιο τη Διάσκεψη που γινόταν εκεί για το Κυπριακό, με φανερό σκοπό να εξαπολύσουν τον «Αττίλα 2»), για τον λόγο αυτόν ζήτησε να μιλήσει με τον Βλάχο.

«Φεύγουμε από το ΝΑΤΟ» του είπε ο πρωθυπουργός και του έδωσε εντολές για τις ειδικές διπλωματικές «νότες» που έπρεπε να επιδοθούν από τους έλληνες πρεσβευτές στις κυβερνήσεις των χωρών-μελών του ΝΑΤΟ καθώς και στο στρατηγείο της βορειοατλαντικής συμμαχίας στις Βρυξέλλες. Αμέσως μετά ο Καραμανλής επικοινώνησε με τον υφυπουργό Τύπου Λαμπρία και του ζήτησε να προσέλθει άμεσα στο Πεντάγωνο όπως και τελικά συνέβη.

Λίγο πριν τις επτά το πρωί ο Τ. Λαμπρίας περνούσε στο γραφείο του αρχηγού ενόπλων δυνάμεων, όπου ο πρωθυπουργός και οι δύο υπουργοί ετοίμαζαν την επίσημη ανακοίνωση για την αποχώρηση από το ΝΑΤΟ. Υστερα από λίγη ώρα, οι ελληνικοί ραδιοσταθμοί και τα μεγάλα διεθνή πρακτορεία ειδήσεων μετέδιδαν τη σπουδαία είδηση: Η Ελλάδα αποχωρούσε από το στρατιωτικό σκέλος της «Συμμαχίας» που είχε σταθεί ανίκανη να την προστατεύσει όχι από τους εχθρούς αλλά από τους «φίλους»…

Είναι γνωστή η ικανοποίηση που προκάλεσε εκείνες τις τραγικές ώρες στην ελληνική κοινή γνώμη η απόφαση για αποχώρηση απ’ το στρατιωτικό ΝΑΤΟ. Δεν στερείται ασφαλώς σημασίας το γεγονός ότι δεν βρέθηκε ούτε ένας Έλληνας να διαφωνήσει με αυτή την απόφαση.

 

Άρης Νόμπελης