Ερνέστος Τσίλλερ ο μέγας

Ευτυχώς που ήταν και αυτός ο άνθρωπος και έφτιαξε μερικά κτήρια στην Αθήνα- αλλά και σε όλη την Ελλάδα- που κοσμούν ακόμα και μέχρι σήμερα το άχαρο και κακόγουστο αστικό τοπίο. Παλάτια, μέγαρα, οικίες, θέατρα, δημαρχεία, ναοί… ό,τι σχεδίασε είναι κομψοτεχνήματα.

Και μπορεί να γεννήθηκε στη Γερμανία, αλλά έζησε πολύ στην Ελλάδα, παντρεύτηκε Ελληνίδα και έγινε και έλληνας πολίτης.

Ο Ernst Moritz Theodor Ziller, γεννήθηκε στις 22 Ιουνίου του 1837 και πέθανε στις 12 Νοεμβρίου του 1923 στην Αθήνα. Υπήρξε κορυφαίος αρχιτέκτονας που δημιούργησε κυρίως στη Βιέννη και στην Ελλάδα. Και λέω στην Ελλάδα, γιατί έργα του, εκτός από την Αθήνα, υπάρχουν στη Σύρο, Πάτρα, Τρίπολη, Μήλο, Αίγιο, Θεσσαλονίκη, Γύθειο, Βέλο Κορινθίας κ.τ.λ. Υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους και διασημότερους αρχιτέκτονες στην ελληνική επικράτεια σχεδιάζοντας και επιβλέποντας εκατοντάδες κτήρια. Η οικογένειά του διατηρούσε κατασκευαστική εταιρεία. Σπούδασε αρχιτεκτονική στη Βασιλική Σχολή Οικοδόμησης στη Δρέσδη και στη συνέχεια εγκαταστάθηκε στη Βιέννη, όπου προσελήφθη ως σχεδιαστής στο γραφείο του Θεόφιλου Χάνσεν, και έτσι δέχτηκε την πρόταση του Χάνσεν να εργαστεί πάνω στην ανέγερση του κτιρίου της Ακαδημίας Αθηνών.

Ετσι το 1861 ταξίδεψε μαζί με τον Χάνσεν για πρώτη φορά στην Αθήνα και το 1868 επέστρεψε για να εργαστεί ως ανεξάρτητος αρχιτέκτονας στην Ελλάδα. Η γνωριμία του με τον Βασιλιά Γεώργιο Α΄ και οι διασυνδέσεις του με τη μεγαλοαστική τάξη των Αθηνών ενίσχυσαν τη φήμη του με αποτέλεσμα να αναλάβει εκατοντάδες παραγγελίες για την ανέγερση δημοσίων κτιρίων καθώς και ιδιωτικών κατοικιών και επαύλεων. Υπολογίζεται ότι κατά τη διάρκεια της ζωής του ανέλαβε τη σχεδίαση και κατασκευή τουλάχιστον πεντακοσίων κτιρίων.

Το 1872 διορίστηκε καθηγητής του Πολυτεχνείου, απ’ όπου όμως απολύθηκε το 1883, λόγω της άρνησής του να συγκαλύψει τις οικονομικές καταχρήσεις που καθυστερούσαν την ανέγερση του Ζαππείου Μεγάρου.

Πέθανε στην Αθήνα το 1923. Ηταν παντρεμένος με την πιανίστρια Σοφία Δούδου και είχαν αποκτήσει πέντε παιδιά: τη Βαλέρια, τη Ναταλία, την Ιωσηφίνα, τον Οθωνα και τον Βάλτερ. Η οικία του διατηρείται ακόμα και σήμερα στην οδό Μαυρομιχάλη, η οποία ήταν υπό κατάρρευση, αλλά τελικά τη γλύτωσε, και τώρα – λέει – τη μετατρέπουν σε ένα μικρό Μουσείο. Παράλληλα με το σπίτι των Αθηνών είχε και εξοχική κατοικία στην οδό Πεσμαζόγλου 12 στην Κηφισιά μέσα σε έκταση σαράντα στρεμμάτων.

Ολο το αρχείο του φυλάσσεται στην Εθνική Πινακοθήκη και διαθέτει περί τα 400 σχέδια καθώς διάφορα άλλα τεκμήρια (χειρόγραφα, έγγραφα κ.ά.) από τη ζωή του. Θυμάμαι το 2010 μάλιστα είχε γίνει και μια πολύ μεγάλη καταπληκτική έκθεση, στην πινακοθήκη (φωτογραφία πάνω).

Το Ανάκτορο του Διαδόχου (1891-1897), γνωστό σήμερα σαν Προεδρικό Μέγαρο.

Το Μέγαρο Ερρίκου Σλήμαν (Ιλίου Μέλαθρον) που σήμερα στεγάζει το Νομισματικό Μουσείο των Αθηνών.

Ενα από τα ωραιότερα κτήριά του είναι και το Βασιλικό Θέατρο, το σημερινό Εθνικό Θέατρο (1895-1901)

Μέγαρο Σταθάτου (1895)

Το Δημοτικό Θέατρο ήταν χτισμένο στην πλατεία Κοτζιά, απέναντι από το παλαιό Δημαρχείο στην οδό Αθηνάς. Κατεδαφίστηκε το 1940 επειδή βρισκόταν σε άθλια κατάσταση

Το κτίριο της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων, έργο τον Ερνέστου Τσίλλερ (1894). Αυστηρό στη δομή του με εμφανή όμως τα στοιχεία του εκλεκτικισμού…

Το Ορφανοτροφείο Χατζηκώνστα, σχεδιασμένο από τον Ernst Ziller στην οδό Πειραιώς 68, κατεδαφίστηκε το 1963.

Έφερε πρώτος στην Ελλάδα τον τεχνητό εξαερισμό και την κεντρική θέρμανση. Αυτός μεταμόρφωσε την Αθήνα του 19ου αιώνα.

Το Πολυτεχνείο, το Ζάππειο, το Αρσάκειο, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, το δημοτικό θέατρο ΑΠΟΛΛΩΝ στην Πάτρα (φωτογραφία πάνω), και όλα τα έργα των Ερνέστου Τσίλλερ και των αδελφών Χάνσεν είναι διαμάντια αρχιτεκτονικής κομψότητας.

Το κομψό και εντυπωσιακό παλάτι του Mon Repos, με τα μεγάλα ανοίγματα είναι αποικιακού ρυθμού, με έντονα ελληνικά και νεοκλασικά στοιχεία.

Πανεπιστημίου και Βουκουρεστίου

Η οικία του διατηρείται ακόμα και σήμερα στην οδό Μαυρομιχάλη, η οποία ήταν υπό κατάρρευση, αλλά τελικά τη γλύτωσε και τώρα – λέει – τη μετατρέπουν σε ένα μικρό Μουσείο.

Και τελευταίο αλλά όχι έσχατο, το υπέροχο δημαρχείο στην Ερμούπολη της Σύρου.

Πηγή: Blog Νίκου Μουρατίδη