Οι αποβολές  πρώτου τριμήνου απασχολούν το ¼ των γυναικών που προσπαθούν για εγκυμοσύνη Το ρίσκο αποβολής στον γενικό πληθυσμό κυμαίνεται μεταξύ 11-22% ενώ στην εξωσωματική το 25,7% των εγκυμοσύνων μετά από εξωσωματική θα αποβάλουν. Οι επαναλαμβανόμενες αποβολές απασχολεί το 1-2% των γυναικών και ορίζονται σε 2 ή παραπάνω αποβολές πριν τις 20 εβδομάδες εγκυμοσύνης. Επηρεάζουν σοβαρά  την ποιότητα ζωής του ζευγαριού και ψυχολογικά την ίδια την γυναίκα που αμφιβάλει για το αν ποτέ θα κάνει παιδιά.

Οι μισές από τις αποβολές 1ου τριμήνου οφείλονται σε χρωμοσωμικές ανωμαλίες. Άλλες αιτίες είναι η προχωρημένη ηλικία της μητέρας, παχύσαρκες ή πολύ λεπτές γυναίκες, το κάπνισμα, η ενδομητρίωση, αποφραγμένες σάλπιγγες, προηγούμενες αποβολές και η απόπτωση του σπέρματος.

Στην εξωσωματική γονιμοποίηση έχει αποδειχθεί ότι ο μεγαλύτερος αριθμός ωαρίων μειώνει τα ποσοστά αποβολής. Οι γυναίκες που απέβαλαν στον πρώτο κύκλο εξωσωματικής έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας στον επόμενο κύκλο εξωσωματικής από τις γυναίκες που δεν έμειναν ποτέ έγκυες.

Το ερώτημα είναι αν η εξωσωματική αποτελεί θεραπεία για τις επαναλαμβανόμενες αποβολές. Το ποσοστό ανευπλοειδίας δηλ. χρωμοσωμικών ανωμαλιών  εξαρτάται από την ηλικία της μητέρας και αυξάνεται δραματικά μετά τα 40 φτάνοντας το 90% των εμβρύων . Αφού όπως αναφέραμε  το μεγαλύτερο ποσοστό αποβολών οφείλονται στις χρωμοσωμικές ανωμαλίες είναι φανερό ότι η προεμφυτευτική διάγνωση των εμβρύων που μπορεί να γίνει κατά την εξωσωματική, η ανάλυση δηλαδή των χρωμοσωμάτων, θα ξεχωρίσει τα υγιή έμβρυα και θα μειώσει το ποσοστό αυτό κάτω του 10%.

Οι ανατομικές ανωμαλίες του ενδομητρίου όπως το διάφραγμα ή τα υποβλενογόνια ινομυώματα εμποδίζουν την εξέλιξη της κύησης και αυξάνουν το ποσοστό αποβολής. Με την είσοδο της υστεροσκόπησης στην καθημερινή μας πράξη έχουν βελτιωθεί κατά πολύ οι αποβολές των γυναικών αυτών.

Μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια στις επαλαμβανόμενες αποβολές αποκτά η χρόνια ενδομητρίτιδα, που αφορά την φλεγμονή του ενδομήτριου, επειδή αποτελεί μια κρυφή παθολογία που τις περισσότερες φορές δεν δίνει συμπτώματα. Η διάγνωση γίνεται με την επισκόπηση του ενδομητρίου κατά την υστεροσκόπηση με νέα διαγνωστικά κριτήρια όπως οι μικρο-πολύποδες η υπεραιμία, οι συμφήσεις,  και με την ιστολογική εξέταση του μετά από βιοψία με νέες μοριακές τεχνικές. Αυτές οι μοριακές τεχνικές θα μας δώσουν ακριβής πληροφορίες για την παρουσία μικροβίων στο ενδομήτριο και στην στοχευμένη θεραπεία τους.

Ένα ενδιαφέρον ερώτημα που απασχολεί τις γυναίκες με επαναλαμβανόμενες αποβολές είναι αν χρειάζεται να κάνουν θεραπεία για τα φυσικά φονικά κύτταρα (NK cells). Πλέον γνωρίζουμε την σημαντική σημασία τους στην εμφύτευση του εμβρύου στο ενδομήτριο λόγω της επίδρασής τους στα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος, στην αποφυγή φλεγμονής και στην αγγειο-γένεση του ενδομητρίου. Η θεραπεία αρχίζει και γίνεται πιο απλή όπου εκτός κορτιζόνη μπορούμε να κάνουμε έκχυση λιποειδων διαλυμάτων για την μείωση των φονικών κυττάρων κατά την διάρκεια της εμφύτευσης στην εξωσωματική και στην αρχόμενη κύηση για την αποφυγή αποβολής.

Πέραν όμως των ιατρικών εξελίξεων  και των προσπαθειών των ιατρών αναπαραγωγής θα πρέπει και το ζευγάρι να έχει ανάλογη υγιεινή ζωή και συμπεριφορά πριν την επίτευξη εγκυμοσύνης. Η διακοπή του καπνίσματος και από τους δύο συντρόφους, η μείωση του βάρους, καφείνης και αλκοόλ, η υγιεινή διατροφή, η αποφυγή του άγχους και η εβδομαδιαία άσκηση είναι μερικές από τις αλλαγές που μειώνουν σημαντικά τα ποσοστά αποβολών και επιταχύνουν το χρόνο επίτευξης εγκυμοσύνης και γέννησης ενός υγιούς μωρού.

 

Στέλιος Παπαδόπουλος MD, DFFP, BSCCP

Μαιευτήρας-Χειρουργός Γυναικολόγος

Ειδικευθείς στην Μεγ. Βρετανία – Ειδικός στην Εξωσωματική Γονιμοποίηση

Επιμελητής Μονάδας Εξωσωματικής ΜΗΤΕΡΑ

www.steliospapadopoulos.gr – www.ivfclinic.gr