Ο Γεώργιος Σεφέρης είναι ο πρώτος Έλληνας που τιμήθηκε με βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας. Μαζί με τον Οδυσσέα Ελύτη είναι οι δύο μοναδικοί Ελληνες Νομπελίστες μας.

Ο Σεφέρης γεννήθηκε στις 13 Μαρτίου του 1900, στα Βουρλά της Σμύρνης. Πέθανε στις 20 Σεπτεμβρίου του 1971.

Οπως γράφει ο κριτικός Α. Καραντώνης “ακολούθησε σταθερή γραμμή εξέλιξης που τον ανέδεξε ανανεωτή του λυρισμού”. Αργότερα λυτρώνεται από την καταθλιπτική απομόνωση του “εγώ”και απηχεί τις καταστάσεις της εποχής του, όπως διαμορφώθηκαν μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Η Αττική φύση και η θάλασσα αναδύονται μέσα από την ποίηση του Σεφέρη.

Το 1914 ο Σεφέρης ήρθε στην Αθήνα, όπου τελείωσε τις γυμνασιακές σπουδές του και το 1924 τις πανεπιστημιακές. Το 1926 διορίστηκε στη Διπλωματική υπηρεσία του Υπουργείου Εξωτερικών. Από το 1921 υπηρέτησε ως υποπρόξενος, πρόξενος και ανώτερος διπλωματικός, ως την έναρξη του πολέμου, οπότε κατέφυγε στην Κρήτη και από κει στην Πραιτώρια της Β. Αφρικής, όπου διορίστηκε Α΄ Γραμματέας της Ελληνικής Πρεσβείας.

Στο διάστημα 1945-46 διορίστηκε διευθυντής του Πολιτικού Γραφείου του αντιβασιλέως Αρχιεπισκόπου Δαμασκηνού. Τελευταία υπηρέτησε στην Αγκυρα, και αργότερα στο Λονδίνο. Αποχώρησε από τη Διπλωματική Υπηρεσία το 1962.

Το 1963 τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ της Λογοτεχνίας. Πριν αποχωρήσει από την υπηρεσία του, ανακηρύχθηκε διδάκτωρ του Πανεπιστημίου του Καίμπριτζ και το 1964, Νομπελίστας ήδη, ανακηρύχθηκε διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης και της Θεσσαλονίκης. Στην Ακαδημία Αθηνών  δεν έγινε μέλος, αφού αρνήθηκε να υποβάλει αίτηση.

Ποιήματά του μελοποιήθηκαν από εξαίρετους μουσουργούς.

Θα παραθέσουμε εδώ την πασίγνωστη “Αρνηση”.

ΑΡΝΗΣΗ

Στο περιγιάλι το κρυφό

κι άσπρο σαν περιστέρι

διψάσαμε το μεσημέρι

μα το νερό γλυφό.

 

Πάνω στην άμμο την ξανθή

γράψαμε τ’ όνομά της.

Ωραία που φύσηξεν ο μπάτης

και σβήστηκ’ η γραφή.

 

Με τι καρδιά, με τι πνοή

τι πόθους και τι πάθος

πήραμε τη ζωή μας. Λάθος.

Κι αλλάξαμε ζωή.

(Στροφή)

 

Κατά τον Α. Καραντώνη, η ‘Στροφή” υποδηλώνει τη μετάβαση της ποίησης προς τα νέα πεπρωμένα.

Την “Αρνηση” μελοποίησε ο μεγάλος μας μουσικός Μίκης Θεοδωράκης. Δημιουργήθηκε όμως μια παρεξήγηση: Ο Σεφέρης επέστησε την προσοχή στον Θεοδωράκη ότι στον προτελευταίο στίχο, πριν από τη λέξη “λάθος” υπάρχει άνω τελεία, και μετά από μικρή παύση ακολουθεί η λέξη “λάθος”. Ομως ο Θεοδωράκης δεν συμμορφώθηκε με την υπόδειξη και έδωσε τον στίχο στον Μπιθικώτση που τον ερμήνευσε “πήραμε τη ζωή μας λάθος”! Ο Σεφέρης τότε έδωσε το τραγούδι στον Γιώργο Μούτσιο, ο οποίος το ερμήνευσε εκπληκτικά και σύμφωνα με την υπόδειξη του Σεφέρη.

 

Φώτης Νόμπελης