Ενώ μόλις είχαν συμπληρωθεί δυο χρόνια από την εκλογική αναμέτρηση του 2007, τα πολιτικά γεγονότα που είχαν λάβει τη μορφή χιονοστιβάδας προοιωνίζονταν σύντομα ραγδαίες εξελίξεις στο ρευστό πολιτικό σκηνικό. Ηδη τα πρώτα δυσάρεστα δείγματα για την κυβερνώσα παράταξη της ΝΔ είχαν διαφανεί από μια σειρά δημοσκοπήσεων, στις οποίες το ΠΑΣΟΚ φαινόταν πως προσπερνάει τους «γαλάζιους» και αποκτά σαφές προβάδισμα για την επόμενη εκλογική αναμέτρηση, όποτε αυτή γινόταν.

Πριν όμως συμβούν όλα τα παραπάνω είχαμε τα εσωκομματικά προβλήματα στις τάξεις του Κινήματος, που ξεκίνησαν με τη δεύτερη συνεχόμενη ήττα του Γιώργου Παπανδρέου τον Σεπτέμβριο του 2007 και τη βιαστική εκδήλωση ενδιαφέροντος ανάληψης της προεδρίας του ΠΑΣΟΚ το ίδιο κιόλας βράδυ από τον Ευάγγελο Βενιζέλο. Αυτή όμως η άτσαλη κίνηση του τελευταίου προκάλεσε δικαιολογημένα δυσφορία στην «πράσινη» βάση, η οποία διαγράφηκε ξεκάθαρα στο αποτέλεσμα των εκλογών για τον πρόεδρο του Κινήματος που απέβη κόλαφος για τον Ευάγγελο Βενιζέλο, μια και συνετρίβη από τον συνδιεκδικητή της αρχηγίας σε ολόκληρη σχεδόν τη χώρα και μάλιστα με τη μαζική συμμετοχή των μελών και φίλων του ΠΑΣΟΚ.

Η επανεκλογή του Γιώργου Παπανδρέου στην προεδρία του κόμματος συνοδεύτηκε από την αργή αλλά σταθερή άνοδο των ποσοστών του στις δημοσκοπήσεις και στην τελική ανατροπή των δεδομένων τον Δεκέμβριο του 2008 όταν σαν παραλυμένη η ηγεσία της ΝΔ αλλά και όλη η χώρα παρακολουθούσε άναυδη το κέντρο της Αθήνας να παραδίνεται στους κουκουλοφόρους και να πυρπολείται χωρίς καμιά φαινομενικά αντίδραση. Από εκείνο το σημείο κι ύστερα η «γαλάζια» παράταξη δεν μπόρεσε να σηκώσει κεφάλι και αντιθέτως έβλεπε τον βασικό της αντίπαλο στη διεκδίκηση της εξουσίας να διευρύνει το σαφές προβάδισμά του.

Σε όλα αυτά τα προβλήματα της κυβέρνησης Καραμανλή ήρθαν να προστεθούν κι άλλες πυρκαγιές στην Αττική το καλοκαίρι του 2009. Και αν εκείνες δυο χρόνια πριν που κατέκαψαν την Πελοπόννησο και την Εύβοια δεν στοίχισαν εκλογικά στη Νέα Δημοκρατία, αυτές που κατέστρεψαν τεράστιες δασικές εκτάσεις στην Περιφέρεια Αττικής ήταν ολοφάνερο πως δημιούργησαν μια έντονη δυσαρέσκεια, η οποία αποτυπώθηκε στο τραγικό για τη «Νέα Διακυβέρνηση» αποτέλεσμα στο (παλιό) Υπόλοιπο Αττικής.

Ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης εκμεταλλευόμενος την κακή συγκυρία για τον Κώστα Καραμανλή δήλωσε πως, με αφορμή την εκλογή προέδρου της Δημοκρατίας τον Μάρτιο του 2010, θα επιδίωκε την πτώση της κυβέρνησης που «όσο παρατεινόταν η θητεία της μόνο ζημιά προκαλούσε στον τόπο» όπως ισχυριζόταν ο Γιώργος Παπανδρέου.

Η ασφυκτική πίεση που δημιουργούσε το ολοένα και πιο αρνητικό περιβάλλον αλλά και οι εισηγήσεις του Γιώργου Σουφλιά και άλλων σημαντικών στελεχών της παράταξης οδήγησε τον τότε πρωθυπουργό να απευθυνθεί στον ελληνικό λαό με διάγγελμά του δηλώνοντας ότι θα ζητήσει υπό αυτές τις συνθήκες εκλογές, ζητώντας νωπή λαϊκή εντολή για να συνεχίσει να κυβερνά. Ομως, ήταν αδιαμφισβήτητο πως η πρωτοβουλία είχε περάσει πλέον στο αντίπαλο στρατόπεδο και η τηλεοπτική έκκληση του Κώστα Καραμανλή και η δικαιολογία του πως μέχρι τον Μάρτιο η χώρα θα βίωνε την περιπέτεια μιας μακράς και επιζήμιας προεκλογικής περιόδου δεν έδειξε να πείθει τους πολίτες, που φαίνονταν έτοιμοι να αποδοκιμάσουν μαζικά τη Νέα Δημοκρατία στην κάλπη.

Τα προγνωστικά που όχι μόνο έφερναν πρώτο με τεράστια διαφορά το ΠΑΣΟΚ αλλά προϊδέαζαν για βαριά ήττα την κυβέρνηση Καραμανλή με ποσοστό-αρνητικό ρεκόρ και εκλογική επίδοση χειρότερη από εκείνη του Γ. Ράλλη το 1981 επαληθεύτηκαν στο ακέραιο. Αλλωστε τον Ιούνιο εκείνου του χρόνου ήταν ενδεικτικό το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών που έφερε πρώτο το ΠΑΣΟΚ ύστερα από εννέα ολόκληρα χρόνια και έπειτα από δύο βουλευτικές και δύο εκλογές για την Ευρωβουλή!!!

Το Κίνημα επιβεβαίωσε τη ορμητική του δυναμική αποσπώντας το διόλου ευκαταφρόνητο 43,92%, ενώ η ΝΔ υπέστη εκλογική κατάρρευση κατρακυλώντας στο 33,47%!!! Το υψηλό ποσοστό του ΠΑΣΟΚ μεταφράστηκε σε 160 έδρες, λόγω της καθολικής του υπεροχής πανελλαδικά. Αντιθέτως το κόμμα του Κώστα Καραμανλή περιορίστηκε μόλις στις 91 έδρες.

Η ελαφριά κάμψη του δικομματισμού πάντως δεν ωφέλησε το ΚΚΕ που έχασε μια έδρα (21 από 22), ενώ και το ποσοστό του έπεσε από το 8,15 στο 7,54%. Ο μεγάλος κερδισμένος των εκλογών υπήρξε το δίχως άλλο ο ΛΑΟΣ. Το κόμμα του Γιώργου Καρατζαφέρη, αξιοποιώντας προς όφελός του τη δυσφορία των νεοδημοκρατών, είδε το ποσοστό του να εκτοξεύεται στο 5,63% και τον αριθμό των βουλευτών του να ανεβαίνει από τους δέκα στους δεκαπέντε. Τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ δεν θα πρέπει να έμειναν ευχαριστημένα από το εκλογικό αποτέλεσμα. Οχι επειδή υπαναχώρησαν κατά μισή ποσοστιαία μονάδα και από το 5%+ βρέθηκαν στο 4,60% αλλά, κυρίως, διότι τους προσπέρασε ο ΛΑΟΣ και κατέλαβαν την πέμπτη θέση. Οπως το ΚΚΕ, έτσι και ο ΣΥΡΙΖΑ απώλεσε έναν βουλευτή (13 από 14). Αλλα κόμματα δεν εκπροσωπήθηκαν στη Βουλή αλλά είναι αξιοσημείωτη η εκλογική επίδοση των Οικολόγων-Πράσινων που άγγιξαν την είσοδό τους στο κοινοβούλιο παίρνοντας το 2,53% των ψήφων. Από τα υπόλοιπα μικρά κόμματα η «Δημοκρατική Αναγέννηση» του κ. Παπαθεμελή πλησίασε τη μισή ποσοστιαία μονάδα (0,45%), ενώ η ΑΝΤΑΡΣΥΑ έλαβε περίπου 25.000 ψήφους που αντιστοιχούσαν στο 0,36% του εκλογικού σώματος. Κανένα άλλο κόμμα δεν ξεπέρασε το 0,3%.

Επιχειρώντας να αναλύσουμε ενδελεχώς το εκλογικό αποτέλεσμα ανά περιφέρεια, διαπιστώνουμε την πρωτοφανή καταβαράθρωση της ΝΔ σε συνδυασμό με την αναμενόμενη άνοδο του ΠΑΣΟΚ σε όλες τις ελάσσονες περιφέρειες-κάτι απόλυτα κατανοητό λόγω του εξαιρετικά χαμηλού ποσοστού του το 2007. Εκείνο, όμως, που προξενεί ιδιαίτερη εντύπωση είναι ότι η απότομη πτώση της ΝΔ καταγράφηκε και σε παραδοσιακά της κάστρα, στα οποία ήρθε δεύτερη ύστερα από 20 χρόνια πρωτοκαθεδρίας!!!

Από τις 56 ελάσσονες περιφέρειες το ΠΑΣΟΚ επικράτησε στις 50 (!), ενώ η ΝΔ μονάχα σε έξι! Σε όλες τις μείζονες περιφέρειες το Κίνημα κατέλαβε την πρωτιά, ακόμη και στην Πελοπόννησο και στη Δυτική Μακεδονία, σπάζοντας μια παράδοση δεκαετιών. Σε δέκα νομούς, μάλιστα, το ΠΑΣΟΚ απέσπασε την απόλυτη πλειοψηφία, στους δύο από τους τρεις νομούς της Θράκης (Ροδόπη, Ξάνθη), και στους τέσσερις νομούς της Κρήτης, στα Δωδεκάνησα, στην Ηλεία, στην Αχαϊα και στην Ευρυτανία, ενώ άγγιξε το 50% στη Χίο, στη Θεσπρωτία, στην Αιτωλοακαρνανία και στην Εύβοια. Αντιθέτως κάτω από το 40% έμεινε μόνο στη Σάμο, στη Μεσσηνία, στη Λακωνία, στις Σέρρες, στην Καστοριά, στην Α΄ Αθηνών, στην Α΄ Πειραιά, στην Α΄ και Β΄ Θεσσαλονίκης.

Από την άλλη πλευρά η ΝΔ κατόρθωσε να υστερήσει σε συντηρητικές περιοχές όπως η Φωκίδα, η Φθιώτιδα, ο Εβρος, η Δράμα, το Κιλκίς, η Χαλκιδική, η Καβάλα, η Κοζάνη, η Φλώρινα, η Πέλλα, η Β΄ Θεσσαλονίκης, η Α΄ Αθηνών, η Αρτα, η Πρέβεζα, η Καρδίτσα, η Αρκαδία, ενώ εντελώς οριακά κέρδισε στην Αργολίδα. Απόλυτη πλειοψηφία πήρε μονάχα στην Καστοριά (50,03%), κάτι που δεν κατάφερε ύστερα από πολλά χρόνια στη Λακωνία. Ιδιαίτερα φτωχή υπήρξε η εκλογική επίδοση της ΝΔ στη Σάμο, στην Ξάνθη, στη Ζάκυνθο, στην Αχαϊα, στην Αττική, στη Β΄ Αθηνών και στη Β΄ Πειραιά όπου δεν ξεπέρασε καν το 30%!!!

Σε σχέση με την προηγούμενη εκλογική αναμέτρηση, το ΠΑΣΟΚ ανέβασε παντού τα ποσοστά του αλλά σε ορισμένους νομούς παρουσίασε εντυπωσιακή άνοδο όπως στο Ρέθυμνο που έφθασε στο +14,07% (!), στην Ξάνθη με +9,88%, στα Δωδεκάνησα με +8,20%, στο Ηράκλειο με +8,11%, στην Ηλεία με +8,10%, στη Χίο με 8,09%, στην Αρκαδία με +7,79%.

Αντιθέτως η ΝΔ δεν κατόρθωσε πουθενά να διατηρήσει έστω τις δυνάμεις της. Στο Ρέθυμνο πραγματικά καταποντίστηκε χάνοντας 19,09%, ενώ και στην Ξάνθη κατέγραψε απογοητευτικό αποτέλεσμα: -13,76%. Επίσης στη Ροδόπη μειώθηκε το ποσοστό της κατά 11,24%, στα Δωδεκάνησα κατά 10,94%, στην Αρκαδία 10,11%, στη Βοιωτία 9,90%, στη Χίο 9,89%, στο Ηράκλειο 9,84% και στην Αττική 9,79%.

Ακολουθούν οι πέντε νομοί με τις καλύτερες και τις χειρότερες επιδόσεις των κομμάτων της προηγούμενης βουλευτικής περιόδου:

 

ΠΑΣΟΚ ΚΑΛΥΤΕΡΑ                                 ΠΑΣΟΚ ΧΕΙΡΟΤΕΡΑ

1)     ΗΡΑΚΛΕΙΟ  62,74%                         1) ΚΑΣΤΟΡΙΑ 34,60%

2)     ΛΑΣΙΘΙ         59,37%                        2) Α΄ ΑΘΗΝΩΝ 35,52%

3)     ΞΑΝΘΗ        58,79%                         3) ΣΕΡΡΕΣ 37,10%

4)     ΡΕΘΥΜΝΟ   57,91%                         4) Β΄ ΘΕΣΣΑΛΟΝ. 38,23%

5)     ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ 54,93%                    5) ΣΑΜΟΣ 38,34%

 

ΝΔ ΚΑΛΥΤΕΡΑ                                    ΝΔ ΧΕΙΡΟΤΕΡΑ

1)     ΚΑΣΤΟΡΙΑ 50,03%                           1) Β΄ ΠΕΙΡΑΙΑ 23,06%

2)     ΛΑΚΩΝΙΑ 47,26%                            2) ΗΡΑΚΛΕΙΟ 23,70%

3)     ΣΕΡΡΕΣ 46,77%                                3) ΞΑΝΘΗ 26,21%

4)     ΜΕΣΣΗΝΙΑ 43,26%                          4) Β΄ ΑΘΗΝΩΝ 26,62%

5)     ΑΡΓΟΛΙΔΑ 42,55%                          5) ΡΕΘΥΜΝΟ 27,41%

 

ΚΚΕ ΚΑΛΥΤΕΡΑ                                  ΚΚΕ ΧΕΙΡΟΤΕΡΑ

1)     ΣΑΜΟΣ 18,05%                                1) ΡΟΔΟΠΗ 2,48%

2)     ΛΕΣΒΟΣ 14,10%                              2) ΞΑΝΘΗ 2,75%

3)     Β΄ ΠΕΙΡΑΙΑ 12,88%                          3) ΕΥΡΥΤΑΝΙΑ 3,24%

4)     ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ 12,25%                       4) ΛΑΣΙΘΙ 3,47%

5)     ΚΕΡΚΥΡΑ 11,96%                            5) ΡΕΘΥΜΝΟ 3,75%

 

ΛΑΟΣ ΚΑΛΥΤΕΡΑ                               ΛΑΟΣ ΧΕΙΡΟΤΕΡΑ

1)     Α΄ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 8,26%             1) ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2,10%

2)     ΑΤΤΙΚΗΣ 8,23%                               2) ΛΑΣΙΘΙ 2,19%

3)     Α΄ ΑΘΗΝΩΝ 7,59%                          3) ΛΕΥΚΑΔΑ 2,37%

4)     Β΄ ΠΕΙΡΑΙΑ 7,58%                            4) ΑΡΤΑ 2,58%

5)     Α΄ ΠΕΙΡΑΙΑ 7,56%                            5) ΕΥΡΥΤΑΝΙΑ 2,97%

 

ΣΥΡΙΖΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ                            ΣΥΡΙΖΑ ΧΕΙΡΟΤΕΡΑ

1)     Α΄ ΑΘΗΝΩΝ 7,98%                          1) ΕΒΡΟΣ 2,09%

2)     Β΄ ΑΘΗΝΩΝ 7,40%                          2) ΕΥΡΥΤΑΝΙΑ 2,27%

3)     Α΄ ΠΕΙΡΑΙΑ 5,83%                            3) ΚΙΛΚΙΣ 2,49%

4)     Α΄ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 5,77%             4) ΠΕΛΛΑ 2,52%

5)     Β΄ ΠΕΙΡΑΙΑ 5,69%                            5) ΣΕΡΡΕΣ 2,52%

 

Αρης Νόμπελης

Πολιτικός αναλυτής