Πολλοί επιστημολόγοι αρχίζουν την ιστορική τους εισαγωγή παρουσιάζοντας σαν πρώτη σημαντική ιδέα τη γέννηση αυτής της αφηρημένης σύλληψης, τη μαύρη οπή, (αφηρημένη, με την έννοια ότι δεν έχει ακόμα αποδειχθεί πειραματικά) αυτή του LAPLACE. Βέβαια, αυτή η ιδέα, διαφοροποίησε τον σκεπτόμενό της από τη διανοητική του εποχή, όμως δεν πρέπει να ξεχάσουμε τη σχεδόν δικτατορική εποχή της κυματικής θεωρίας του φωτός, μέσα στην οποία γεννήθηκε. Ετσι, αυτή η επαναστατική σπίθα θα είχε εντελώς καταβροχθισθεί από τη σκοτεινή ύπαρξη αυτής της θεωρίας, άμα κάποια ιδιοφυΐα, με τη βοήθεια των πειραμάτων της σκέψης της, δεν την είχε αποσύρει από τη λήθη και δεν είχε κατορθώσει να της δώσει λάμψη ικανή να ακτινοβολεί τον σκεπτόμενο κόσμο. Η ιδιοφυΐα αυτή λεγόταν Αϊνστάιν. Εν τούτοις, αυτή η έκθεση θα ήταν περιττολογία αν δεν είχε τη θέση της η επιστημονική αυστηρότητα και ακρίβεια. Με τον 20ο αιώνα, πολλά και διάφορα προβλήματα άρχισαν να αντιστέκονται στην κλασική μηχανική και έτσι την έβαλαν σε κρισιμότητα. Στη συνέχεια επαληθεύτηκε πως αυτά θα της ήταν θανάσιμα. Στην επιστήμη δε η καταστροφή είναι μόνο η πρώτη φάση της δημιουργίας κι έτσι, από τα ερείπια της κλασσικής μηχανικής γεννήθηκαν οι δύο μεγαλειώδεις θεωρίες του 20ου αιώνα, η θεωρία της σχετικότητας και η κβαντοχημεία. Και στις δύο η συνεισφορά του Αϊνστάιν είναι σημαντική, όχι μόνο στο επιστημονικό επίπεδο, αλλά και στο φιλοσοφικό. Χωρίς όμως με όμοια σύλληψη της διπλής άποψης των στοιχείων που αποτελούν την ύλη και το φως, δηλαδή η σύλληψη του κυματοσωματιδίου, οδήγησε στην εφεύρεση πολλών εννοιών στο πεδίο της γνώσης. Ανάμεσα σε αυτές, η καινούργια προσέγγιση αυτού του μυθώδους κβάντου: το φωτόνιο.

Η Θεωρία της Γενικής Σχετικότητας, κατεργαζόμενη από τον Αϊνστάιν, μας προσέφερε μια πιο πλήρη οπτασία του Σύμπαντός μας, δίνοντάς της τέσσερις διαστάσεις. Ετσι εμφανίστηκε η έννοια του χωροχρόνου και μετά μία από τις πιο αξιόλογες ιδιότητές του, η παραμόρφωσή του από την ύπαρξη μάζας του. Η ιδιότητα παραμορφώσεως είναι αρχέγονος τω όντι, διότι η βαρύτητα δεν εμφανίζεται πια σαν μια δράση, αλλά σαν μια γεωμετρική ιδιότητα. Ετσι γίνεται ευκολότερο να την ερμηνεύσουμε. Οι γεωδαισίες αυτού του χωροχρόνου δεν είναι ευθείες, όπως σε ένα Ευκλείδιο σύστημα, αλλά καμπύλες. Και το φως, ομοίως με την ύλη, ακολουθεί αυτές τις καμπύλες. Κατανοούμε τώρα, πώς η βαρύτητα μπορεί να δρα στα φωτόνια.

Η τοπική κύρτωση είναι σημαντική στην εξέλιξη των σωματιδίων που βρίσκονται στον γειτονικό μας χωροχρόνο. Η έλξη ενός αστεριού μπορεί να ερμηνευθεί σαν μία κοιλότητα στο χωροχρόνο. Αυτή η κοιλότητα θα εξαρτηθεί από δύο παραμέτρους, τη μάζα και την ακτίνα του αστέρος. Με αυτόν τον τρόπο, όσο οι παράμετροι θα είναι μεγάλες, τόσο η τοπική κύρτωση θα είναι μεγάλη – τόσο μεγαλύτερη θα είναι η δράση του στον γειτονικό του χωροχρόνο. Συνεχίζοντας αυτή τη σκέψη, ας φανταστούμε π.χ. μια κοιλότητα όλο και πιο βαθειά, ώσπου το βάθος της να γίνει άπειρο, θα έχουμε συλλάβει με τη σκέψη την έννοια της μαύρης οπής.

ΝΙΚΟΣ ΛΥΓΕΡΟΣ, www.lygeros.org