Το ημερολόγιο έδειχνε 30 Ιουλίου του 1993 όταν ένας αστυνομικός του τοπικού τμήματος ενημερώνει τους δασοπυροσβέστες πως έχει ξεσπάσει πυρκαγιά σχετικά μικρής έκτασης βόρεια του χωριού Παναγιά. Ομως, ο δυνατός άνεμος που φυσάει βοηθάει τη φωτιά σύντομα να επεκταθεί, σε χρονικό διάστημα μόλις 10-15 λεπτών. Η πυρκαγιά είναι πλέον ανεξέλεγκτη…

Οι εποχικοί δασοπυροσβέστες έχουν στη διάθεσή τους μόλις δύο πυροσβεστικά οχήματα κι έτσι είναι αδύνατο να πλησιάσουν κάθε εστία της φωτιάς. Πανικοβλημένοι οι κάτοικοι τρέχουν να σωθούν, την ώρα που οι καμπάνες σε όλα τα χωριά χτυπούν ασταμάτητα… Δεν υπήρξε χωριό και οικισμός που να μη χτυπηθεί από τις πύρινες γλώσσες. Ολοι, με όποιο μέσο διέθεταν, κατευθύνονται προς το λιμάνι του Αγ. Κήρυκου για να βρουν ασφαλές καταφύγιο. Ορισμένοι πάλι αρνούνται να αφήσουν τα σπίτια και τις περιουσίες τους στο έλεος της πυρκαγιάς και παραμένουν στις οικίες τους. Οταν ήδη είχαν συγκεντρωθεί πολλοί κάτοικοι στο λιμάνι, ο Ηλίας Φυσίδας, δασοπυροσβέστης, εκτιμά πως συγγενικά του πρόσωπα δεν θα τα κατάφερναν να γλιτώσουν. Δίχως να το πολυσκεφθεί, μαζί με τους φίλους του Δημήτρη Τσαγανό και Γιώργο Κήρυκο αποφασίζουν να προστρέξουν σε βοήθεια των δικών τους σε παρακείμενο χωριό. Ο θείος του Φυσίδα, Κώστας Μπρατσής, βρίσκεται στο σπίτι του και είναι καλά. Εκεί μάλιστα έχουν καταφύγει και μια οικογένεια γειτόνων με τρία άτομα. Ολοι παίρνουν την απόφαση να τρέξουν προς το βουνό αλλά είναι άτυχοι: ο δυνατός αέρας αλλάζει κατεύθυνση και πηγαίνει προς τα πάνω τους με αποτέλεσμα να αποτεφρωθούν και οι επτά!

Στο χωριό Γλαρέδο διαδραματίζεται ακόμη μια τραγωδία: Οι φλόγες έχουν ζώσει τα σπίτια και πέντε συγχωριανοί φεύγουν με το αυτοκίνητο του Σιδερή Λιάρη. Οι καπνοί όμως είναι πυκνοί, τους πνίγουν και ο οδηγός ρίχνει το αμάξι πάνω στο στηθαίο, έχοντας μηδενική ορατότητα. Αποβιβάζονται και επιχειρούν να πάρουν ένα μονοπάτι που ξέρουν ότι οδηγεί στη θάλασσα. Δυστυχώς, δεν θα προλάβουν και θα καούν και οι πέντε.

Χρειάστηκαν 48 ώρες για να περιοριστεί η φονική φωτιά. Δεκατρείς άνθρωποι συνολικά βρίσκουν τραγικό θάνατο μέσα στις φλόγες, ενώ έχουν καεί πολλά σπίτια, μαγαζιά, αγροικίες, κοπάδια, αγροτικές καλλιέργειες και περίπου 20.000 στρέμματα δασικής έκτασης!

Από τη διενέργεια έρευνας της πυροσβεστικής προκύπτει πως επρόκειτο μάλλον για εμπρησμό, αφού η φωτιά ξεκίνησε από δύο διαφορετικά σημεία. Τότε οι φήμες οργίαζαν πως μπορεί να ευθύνονται τούρκοι πράκτορες, γιατί είχαν σημειωθεί παρόμοιες περίεργες πυρκαγιές και σε άλλα νησιά. Το βέβαιο είναι πως υπήρξε παλινωδία των κρατικών αρχών που άργησαν χαρακτηριστικά να κινητοποιηθούν.

Τρία από τα θύματα, οι τρεις φίλοι που ανέβηκαν στο χωριό για να σώσουν τους συγγενείς τους τιμήθηκαν ως ήρωες για την αυτοθυσία τους από την Ακαδημία Αθηνών. Κατασκευάστηκε μάλιστα και πανύψηλο, μαρμάρινο μνημείο στη μνήμη των αδικοχαμένων παλικαριών. Το μνημείο φιλοτέχνησε ο γλύπτης Μιχάλης Κάσσης και αναπαριστά τη θυσία των νεαρών με τη μορφή τριών χελιδονιών που πηγαίνουν στην αγγαλιά της μητέρας Ικαρίας. Κάθε χρόνο από τότε, στις 30 Ιουλίου, τελείται επιμνημόσυνη δέηση και τελετή για τους αδικοχαμένους νησιώτες. Ισως στον κατάλογο των νεκρών από τη φωτιά πρέπει να συμπεριληφθεί και μια τραγική μητέρα που έδωσε τέλος στη ζωή της δυο μήνες μετά την πυρκαγιά στη διάρκεια της οποίας κάηκε το παιδί της…

 

Άρης Νόμπελης