Η Μαίρη Χάρις, γνωστή ως Μητέρα Τζόουνς, έδωσε στα παιδάκια που δούλευαν στα εργοστάσια των ΗΠΑ, νέα ελπίδα. Το όνομά της και μόνο, ήταν η ίδια η έκφραση του πνεύματος μιας κοινωνικής επανάστασης.

Τα καλοκαίρι του 1903, θέλοντας να ευαισθητοποιήσει τον κόσμο για την άθλια κατάσταση που ζούσαν τα παιδάκια που δούλευαν στα εργοστάσια, η 73 ετών συνδικαλίστρια Μητέρα Τζόουνς, βάδισε επικεφαλής μιας μεγάλης πορείας παιδιών από τη Φιλαδέλφεια στη Νέα Υόρκη. Πολλά απ’ αυτά τα παιδιά είχαν υποστεί ακρωτηριασμούς στα υφαντουργεία όπου δούλευαν, δέκα και δώδεκα ώρες την ημέρα, για 15 σεντς.

Η παιδική εκμετάλλευση δεν ήταν εντούτοις το μόνο εργατικό πρόβλημα που την απασχολούσε. Ηδη από τη δεκαετία του 1889, η Μέρι Τζόουνς ήταν γνωστή μορφή του εργατικού κινήματος. Ταξίδευε σε όλη την Αμερική, έπαιρνε μέρος στις μεγάλες απεργίες και προέτρεπε τους εργάτες να οργανωθούν, με το σύνθημα: «Μπείτε κι εσείς στο συνδικάτο, παιδιά».

Γεννημένη στο Κορκ της Ιρλανδίας, ως Μέρι Χάρις, είχε έρθει με την οικογένειά της στις Ημωμένες Πολιτείες της Αμερικής το 1835, σε ηλικία πέντε χρόνων. Σπούδασε δασκάλα και, αρχικά, ασκούσε το επάγγελμά της. Μετά, παντρεύτηκε τον Τζορτζ Τζόουνς, μέλος του συνδικάτου των εργατών που δούλευαν στα χυτήρια του Τενεσί, και μαζί με τον άντρα της, εγκαταστάθηκαν το 1860 στο Μέμφις.

Λίγα χρόνια όμως αργότερα, το 1867, τον έχασε κι αυτόν και τα τέσσερα παιδιά τους, από την επιδημία του κίτρινου πυρετού. Αφιέρωσε τότε τις δυνάμεις της στη φροντίδα των αρρώστων, ως αδελφή νοσοκόμα. Αργότερα, μετακόμισε στο Σικάγο, όπου άρχισε να δουλεύει ως ράφτρα.

Μετά από μια πυρκαγιά, που κατέστρεψε το 1871 το ραφτάδικό της, η Μέρι Τζόουνς προσχώρησε στους λεγόμενους «Ιππότες της Εργασίας», μια οργάνωση βετεράνων του αμερικανικού Εμφυλίου. Σ’ εκείνον το χώρο άρχισε, για πρώτη φορά, να δραστηριοποιείται πολιτικά και κοινωνικά: Να ταξιδεύει ακούραστα από πολιτεία σε πολιτεία, να οργανώνει δημόσιες εκδηλώσεις διαμαρτυρίας, να βγάζει πύρινους λόγους. Με τους αγώνες της υπέρ των εργατών των σιδηροδρόμων και της υφασματοβιομηχανίας έγινε, τελικά, μια από τις πιο εξέχουσες γυναικείες μορφές του εργατικού κινήματος. Το 1898 έγινε συνιδρύτρια του σοσιαλδημοκρατικού κόμματος των ΗΠΑ, και το 1905 ίδρυσε την ένωση «Βιομηχανικοί Εργάτες του Κόσμου».

Το 1912, πάντα πρώτη και πάντα μπροστά, η Μητέρα Τζόουνς δε δίστασε, σε κάποια εργατική απεργία στη Νέα Αγγλία, να τα βάλει και με την αστυνομία. Ηταν επικεφαλής μιας ομάδας γυναικών, που, οπλισμένες με τσιμπίδες του τζακιού, προσπαθούσαν να εμποδίσουν απεργοσπάστες να περάσουν και να σπάσουν την απεργία. Δυο χρόνια αργότερα, το 1914, μπήκε και πάλι επικεφαλής, εργατών ορυχείων αυτή τη φορά, που απεργούσαν κατά της Colorado Fuel and Iron Company του Τζον Ροκφέλερ.

Η αδάμαστη αυτή γυναίκα έφτασε 100 ετών. Εκλεισε τα μάτια της στις 30 Νοεμβρίου 1930, στο Σίλβερσπρινγκς της Μέριλαντ.

Είναι θαμμένη εκεί, ύστερα από δική της επιθυμία, στο ταπεινό νεκροταφείο των μεταλλωρύχων, κοντά σε κείνους για τους οποίους αγωνίστηκε: «Τα Παιδιά της».

Μεγάλες μορφές στον αγώνα για το παιδί

Σαρλότ Μπίλερ (1893-1974)

Γερμανίδα ψυχολόγος που ασχολήθηκε από τη δεκαετία του 1930, με τα τεστ νοημοσύνης και πνευματικής ανάπτυξης των μικρών παιδιών. Ιδρύτρια του Κύκλου Παιδικής και Εφηβικής Ψυχολογίας της Βιέννης. Το1939 εγκαθίσταται στις ΗΠΑ, όπου αναπτύσσει τον κλάδο της Ουμανιστικής Ψυχολογίας.

Ερκ Ερικσον (1902-1994)

Αμερικανός παιδοψυχολόγος που επιχείρησε να ερμηνεύσει τα προβλήματα προσαρμοστικότητας και συμπεριφοράς των νέων υπό το πρίσμα της «κρίσεως ταυτότητας» – έννοιας που εισήγαγε ο ίδιος.

Χέλμουτ Σέλσκι (1912-1984)

Εξέχων Γερμανός παιδοκοινωνιολόγος της δεκαετίας του ’50, που μελέτησε τους συσχετισμούς μεταξύ σχολικής εκπαίδευσης και πολιτικοκοινωνικής παιδείας στο πλαίσιο της βιομηχανικής κοινωνίας. Ασκησε οξεία κριτική στην τάση πολιτικοποίησης των πάντων, που οδηγεί σε διαμόρφωση άβουλων μαζικών κοινωνιών από τα μέσα επικοινωνίας.

(Πηγή: Εγκυκλ. ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ, Εκδ. Ομιλος Μανιατέα)