Βρισκόμαστε  τέσσερα δισεκατομμύρια χρόνια στο μέλλον. Ενας υπερβολικά μακρινός μας απόγονος πλησιάζει το παράθυρο της διαστημικής βάσεως, στα πέρατα του ηλιακού μας συστήματος. Η εικόνα που αντικρίζει είναι συγκλονιστική. Ενας γιγάντιος γαλαξίας δεσπόζει στον ουρανό. Είναι πιο λαμπρός από όλα τα άστρα μαζί. Μπορεί αυτό να ακούγεται σαν σενάριο επιστημονικής φαντασίας αλλά θα γίνει πραγματικότητα όταν ο γαλαξίας της Ανδρομέδας θα πλησιάσει και θα συγκρουστεί με τον δικό μας.

Θα κινδυνεύσει η ζωή όταν συμβεί αυτό; Για να απαντήσουμε σ’ αυτό το ερώτημα πρέπει να γνωρίσουμε λίγο καλύτερα τον γιγάντιο γαλαξιακό μας γείτονα. Ο γαλαξίας της Ανδρομέδας είναι μεγάλος σπειροειδής γαλαξίας και βρίσκεται σε απόσταση 2.000.000 ετών φωτός από εμάς. Αυτό σημαίνει ότι αν καταφέρετε να τον εντοπίσετε είτε με γυμνό μάτι είτε με τηλεσκόπιο, θα κάνετε ένα ταξίδι 2,5 εκατομμυρίων ετών στο παρελθόν. Η διάμετρός του είναι περίπου 220.000 έτη φωτός και περιλαμβάνει περίπου ένα τρισεκατομμύριο άστρα. Μέχρι πρόσφατα θεωρούσαμε ότι ο γαλαξίας μας ήταν αρκετά μικρότερος από τον γαλαξία της Ανδρομέδας, αλλά νεότερες μελέτες βασισμένες στην αποστολή Gaia έδειξαν ότι οι δύο γαλαξίες έχουν παρόμοιες διαστάσεις και μάζα.

Το μεγαλύτερο μέρος της μάζας και των δύο γαλαξιών είναι σκοτεινή ύλη. Αξίζει να σημειωθεί ότι το 1925 ο Edwin Hubble κατόρθωσε να υπολογίσει για πρώτη φορά την απόσταση που μας χωρίζει από τον γαλαξία της Ανδρομέδας. Αυτό το γεγονός ήταν καθοριστικό γιατί μας οδήγησε στο συμπέρασμα ότι κατοικούμε σε ένα σύμπαν αμέτρητων γαλαξιών.

Σε φωτογραφία – σύνθεση 414 φωτογραφιών του γαλαξία της Ανδρομέδας, διακρίνονται –ναι !- διακρίνονται 117.000.000 άστρα σε μια έκταση πλάτους 12.000 ετών φωτός.

Ο γαλαξίας της Ανδρομέδας πλησιάζει τον γαλαξία μας με μια ταχύτητα 400.000 χιλιομέτρων την ώρα. Πώς είναι δυνατόν όμως να πλησιάζουν γαλαξίες μεταξύ τους , σε ένα σύμπαν που διαστέλλεται; Η απάντηση είναι ότι οι γαλαξίες αυτοί είναι κοντά ο ένας με τον άλλον κι έτσι είναι συνδεδεμένοι βαρυτικά, δηλαδή η βαρυτική αλληλεπίδραση μεταξύ τους είναι ισχυρότερη από την επίδραση διαστολής του Σύμπαντος. Αντίθετα, σε μεγάλες αποστάσεις, όπου η βαρυτική δύναμη εξασθενεί, η διαστολή του Σύμπαντος γίνεται πια εφικτή.

Συνολικά υπάρχουν περίπου 100 γαλαξίες που μας πλησιάζουν, χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα πως κατευθύνονται προς τον γαλαξία μας. Οι περισσότεροι απ’ αυτούς, μαζί με τον δικό μας γαλαξία και τον γαλαξία της Ανδρομέδας ανήκουν στην τοπική ομάδα γαλαξιών. Η «Τοπική Ομάδα» είναι μια μικρή ομάδα γαλαξιών, βαρυτικά συνδεδεμένων μεταξύ τους. Οι υπόλοιποι βρίσκονται στο σμήνος της Παρθένου, ένα σμήνος γαλαξιών προς το οποίο κινείται η «τοπική ομάδα». Μέχρι το 2012 δεν είχε προσδιορισθεί πλήρως η κατεύθυνση του γαλαξία της Ανδρομέδας κι έτσι δεν γνωρίζαμε αν θα συγκρουσθεί μετωπικά με τον γαλαξία μας. Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2012 έδειξε πως η σύγκρουση είναι αναπόφευκτη και θα γίνει σε 4-4,5 δισεκατομμύρια χρόνια.

Είναι πραγματικά πολύ δύσκολο να φανταστούμε τις επιπτώσεις από ένα τέτοιο φαινόμενο. Πρόκειται για μια σύγκρουση αντικειμένων με διαμέτρους εκατοντάδων χιλιάδων ετών φωτός, με έναν συνολικό αριθμό άστρων που φτάνει το 1,5 τρισεκατομμύριο, με υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες. Γιγάντιες εκτάσεις αερίων και σκόνης που καταλαμβάνουν ασύλληπτα μεγάλες εκτάσεις. Και όμως, όσο τρομακτική και αν ακούγεται μια τέτοια σύγκρουση, τα περισσότερα άστρα και των δύο γαλαξιών δεν θα κινδυνεύσουν. Για να αντιληφθούμε γιατί θα συμβεί αυτό πρέπει να γνωρίζουμε τις αποστάσεις των άστρων που βρίσκονται μέσα στους γαλαξίες.

Το κοντινότερο άστρο στον ήλιο μας είναι ο Εγγύτατος του Κενταύρου, σε απόσταση 4,2 έτη φωτός. Αυτή η απόσταση είναι τόσο μεγάλη που θα μπορούσε να χωρέσει 28.500.000 άστρα σαν τον ήλιο.

(Συνεχίζεται…)