Εμείς χωρίσαμε αλλά ποιος θα πάρει τα παιδιά;

Μπροστά στον βασιλιά Σολομώντα εμφανίστηκαν δύο ιερόδουλες.

Η πρώτη ξεκίνησε να μιλάει λέγοντας : «Κύριε, εγώ και αυτή η γυναίκα κατοικούμε στο ίδιο σπίτι και γεννήσαμε εκεί. Την τρίτη ημέρα αφού γέννησα εγώ, γέννησε κι αυτή η γυναίκα. Και ήμασταν οι δυο μας και δεν υπήρχε κανείς μαζί μας στο σπίτι, εκτός από μας τις δύο. Και τη νύχτα πέθανε ο γιος αυτής της γυναίκας, επειδή αποκοιμήθηκε και τον πλάκωσε. Κι αυτή σηκώθηκε τα μεσάνυχτα, πήρε το γιο μου από την αγκαλιά μου και τον έβαλε στον κόρφο της, ενώ το γιο της το νεκρό τον έβαλε στον κόρφο μου. Και σηκώθηκα το πρωί, για να θηλάσω το γιο μου, αλλά ήταν νεκρός. Αφού το πρωί τον παρατήρησα καλά, κατάλαβα πως δεν ήταν ο γιος μου που είχα γεννήσει.»

Η δεύτερη γυναίκα είπε: «Όχι, αλλά ο ζωντανός είναι ο γιος μου, ενώ ο νεκρός είναι ο γιος σου Κι εκείνη είπε: «Όχι, ο δικός μου γιος ζούσε, ο δικός σου είναι νεκρός.»

Έτσι μίλησαν μπροστά στο βασιλιά.

Και ο βασιλιάς είπε: «Εσύ λες: Αυτός ο ζωντανός είναι ο γιος μου, ενώ ο γιος αυτής είναι νεκρός. κι η άλλη λέει τα αντίθετα.» Και τότε, ο βασιλιάς είπε: «Φέρτε μου ένα μαχαίρι». Και έφεραν το μαχαίρι μπροστά στο βασιλιά. Εκείνος σήκωσε το μαχαίρι ψηλά και είπε : «Χωρίστε το ζωντανό παιδί που θηλάζει στα δύο, και δώστε το μισό στη μία, και το άλλο μισό στην άλλη.» Τότε, η γυναίκα της οποίας ήταν ο ζωντανός γιος, αποκρίθηκε στον βασιλιά -επειδή σπλαχνίστηκε το γιο της- και είπε: «Κύριε, δώστε το παιδί σ’ αυτή και μη το θανατώσετε με κανέναν τρόπο.» Η άλλη όμως είπε: «Ούτε δικό μου ας είναι, ούτε δικό της. διαμελίστε το.» Και αποκρίθηκε ο βασιλιάς και είπε: «Δώστε το ζωντανό παιδί σ’ αυτή που μίλησε πρώτη και μη το θανατώσετε με κανέναν τρόπο· αυτή είναι η μητέρα του.». Όλος ο Ισραηλιτικός λαός άκουσε για την κρίση του βασιλιά και τον φοβήθηκε. Επειδή, είδαν ότι υπήρχε μέσα του η σοφία του Θεού, για να κάνει κρίση.

Αυτή είναι η Σολομώντεια λύση που δίνει διέξοδο με σκληρό τρόπο σε ένα μεγάλο δίλλημα.

Ακριβώς σε ένα τέτοια γιγάντιο δίλλημα φτάνει το Δικαστήριο όταν καλείται να αποφασίσει για την ανάθεση της επιμέλειας σε έναν εκ των δύο γονιών.

Πλέον σήμερα, όλο και περισσότεροι πατεράδες διεκδικούν την επιμέλεια των παιδιών. Ας δούμε όμως αρχικά, τι είναι η επιμέλεια ενός παιδιού και τι η γονική του μέριμνα;

Η γονική μέριμνα είναι ευρύτερη της επιμέλειας και την περιλαμβάνει. Περιλαμβάνει επίσης την διοίκηση της περιουσίας του παιδιού και την εκπροσώπησή του. Η επιμέλεια, αφορά στα θέματα της καθημερινότητας του παιδιού, δηλ. στην ανατροφή,  στην επίβλεψη, στην εκπαίδευση και στον προσδιορισμό του τόπου διαμονής του.

Όταν οι σύζυγοι διαφωνούν αναφορικά με την άσκηση της επιμέλειας την σολομώντεια λύση δίνει το Δικαστήριο, σταθμίζοντας τους αγωγικούς ισχυρισμούς των διαδίκων, τις μαρτυρικές καταθέσεις και  τα έγγραφα που προσκομίζουν οι διάδικοι. Σε ελάχιστες και σπάνιες περιπτώσεις καλείται το παιδί σε κατ’ ιδίαν ακρόαση με τον Δικαστή.

Αυτό που σταθμίζει το Δικαστήριο είναι το συμφέρον του παιδιού, παράλληλα με το συναισθηματικό δεσμό που έχει το παιδί με έκαστο των γονέων. Επιπλέον, λαμβάνει υπόψη του την ικανότητα και το μέτρο ενασχόλησης  κάθε γονιού στο μεγάλωμα του παιδιού πριν το διαζύγιο, την προσωπικότητα του γονιού, το επάγγελμα, την πνευματική του ανάπτυξη, τη σταθερότητα και το αίσθημα ασφάλειας που καλείται να παρέχει στο παιδί.

Κατά πάγια νομολογία, ο Δικαστής αναθέτει την επιμέλεια του παιδιού στην μητέρα. Ολίγες είναι οι περιπτώσεις στην Νομολογία που η επιμέλεια ανατίθεται στον πατέρα.

Βασικό κριτήριο για την ανάθεση της επιμέλειας των ανήλικων τέκνων στον έναν από τους γονείς αποτελεί το συμφέρον του τέκνου, σωματικό, υλικό, πνευματικό, ψυχικό και ηθικό και γενικά κάθε είδους συμφέρον. Επιβάλλεται όμως στο Δικαστήριο για τη λήψη της απόφασή του ο σεβασμός της ισότητας μεταξύ των γονέων χωρίς διακρίσεις εξαιτίας του φύλου ή της κοινωνικής προέλευσης.

Κατά το παρελθόν, ελάχιστες ήταν οι αποφάσεις που αφορούσαν στην ανάθεση επιμέλειας στον πατέρα. Όσες υπήρξαν αιτιολογούσαν την κρίση του Δικαστηρίου στην ανεπάρκεια άσκησης των μητρικών καθηκόντων, σε έκλυτη ή παράνομη ζωή της μητέρας ή σε παραίτησή της από το δικαίωμα επιμέλειας.

Πλέον σήμερα, είναι ιδιαίτερα ελπιδοφόρο το γεγονός πως έχουμε όλο και περισσότερες αποφάσεις ανάθεσης επιμέλειας στον πατέρα ή συνεπιμέλειας, στηριζόμενες τόσο στην διάγνωση του συμφέροντος του παιδιού, όσο και στον σεβασμό της ισότητας των δύο φύλων.

 

Πέννυ Μολφέτα

Δικηγόρος Αθηνών – Διαπιστευμένη Διαμεσολαβήτρια