Στις17 Δεκεμβρίου 1987, έφυγε από τη ζωή μια μορφή των Γαλλικών Γραμμάτων. Η Μαργκερίτ Γκιουρσενάρ. Συγγραφέας και ποιήτρια. Γεννήθηκε το 1903 από μητέρα Βελγίδα και πατέρα Γάλλο, αξιωματικό. Η μητέρα της πέθανε 10 ημέρες μετά τη γέννηση της Μαργκερίτ, που μεγάλωσε σε εύπορο και πνευματικό περιβάλλον. Γνώριζε τη λατινική φιλολογία και την αρχαία ελληνική, της οποίας ήταν λάτρης. Το όνομα, με το οποίο έμεινε γνωστή, το Γιουσενάρ, ήταν ψευδώνυμο, που προκύπτει από τον αναγραμματισμό του πραγματικού επωνύμου της.

Το λογοτεχνικό έργο της Μαργκερίτ Γκιουρσενάρ αναγνωρίστηκε μέσα από πολλές διακρίσεις, αλλά κυρίως από τη Γαλλική Ακαδημία, που την αναγόρευσε μέλος της το 1980. Μοναδική τιμή, αφού ήταν η πρώτη γυναίκα που πήρε τον τίτλο αυτό.

Η Μαργκερίτ έζησε πολλά χρόνια στις ΗΠΑ, στο νησί Mount Desert, της πολιτείας Main. Εμενε σε ένα παλιό ξύλινο σπίτι, με τη σύντροφό της Γκρέικ Φρικ. Το πρώτο μυθιστόρημα που έγραψε είχε τίτλο «Αλέξης» και αναφερόταν σε ένα νεαρό που δεν μπόρεσε να απαλλαγεί από τις ομοφυλοφιλικές επιθυμίες του, παρά τον γάμο που είχε συνάψει. Το μυθιστόρημά της αυτό εκφράζει τις ομοφυλοφιλικές τάσεις της και την αποδοχή τους. Άλλο έργο της είναι το μυθιστόρημα που εκδόθηκε το 1951, με τίτλο «Αδριανού απομνημονεύματα». Το βιβλίο αυτό, που συνέγραφε επί δέκα χρόνια, είχε τεράστια εμπορική επιτυχία. Αναφέρεται σ’ ένα αποχαιρετιστήριο γράμμα του Ρωμαίου Αυτοκράτορα Αδριανού προς τον διάδοχό του Μάρκο Αυρήλιο. Πραγματεύεται την ιδέα της εξουσίας, αλλά και τον έρωτα. Ένα μεγάλο μέρος του βιβλίου αφιερώνεται στη σχέση του Αδριανού με τον ωραίο νεαρό Ελληνα Αντίνοο.

Η Γιουρσενάρ αγάπησε την Ελλάδα και θαύμαζε τον ελληνικό πολιτισμό. Εγραψε ανθολογία ελληνικής ποίησης και το δοκίμιο «Κριτική παρουσίαση του Καβάφη». Υπήρξε φίλη της Ιωάννας Χατζηνικολή, η οποία εξέδωσε τα βιβλία της. Ακόμη, ήταν φίλη του ποιητή Ανδρέα Εμπειρίκου, του οποίου αγαπούσε την ποίηση και πολλά ταξίδια της στην Ελλάδα είχαν προορισμό ακριβώς τις συναντήσεις μαζί του. Εργα της στην ελληνική είναι «Ο Πίνδαρος», «Διηγήματα της Ανατολής», «Θέατρο Ι και ΙΙ», «Με ανοιχτά τα μάτια», «Χαριστική βολή», «Φωτιές» κ.λπ.
Η Γιουρσενάρ γνωρίστηκε με τη συγγραφέα και υψηλού επιπέδου δημοσιογράφο Εύα Νικολαΐδου. Η τελευταία έγραψε την «Ευλαβική Ανάμνηση», μετά από μια συνέντευξη «ποταμό» μαζί της.

 

Πηγή: «Μαθήματα ζωής απ’ τη ΜαργκερίτΓιουρσενάρ» της Ελένης Γκίκα, Εφημ. «Εθνος», 14 Μαΐου 2008.

Φώτης Νόμπελης