Πολλοί Ελληνες και ξένοι που έχουν στο προφίλ τους στο facebook τη μάσκα του «τρομοκράτη» V από την απολαυστική και γεμάτη επίκαιρα μηνύματα ταινία «V for Vendetta» δεν γνωρίζουν ίσως πως η ιδέα για το γύρισμα της εν λόγω ταινίας προέρχεται από ένα γεγονός που συνέβη 400 χρόνια περίπου πριν.

Η μάσκα απεικονίζει το πρόσωπο του Γκάι Φωκς ή Γκίντο Φωκς, ο οποίος ήταν γεννημένος στο Γιορκ και υπηρετούσε ως άγγλος στρατιώτης, ωσότου εντάχθηκε σε μια ομάδα Καθολικών συνωμοτών που οργάνωσαν τη «Συνωμοσία της Πυρίτιδας» στις 5 Νοεμβρίου του 1605. Πριν την ολοκλήρωση του σχεδίου όμως οι προθέσεις τους αποκαλύφθηκαν και ο Γκάι Φωκς με τους συνεργάτες του συνελήφθησαν και πέρασαν από ανακρίσεις και βασανιστήρια. Σε ορισμένες χώρες η 5η Νοεμβρίου γιορτάζεται ως «Νύχτα του Γκάι Φωκς» (Guy Fawkes Night ή Bonfire Night).

Η «Συνωμοσία της Πυρίτιδας» αναφερόταν στην απόπειρα δολοφονίας του βασιλιά Ιάκωβου του Α΄ της Αγγλίας, της οικογένειάς του και των μελών της αριστοκρατίας, με την ανατίναξη του παλατιού του Γουέστμινστερ, το οποίο στέγαζε το Βρετανικό Κοινοβούλιο, στις 5 Νοεμβρίου 1605, ημέρα κατά την οποία ο βασιλιάς θα απευθυνόταν σε μια διευρυμένη συνέλευση της Βουλής των Λόρδων και της Βουλής των Κοινοτήτων.

Η «Συνωμοσία» αποτελούσε μια δυναμική αντίδραση στην τυραννική βασιλεία του Ιακώβου του Α΄ και στα σκληρά μέτρα που είχε επιβάλει ο προτεστάντης μονάρχης απέναντι στους Καθολικούς. Οι συνωμότες ανακάλυψαν ένα κελάρι κάτω από το κτήριο της Βουλής των Λόρδων και μέχρι τον Μάρτιο του 1605 είχαν συγκεντρώσει 36 βαρέλια πυρίτιδας, τα οποία και θα ανατίναζαν. Κάποιοι εκ των πρωτεργατών της «Συνωμοσίας» ανησυχούσαν από το γεγονός ότι στη Βουλή θα βρίσκονταν την ώρα της έκρηξης και αρκετοί Καθολικοί που πιθανότατα θα έβρισκαν κι αυτοί τον θάνατο. Ετσι, στάλθηκε μια προειδοποιητική επιστολή στον λόρδο Monteagle, η οποία του δημιούργησε υποψίες και έδωσε εντολή να ξεκινήσουν οι έρευνες στις υπόγειες σήραγγες κάτω από τη Βουλή των Λόρδων.

Υστερα από την ανακάλυψη της πυρίτιδας ο Γκάι Φωκς και οι συνεργάτες του συνελήφθησαν.

Σύμφωνα με το «Oxford English Dictionary» η λέξη «guy», που προέρχεται από το μικρό όνομα του Φωκς, χρησιμοποιείται σαν όρος για «κάποιο πρόσωπο με αλλόκοτη και εκκεντρική εμφάνιση».

Το σχέδιο της εποχής ενέπνευσε και ορισμένους στίχους εκείνης της πολυτάραχης εποχής:

Remember, remember, the fifth of November

The Gunpowder treason and plot!

For I see no reason why the gunpowder treason

Should ever be forgot.

Γενικότερα οι συνωμοσίες κατά του Ιακώβου αποτέλεσαν έμπνευση για το έργο «Μάκβεθ» του Ουίλιαμ Σαίξπηρ.

Στην ιστορία του Γκάι Φωκς βασίστηκαν και τα κόμικς των Αλαν Μουρ και Ντέιβιντ Λόιντ «V for Vendetta», κεντρικός ήρωας της οποίας είναι ο V που φοράει μια μάσκα του Γκάι Φωκς. Ο V έχει ως πρότυπο τον Φωκς και σχεδιάζει να ανατινάξει το κτήριο του κοινοβουλίου σε ένα μελλοντικό Λονδίνο στις 5 Νοεμβρίου, σε μια Αγγλία που έχει κυριαρχήσει η τυραννία και υποφέρει κάτω από ένα αυταρχικό και δικτατορικό καθεστώς.

Πάνω στην ιστορία αυτή έχει βασιστεί και το σενάριο της εξαιρετικής ταινίας «V for Vendetta».

Στις 31 Ιανουαρίου, ο Γκάι Φωκς και οι συνεργάτες του οδηγήθηκαν στην αγχόνη, αφού καταδικάστηκαν σε θάνατο για προδοσία.

Νόμπελης Άρης