Η Γη: το σπίτι μας

Πριν  από  περίπου  4,6  δισεκατομμύρια  χρόνια, μια τεράστια δίνη αερίων και διαστημικής «σκόνης» συσσωρεύτηκε στον χώρο που ζούμε σήμερα. Το τεράστιο αυτό νέφος είχε διάμετρο περίπου 24 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα και αποτέλεσε το ηλιακό  μας  σύστημα. Η περιοχή άρχισε να διαμορφώνεται και  η άμορφη αέρια μάζα να παίρνει σιγά – σιγά σχήμα. Βεβαίως, τη μερίδα του λέοντος (το  99,9 %  της μάζας) την έκλεψε  ο  ήλιος.

Στο ελάχιστο υλικό που περίσσεψε μερικά  άτομα  βρέθηκαν πολύ κοντά και ενώθηκαν  με  ηλεκτροστατικές  δυνάμεις. Αυτή ήταν η αρχή της  δημιουργίας  του πλανήτη  μας.  Αυτή η συνένωση γινόταν παντού στο ηλιακό σύστημα και τα συγκρουόμενα σωματίδια δημιουργούσαν όλο και μεγαλύτερα συστήματα μάζας. Αυτές οι μάζες μεγάλωσαν αρκετά με τις συνεχείς συγκρούσεις και αποτέλεσαν τα πλανητίδια.  Με συνεχείς συγκρούσεις και επανενώσεις δημιουργήθηκαν μεγαλύτερα συσσωματώματα που κατόρθωσαν να κινούνται πάνω σε σταθερή τροχιά.

Τα συσσωματώματα απέκτησαν διάμετρο μερικές  εκατοντάδες  χιλιόμετρα  σε σχετικά  μικρό  ( συμπαντικό) χρονικό διάστημα, δηλαδή σε  μερικές  χιλιάδες χρόνια  μόνο.

Σε  περίπου  200  εκατομμύρια  χρόνια  η  Γη  απέκτησε τη  βασική  μορφή  της, αλλά  ήταν  ακόμη  ρευστή  και βομβαρδιζόταν συνεχώς από τα υλικά που εκσφενδονίζονταν από το διάστημα.

Σε αυτή τη χρονική στιγμή, περίπου 4,5  δισεκατομμύρια  χρόνια  πριν,  ένα μεγάλο αιωρούμενο αντικείμενο, περίπου στο μέγεθος  του  Αρη,  συγκρούστηκε με τη Γη. Ενα μεγάλο κομμάτι του πλανήτη μας αποσπάστηκε τότε, δημιουργώντας έναν πλανήτη – ένα  δορυφόρο  τη Σελήνη. Ο ερευνητής  Reginald  Daly  του  Χάρβαρντ, το  1940  διατύπωσε πρώτος τη θεωρία ότι το  υλικό  της  Σελήνης  προέρχεται από την  επιφάνεια της  Γη ς και όχι από τον πυρήνα της. Η θεωρία του στηρίχθηκε στο γεγονός ότι η Σελήνη έχει πολύ λίγο σίδηρο ενώ ο πυρήνας του πλανήτη μας έχει άφθονο.

Η  ατμόσφαιρα  της  Γης  δημιουργήθηκε, κατά πάσα πιθανότητα όταν η Γη έφτασε περίπου στο  ένα  τρίτο  του  σημερινού μεγέθους  της.  Αποτελούνταν κυρίως από διοξείδιο  του  άνθρακα,  άζωτο,  μεθάνιο  και  θείο.  Από αυτά τα δηλητηριώδη υλικά, που μόνο και ως υλικά ζωής δεν θα τα φανταζόταν κανείς δημιουργήθηκε  η ζωή.

Το διοξείδιο του άνθρακα, γνωστό και σήμερα ως πολύ  ισχυρό  αέριο θερμοκηπίου, βοήθησε εκείνη την εποχή που ο ήλιος δεν ήταν πολύ θερμός, τη Γη να διατηρήσει τη θερμοκρασία της και να  μην  παγώσει μόνιμα,  οπότε δεν θα είχε υπάρξει ζωή.

Για  τα  επόμενα  500  εκατομμύρια  χρόνια  η  Γη  συνέχισε να  βομβαρδίζεται από κομήτες,  μετεωρίτες  και  άλλα  κατάλοιπα, που όμως έφεραν  το  νερό  για να γεμίσουν ωκεανοί  και  λίμνες  και  όλα τα απαραίτητα συστατικά  για να δημιουργηθεί  η  ζωή.  Παρ’ όλο το εχθρικό περιβάλλον και τις δυσμενέστατες καιρικές συνθήκες, η  ΖΩΗ  βρήκε τρόπο να εγκατασταθεί στον πλανήτη που έμελλε, τέσσερα  δισεκατομμύρια  χρόνια  μετά  να  γίνει  το  σπίτι  μας.

Σήμερα,  εμείς έχουμε τη δυνατότητα να  μελετούμε  από  τον πλανήτη  Γη,  όχι  μόνον τους  κοντινούς  γείτονές μας,  τους «κατοίκους»  του ηλιακού μας   συστήματος,  αλλά  και  ολοένα  πολύ  πιο  μακρινούς.

 

Φιλιώ Νόμπελη

Πυρηνική Χημικός

Πηγή: Bill Bryson «A Short History of Nearly Everything»