Τα ελληνικά σκυλιά χωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες: Τον ελληνικό ιχνηλάτη ή ελληνικό λακωνικό (επειδή προέρχεται από τη Λακωνία) και τα είδη του κρητικού ιχνηλάτη, όλα της ίδιας φυλής που είναι χαρακτηριστικά του νησιού. Ο Tournefort τα αποκαλεί «νόθα λεβριέ», είναι μικρότερα από το greyhound και έχουν μακρύτερο και πιο τραχύ τρίχωμα. Το κεφάλι τους μοιάζει με αυτό του λύκου, ακολουθούν το θήραμά τους με τη μυρωδιά και είναι πολύ έξυπνα ζώα, ομοιάζοντας από κάθε άποψη με το luther περισσότερο από  ό,τι  με το greyhound. Φαίνεται σίγουρα ότι αυτά τα σκυλιά είναι καθαροί απόγονοι εκείνων που αναφέρουν οι αρχαίοι συγγραφείς. Ο περίφημος σκύλος του Κέφαλου, από τον οποίο έλκουν την καταγωγή τους οι μολοσσοί και οι σκύλοι της Καονίας, λέγεται ότι αποκτήθηκε από τον Πρόκρη, ο οποίος τον πήρε από τον Μίνωα, τον μυθικό βασιλιά αυτού του νησιού. Αυτό το γεγονός από μόνο του δείχνει πόσο ξακουστή πρέπει να ήταν η κρητική φυλή στους χρόνους της απώτατης αρχαιότητας. Τα ίδια επαναλαμβάνει και ο Γάλλος φυσιοδίφης V. Raylin, ο οποίος επισκέφθηκε την Κρήτη το 1845.

Το 1953 ο καθηγητής Μαρινάτος, στη μελέτη του για το κρητικό κυνηγόσκυλο, σημειώνει πως : «Η περίφημος καθ’ όλον το αρχαίον κόσμον γενεά των κυνηγετικών κυνών της Κρήτης, διατηρείται μέχρι σήμερα, αν και εν εσχάτη εξαθλιώσει. Δυνάμεθα όμως ασφαλώς δια της συστηματικής επιλογής και της περιποιήσεως να ξανακερδίσωμεν μία θαυμάσια γενιά κυνός, όστις θα είναι τέλειος ελληνικός, τελείως εγκλιματισμένος και φέρων ένδοξον παράδοσιν ολοκλήρων χιλιετιών». «Τα σκυλιά αυτά, κατά τον αείμνηστο καθηγητή, διατηρούσαν τα χαρακτηριστικά της παλαιάς κρητικής γενεάς, ιδιαίτερα το μακρόν, λεπτό ρύγχος…, δεν έχουν λάχησιν, θηρεύουν ψυχραίμως  και επιμόνως. Η υπομονή είναι η κυριοτέρα αρετή, συνδυαζομένη με την πολύτιμον αντοχήν των και την άφοβον είσοδον εις τα πυκνότερα μέρη των λόγγων. Είναι σκληρά, ολιγαρκή και ελαφρά ζώα, θηρεύοντα από πρωίας μέχρι εσπέρας, χωρίς νερό και χωρίς άλλας ανάγκας».

Τούτος ο αρχαίος Ελλην Κρητικός σκύλος, που ζούσε ο καημένος και προσέφερε τις υπηρεσίες του αγόγγυστα στους κυνηγούς του νησιού και μετά, στα πιάτα της κρητικής οικογενείας, κινδύνευσε να εξαφανισθεί, στα χρόνια των Νεοελλήνων κυρίων του.

Οι Κρητικοί κυνόφιλοι έκαναν προσπάθεια να διασώσουν τον πιστό και αχώριστο φίλο τους και πράγματι, στην 3η Παγκρήτια Ειδική Εκθεση Κρητικών Ιχνηλατών, που διεξήχθη  στις 30-31 Μαΐου 1998, καταχωρήθηκαν 55 κρητικοί ιχνηλάτες.

Το 1959 αναγνωρίζεται διεθνώς ως ελληνικό σκυλί ο «Ελληνικός ιχνηλάτης». Το 1998 ιδρύθηκε και μη κερδοσκοπικό σωματείο με την επωνυμία: «Ομιλος Φίλων Ελληνικού Ιχνηλάτη – Societe Hellenique Ichnilatis», με προϊσταμένη Αρχή τον Κυνολογικό Ομιλο Ελλάδος (ΚΟΕ).

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

Οι ράτσες σκύλων Ουμβρίας και Σικελίας, που αναφέρει ο Βιργίλιος, κατά πάσα πιθανότητα είναι παραλλαγές του κρητικού ιχνηλάτη.

Το greyhound υποστηρίζουν μερικοί πως είναι παραφθορά του greckhound (γερμαν. hound, <αρχ. ελληνικά κύνας = σκύλος).

Ο σκύλος θεωρείται «ακάθαρτο ζώο» στην ισλαμική θρησκεία. Οι Τούρκοι, στην πολιορκία της Μονεμβασιάς, όχι μόνο έτρωγαν σκύλους αλλά και ανθρώπους!! Γράφει ο Αντ. Κατσώρης: «Κατά την πολιορκία της Μονεμβασιάς δεινώς επίεζε η πείνα τους Τούρκους του κάστρου και της πόλεως…Ηρχισαν να σφάζουν άλογα, όνους (ενός τα αφτιά επωλήθησαν αντί 30 γροσίων), σκύλους, γάτες και ποντικούς. Συνάθροιζον επίσης από τους δρόμους τα οστά των ζώων, από τα οποία, αφού τα έβραζαν, εξήγον ζωμόν…». Η πείνα παρά ταύτα είχε φθάσει περί τα μέσα Ιουλίου εις φρικαλέον σημείον, ώστε εσημειώθησαν και ανθρωποφαγίαι!!

Αλλος λαός που τρέφει περιφρόνηση για τον σκύλο είναι οι Εβραίοι. Χαρακτήριζαν τον Γολιάθ «σκύλο που έπρεπε να ψοφήσει». Και στην Παλαιά Διαθήκη ο σκύλος αναφέρεται γενικώς με περιφρόνηση.