Ο καθρέφτης είναι συνήθως ο πρώτος αδιάψευστος μάρτυρας ότι χάνουμε τα μαλλιά μας, αλλά και η τσατσάρα που γεμίζει απρόσμενα τρίχες ή η μπανιέρα μας μετά το λούσιμο. Ιδιαίτερα για τους νέους ανθρώπους και για τις γυναίκες, η διαπίστωση αυτή είναι εφιαλτική και δημιουργεί δικαιολογημένη αγωνία για τις συνέπειες στη γοητεία του καθενός.

Ο καθρέφτης είναι συνήθως ο πρώτος αδιάψευστος μάρτυρας ότι χάνουμε τα μαλλιά μας, αλλά και η τσατσάρα που γεμίζει απρόσμενα τρίχες ή η μπανιέρα μας μετά το λούσιμο. Ιδιαίτερα για τους νέους ανθρώπους και για τις γυναίκες, η διαπίστωση αυτή είναι εφιαλτική και δημιουργεί δικαιολογημένη αγωνία για τις συνέπειες στη γοητεία του καθενός. Δυστυχώς, όπως σε όλα τα προβλήματα ιατρικής φύσεως ο μεγαλύτερος εχθρός είναι η άγνοια. Στην περίπτωση της τριχόπτωσης, οι παραδοσιακές και ως επί το πλείστον λανθασμένες αντιλήψεις για τα αίτια του προβλήματος οδηγούν και σε αναποτελεσματικούς τρόπους αντιμετώπισης που επιτείνουν το άγχος και πολλές φορές οδηγούν σε πανικό τα άτομα που χάνουν τα μαλλιά τους.

Η φαλάκρα δεν είναι σύγχρονο πρόβλημα και υπάρχουν μαρτυρίες ότι απασχολούσε τους ανθρώπους στην αρχαία Αίγυπτο και στην αρχαία Ρώμη, στην οποία μάλιστα θεωρούταν και ντροπή. Πολλοί σήμερα που αντιμετωπίζουν πρόβλημα τριχόπτωσης, μιμούνται, χωρίς να το γνωρίζουν, τον Ιούλιο Καίσαρα, που χτένιζε όπως αυτοί τα μαλλιά του έτσι προκειμένου να κρύβει τη φαλάκρα του. Αυτός ήταν, σύμφωνα με τους ιστορικούς, και ο λόγος που φορούσε μονίμως το χρυσό, δάφνινο στεφάνι του. Υπάρχουν διαφόρων ειδών αιτίες τριχόπτωσης όπως είναι η γυροειδής ή η τελογόνος αλωπεκία ή ακόμα αλωπεκία που οφείλεται σε παθήσεις των ενδοκρινών αδένων. Σήμερα θα εξετάσουμε την αλωπεκία ανδρικού τύπου, που είναι η πιο συνηθισμένη, σε άνδρες και γυναίκες και θα προσπαθήσουμε να απαντήσουμε σε όλα τα ερωτήματα που πιθανόν να έχετε, διευκρινίζοντας ποιες από τις κρατούσες θεωρίες για τα αίτια και την αντιμετώπιση του προβλήματος είναι λανθασμένες και ποια είναι η πραγματική αλήθεια που έχει αποδείξει η επιστήμη.

Α) Η φαλάκρα είναι κατά κανόνα κληρονομική. ΑΛΗΘΕΙΑ.

Η δημιουργία της φαλάκρας προϋπάρχει στο DNA σου. Δηλαδή πριν καν γεννηθείς έχεις κληρονομήσει το γονίδιο της τριχόπτωσης και θα αναπτύξεις φαλάκρα από την ενηλικίωσή σου ή αργότερα σε κάποια στιγμή της ζωής σου.

Β) Για τη φαλάκρα ευθύνονται και οι ανδρικές ορμόνες. ΑΛΗΘΕΙΑ.

Οι άνδρες με προδιάθεση για φαλάκρα όμως δεν γεννιούνται φαλακροί αλλά χάνουν σταδιακά τα μαλλιά τους-ορισμένοι μάλιστα ακόμη και από την πρώτη μετεφηβική περίοδο. Αυτό σε καμιά περίπτωση δεν σημαίνει πως οι φαλακροί έχουν περισσότερη τεστοστερόνη και επομένως είναι πιο… αρσενικοί. Τα επίπεδα τεστοστερόνης στο αίμα ενός φυσιολογικού ενήλικα είναι περίπου ίδια για όλους, εκτός αν κάποιος, π.χ. αθλητής, παίρνει ειδικά σκευάσματα τεστοστερόνης για να βελτιώσει τις επιδόσεις του. Αυτό όμως θεωρείται φαρμακοδιέγερση (ντόπινγκ) και απαγορεύεται αυστηρά από τους διεθνείς κανόνες στον επαγγελματικό αθλητισμό.

Αν κληρονομούσαμε απευθείας τη φαλάκρα τα χνούδι της βρεφικής ηλικίας δεν θα μετατρεπόταν ποτέ σε μαλλί και θα βλέπαμε… φαλακρά παιδιά να κυκλοφορούν στον δρόμο. Αντιθέτως, στη διάρκεια της ενηλικίωσης αναπτύσσονται οι ανδρικές ορμόνες και η τεστοστερόνη έχει ενοχοποιηθεί για τη την τριχόπτωση που οδηγεί στη φαλάκρα. Υπάρχει ένας περίπλοκος μηχανισμός όμως, ο οποίος είναι υπεύθυνος: Η τεστοστερόνη κυκλοφορεί στο αίμα και πηγαίνει παντού στο σώμα και όχι μόνο στα γεννητικά όργανα. Οταν φθάσει στο τριχωτό της κεφαλής, στους άνδρες με προδιάθεση να χάσουν τα μαλλιά τους φράζει κατά κάποιον τρόπο τους θύλακες στη ρίζα και αντί να βοηθάει στη θρέψη των μαλλιών, μπλοκάρει ουσιαστικά τις εισόδους τροφής τους, οι τρίχες αδυνατίζουν και πέφτουν τελικά. Συμπερασματικά οι φαλακροί είναι άνθρωποι με υπερευαίσθητους θύλακες στην τεστοστερόνη. Ένα πείραμα που έγινε κάποια στιγμή σε ευνουχισμένους άνδρες αποδεικνύει του λόγου το αληθές: Ανδρες χωρίς γεννητικά όργανα δεν παρήγαν τεστοστερόνη και, ασφαλώς, είχαν όλοι μαλλιά. Τους δόθηκε κάποιο σκεύασμα τεστοστερόνης και άρχισαν να χάνουν τα μαλλιά τους όσοι είχαν προδιάθεση για φαλάκρα. Μόλις σταμάτησε η χορήγησή του η τριχόπτωση σταμάτησε άμεσα.

Γ) Αν ο πατέρας μου έχει μαλλιά δεν θα κάνω φαλάκρα. ΜΥΘΟΣ

Τα γονίδια θεωρητικά διαρκούν για περίπου επτά γενιές αλλά στατιστικά πολύ νωρίτερα είναι εξαιρετικά αδύναμα. Αρα δεν χρειάζεται να ψάξεις όλο σου το… οικογενειακό δέντρο για να βρεις από πού κληρονόμησες τη φαλάκρα. Οπως δεν σημαίνει πως θα κρατήσεις τα μαλλιά σου αν ο πατέρας σου δεν αντιμετωπίζει τέτοιο πρόβλημα. Είναι πολύ πιθανό να κληρονομήσεις τη φαλάκρα από κάποιον παππού ή κάποια γιαγιά σου. Φυσικά, αν μοιάζεις πολύ στον πατέρα σου, ιδιαίτερα στο είδος (ίσια, κατσαρά κ.λπ.) και στο χρώμα τους, είναι αναμενόμενο να πάρεις από εκεί τα πολλά ή λίγα μαλλιά.

Δ) Μου είπαν ότι χάνω τα μαλλιά μου επειδή μικρός είχα μακρύ μαλλί ή χρησιμοποιούσα πιστολάκι ή λάθος σαμπουάν. ΜΥΘΟΣ.

Αν δεν λουζόσασταν με… άκουα φόρτε, όλα αυτά ελάχιστα επηρεάζουν μια προδιαγεγραμμένη κατάσταση. Δεν έχει αποδειχθεί ότι επηρεάζουν σημαντικά το πρόβλημα. Παρατηρούμε ανθρώπους με μακρύ μαλλί όλη τους τη ζωή να μην κάνουν φαλάκρα και άλλους κοντοκουρεμένους που παρουσιάζουν έντονη τριχόπτωση. Οπως ήδη αναφέραμε, στην ανδρογενετική αλωπεκία η κληρονομικότητα παίζει τον καθοριστικό ρόλο σε άνδρες και σε γυναίκες.

Ε) Ο πατέρας μου έχασε τα μαλλιά του στα 60 του χρόνια. Τότε θα τα χάσω κι εγώ. ΜΥΘΟΣ.

Η κληρονομικότητα είναι ένας περίπλοκος μηχανισμός και όχι απλά μαθηματικά. Μπορεί ο πατέρας σας να έκανε φαλάκρα στα 60 κι εσείς στα 45. Δεν μπορείς να το υπολογίσεις, ούτε βασίζεται σε… εξισώσεις.

ΣΤ) Μου είπαν για κάποιο σκεύασμα που θεραπεύει τη φαλάκρα. ΜΥΘΟΣ.

Παρά τις πολύχρονες έρευνες η φαλάκρα είναι ένα ανίατο πρόβλημα. Μπορεί ορισμένα καλλυντικά να βοηθούν λίγο την κατάσταση, αλλά κυρίως ή μόνο σε ανθρώπους με άλλες αιτίες τριχόπτωσης. Π.χ. μπορεί αυτά τα σκευάσματα να κάνουν την κόμη σας πιο λαμπερή και υγιή, όχι όμως και να σας βοηθήσει να διατηρήσετε τα μαλλιά σας ή, ακόμη δυσκολότερα, να βγάλετε καινούρια. Πριν από αρκετά χρόνια, εντελώς τυχαία, ένα φάρμακο που δοκιμαζόταν κατά της πίεσης αποδείχθηκε ότι μπορεί να βελτιώσει την τριχοφυϊα και να σταματήσει την τριχόπτωση. Αυτό το σκεύασμα κυκλοφόρησε στην αγορά με την ονομασία REGAIN. Βοηθάει μόνο στις περιπτώσεις που έχουν πρόσφατα χαθεί μαλλιά, δεν αντιμετωπίζει πλήρως το πρόβλημα και απαιτείται συνεχής χρήση για όλη σας τη ζωή. Οι Αμερικανοί που δίνουν ιδιαίτερη σημασία στην εξωτερική τους εμφάνιση ως μοντέλο επιτυχίας χρησιμοποιούν αντιανδρογόνα, όπως το Androcur. Πράγματι έχει αποδειχθεί ότι στη συντριπτική πλειοψηφία των ανδρών φέρνει τα επιθυμητά αποτελέσματα. Η τριχόπτωση σταματάει εντελώς και οι υπάρχουσες τρίχες δυναμώνουν και μακραίνουν, ενώ το χνούδι αναπτύσσεται σε κανονική τρίχα σε πολλές περιπτώσεις. Το πρόβλημα όμως εδώ είναι οι ανεπιθύμητες παρενέργειες, όπως περιγράφονται εξάλλου στις οδηγίες του συγκεκριμένου σκευάσματος: Μιλάμε για στεροειδές, που μπορεί να επιφέρει σοβαρές βλάβες στο συκώτι, μέχρι και κακοήθεις όγκους!!! Ετσι, πρέπει να γίνει ύστερα από τρεις μήνες χρήσης εξέταση αίματος στους δείκτες του ήπατος για να προληφθούν ενδεχόμενες παρενέργειες-δεν ανταποκρίνονται όλοι οι οργανισμοί με τον ίδιο τρόπο. Αλλά και να μην αρρωστήσετε, το στεροειδές που αναφέραμε προκαλεί μειωμένη τριχοφυία στο σώμα, ελαφριά γυναικομαστία, στειρότητα και πιθανή μείωση της σεξουαλικής επιθυμίας. Δεν γίνεστε ανίκανος και η στειρότητα θα εξαφανιστεί με το τέλος της χορήγησης αλλά μην ξεχνάτε ότι τα αντιανδρογόνα εμποδίζουν την τεστοστερόνη να φθάσει στο κεφάλι αλλά επίσης και στα γεννητικά όργανα, εξ ου και ο περιορισμός της φυσιολογικής «ορμής».

Όσο για τα γιατροσόφια της γιαγιάς σας με τα αυγά και τις επαλείψεις στο τριχωτό, πρόκειται ασφαλώς για αστειότητες στη σύγχρονη εποχή.

Ζ) Δεν μπορώ να μάθω αν πάσχω από ανδρογενετική αλωπεκία. ΜΥΘΟΣ.

Ηδη εδώ και δύο δεκαετίες στο νοσοκομείο «Ανδρέας Συγγρός» υπήρχε μια μέθοδος ελέγχου της ποιότητας της τρίχας. Συγκεκριμένα σας παίρνουν δείγμα από το τριχωτό της κεφαλής και το αναλύουν. Βασίζεται στο γεγονός ότι όλοι οι άνθρωποι ανεξαρτήτως αν θα κάνουν φαλάκρα χάνουν έναν σημαντικό αριθμό τριχών την ημέρα, οι οποίες, λαϊκά, γερνάνε και πεθαίνουν. Αυτές λέγονται τελογενείς και σε άνθρωπο που δεν παρουσιάζει τριχόπτωση ανέρχονται περίπου σε ποσοστό 20%. Αντιθέτως οι υγιείς τρίχες, που ονομάζονται αναγενείς, καλύπτουν το 80% της ποσότητας των μαλλιών. Οποιοδήποτε ποσοστό πάνω από το 20% τελογενών τριχών αποτελεί σοβαρή ένδειξη ότι θα χάσετε μέρος ή όλα τα μαλλιά σας. Υπάρχουν και οι δυσπλαστικές τρίχες, που η παρουσία τους προδίδει κατεστραμμένα μαλλιά από άλλες αιτίες όπως οι συνεχείς βαφές και γενικότερα η ταλαιπωρία των τριχών. Αυτές δεν πρέπει να σας ανησυχούν γιατί το πρόβλημα ευτυχώς με κατάλληλη αγωγή διορθώνεται.

Η) Αν έχω τριχόπτωση, θα κάνω σίγουρα φαλάκρα. ΜΥΘΟΣ.

Μπορεί απλώς να παραμείνουν τα μαλλιά σας αραιά και να μην κάνετε φαλάκρα ποτέ. Εχουμε, συχνά, περιπτώσεις ανθρώπων που έχασαν μέρος των μαλλιών τους, κυρίως στους κροτάφους, αλλά και στην κορυφή του κεφαλιού και το πρόβλημα παρέμεινε εκεί, ενώ οι γυναίκες αντιμετωπίζουν προβλήματα αραίωσης αλλά πολύ σπάνια θα… αδειάσει το κεφάλι τους από μαλλιά.

Θ) Τελικά δεν μπορώ να αποφύγω τη φαλάκρα, αν είναι κληρονομική. ΑΛΗΘΕΙΑ.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν μπορείτε να βελτιώσετε αισθητά την εικόνα του γυμνού κεφαλιού σας αν φυσικά σας ενοχλεί τόσο. Η επιστήμη δεν έχει ανακαλύψει ακόμη το φάρμακο για τη φαλάκρα αλλά έχει προχωρήσει με γοργά βήματα τα τελευταία 20 χρόνια στην πρόοδο των μεταμοσχεύσεων. Παλιότερα το αποτέλεσμα ήταν συχνά αντιαισθητικό και… χειρότερο από προηγουμένως. Σήμερα, με τις καινούργιες, σύγχρονες μεθόδους, μεταφέρονται με ασφαλή τρόπο μαλλιά από το πλάι ή το πίσω μέρος της κεφαλής και μεταφυτεύονται στην περιοχή που υπάρχει το πρόβλημα. Τα μαλλιά αυτά είναι υγιή, φυτρώνουν έπειτα από λίγους μήνες και αναπτύσσονται κανονικά δίχως ουλές και παρενέργειες. Παρατηρήστε τον… πρώην φαλακρό Μπερλουσκόνι, του οποίου το κεφάλι γέμισε μαλλιά έπειτα από επιτυχημένη επέμβαση ενώ για πολλά χρόνια είχε χάσει όλα του τα μαλλιά στο πάνω μέρος του κεφαλιού. Φυσικά, θα πρέπει να διαθέτετε και, αν όχι όλη, μέρος της αμύθητης περιουσίας του για τέτοια επέμβαση.

Κλείνοντας, σας υπενθυμίζουμε τη λαϊκή σοφία «κράτα και μικρό καλάθι». Οι νέοι, ιδίως, άνθρωποι που χάνουν την κόμη τους γεμίζουν ανασφάλειες, έντονο στρες για την εξωτερική τους εμφάνιση, αγωνία για τη γοητεία τους. Και στους απελπισμένους και ευρισκόμενους σε απόγνωση ανθρώπους καιροφυλακτούν διάφοροι επιτήδειοι που θα προσπαθήσουν να εκμεταλλευτούν οικονομικά την ταραγμένη ψυχολογική κατάσταση του υποψήφιου φαλακρού. Δεν έχει περάσει καιρός που ένας τέτοιος απατεωνίσκος είχε στήσει μια ιδιαίτερα κερδοφόρα επιχείρηση σε γνωστό ξενοδοχείο της Αθήνας και προσέλκυε τα θύματά του με παραπλανητικές διαφημίσεις που έδειχναν τον ίδιο πριν και μετά, με φαλάκρα και με μαλλιά. Σύμφωνα με τις καταχωρίσεις του, το θαύμα προερχόταν από μια… αγριοκρεμμύδα που είχε ανακαλύψει και καταπολεμούσε την τριχόπτωση. Τα υποψήφια θύματα φυσικά προειδοποιούνταν να μην κάνουν από μόνα τους χρήση γιατί υπήρχε ο κίνδυνος… υπερδοσολογίας με ολέθρια, κατά τον αλμπάνη, αποτελέσματα για την υγεία. Και ασφαλώς τη σωστή δόση τη γνώριζε μόνο ο ίδιος που είχε πατεντάρει το προϊόν. Το αποτέλεσμα ήταν ιδιαίτερα ευοίωνο όχι όμως για τα κεφάλια των απελπισμένων αλλά για την τσέπη του… εφευρέτη!!!