(Αντικύθηρα, Κύθηρα, Πύλος)

Στο Ιόνιο Πέλαγος βρίσκονται βυθισμένα πολλά πλοία. Ιταλικά υποβρύχια, γερμανικά σκαριά, αλλά και αρχαία και νέα Ελληνικά.

Αναρίθμητα είναι τα ναυάγια που έγιναν στα απρόσιτα βράχια των ΑΝΤΙΚΥΘΗΡΩΝ. Στις βραχονησίδες Θυμωνιές, κοντά στο ακρωτήριο Γλυφάδα, εντοπίστηκε το γνωστό, ιστορικό ναυάγιο των Αντικυθήρων (120-80 π.Χ.). Από ένα από τα ναυάγια αυτά ανελκύσθηκε το περίφημο άγαλμα «Ο Εφηβος των Αντικυθήρων» και ο παγκοσμίως γνωστός «Μηχανισμός των Αντικυθήρων».

Αυτό το ναυάγιο είχε και μια παράπλευρη, αρνητική επίπτωση στο νησί: Αναψε τη φαντασία σε λαθροθησαυροθήρες, με αποτέλεσμα να συρρέουν εκεί, ως το 1950, με διάφορα σκάφη, απ’ όλον τον κόσμο, με σκοπό την παράνομη αλιεία αρχαιοτήτων.

Στην είσοδο του λιμένα Αυλέμονα, των Κυθήρων, υπάρχει το ναυάγιο ενός brigandino, υπό βρετανική σημαία, στο οποίο επέβαιναν ο λόρδος Ελγιν και ο γραμματέας του William Hamilton. Ο Γουλιέλμος Εγλεν, πλοίαρχος στο μπρίκι «Mentor» -που ναυάγησε επίσης- δήλωσε ότι από το λιμάνι των Αθηνών παρέλαβε 17 κάσες, με τα μάρμαρα που «περισυνέλεξε» από την Αθήνα ο Ελγιν, με σχετικό φιρμάνι της Υψηλής Πύλης. Οι Καλύμνιοι ελεύθεροι δύτες, που επιστρατεύθηκαν από τον Ελγιν για να σώσει ό,τι μπορούσε, μιλούν για 12 κιβώτια, τα οποία περισυνέλεξαν με κίνδυνο της ζωής τους από τον βυθό και πληρώθηκαν από τον υποπρόξενο Εμμανουήλ Καλούτση.

Το γράμμα του Nelson, αναφέρεται σε 28 κιβώτια με αρχαία μάρμαρα από την πόλη των Αθηνών…

Το 1980, οργανώθηκε από την ΙΕΝΑΕ, υποβρύχια ανασκαφή στο ναυάγιο του «Mentor», σε βάθος 20 μέτρων. Η έρευνα αποκάλυψε μεγάλο μέρος από το σκαρί του πλοίου. Εντόπισε σκεύη και αντικείμενα του πληρώματος. Μεταξύ αυτών και ένα ρολόι σταματημένο στις 14:05, πιθανόν στην ώρα που το πλοίο βυθίστηκε.

Στον όρμο της ΠΥΛΟΥ (γνωστό στους ξένους ως Ναυαρίνο), στις 20 Οκτωβρίου 1827, έλαβε χώρα μια ιστορική ναυμαχία. Ενωμένες οι ναυτικές μοίρες Αγγλων, Γάλλων και Ρώσων, με 25 συνολικά πλοία αντιμετώπισαν τον τουρκο-αιγυπτιακό στόλο, αποτελούμενο από 100 περίπου πλοία. Νίκησαν οι πρώτοι, με απώλειες 182 νεκρών και 489 τραυματιών, ενώ οι Τουρκο-Αιγύπτιοι είχαν περισσότερους από 6.000 νεκρούς και 4.000 βαριά τραυματίες.

Η ναυαρχίδα του τουρκικού στόλου “Capitana Bey” που βυθίστηκε γύρω στο μεσημέρι, είχε στην πρύμνη της έναν κόκκινο λέοντα που κρατούσε μια ασπίδα, με τρεις ημισελήνους και δύο φαρδιές, χρυσές ταινίες, είναι και σήμερα εντοπίσιμη στον όρμο, όταν τα νερά είναι ήρεμα! Δίπλα της η ναυαρχίδα του αιγυπτιακού στόλου, η “Moharem Bey”, φορτωμένη λάφυρα από πειρατείες στη Β. Αφρική, που πήγε εκεί να συναντήσει τους συμμάχους της, στις αρχές του 1827.

Στον ίδιο βυθό και η μισθοδοσία 30.000 ναυτών και αξιωματικών, αποτελούμενη από χρυσά νομίσματα, χρυσό, πολύτιμους λίθους, κ.ά.!

Η νίκη αυτή, αν και με επακόλουθες απώλειες, ήταν αποφασιστικής σημασίας στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα των Ελλήνων, που είχε ξεκινήσει το 1821 και διήγε την τελευταία φάση του.

Λίγο μετά τη ναυμαχία, μακρύτερα στον ίδιο όρμο, βυθίστηκε ένα άλλο μεγάλο πλοίο της εποχής , το “Ibsania”, μαζί με 4-5 ντελίνια.

Στην Πύλο βρίσκεται και το μακρύτερο ναυαγισμένο πλοίο στις ελληνικές θάλασσες, το 271,5 μ. τάνκερ “Irene Serenade”, που ναυάγησε τον χειμώνα του 1980, ρυπαίνοντας τον ευρύτερο θαλάσσιο χώρο με 40.000 τ. πετρελαίου…

Αυτή είναι η διαφορά των αρχαίων με τα σύγχρονα ναυάγια: Τα πρώτα δεν ρυπαίνουν!

(Συνεχίζεται)

(Πηγή: Αρχαία και σύγχρονα ναυάγια των ελληνικών θαλασσών, Γ. Λεκάκη, Συλλεκτικές Εκδόσεις)