Ο Δίας, ο μεγαλύτερος πλανήτης του συστήματός μας, με τεράστια διαφορά από άλλους – έχει έντεκα φορές τη διάμετρο της Γης και τριακόσιες φορές τη μάζα της – στην ατμόσφαιρά του έχει μια μόνιμη, τεράστια αναταραχή, που ονομάζεται Μεγάλη Κόκκινη Κηλίδα και είναι τόσο μεγάλη που θα χωρούσε τρεις πλανήτες πλάι-πλάι, μεγάλους σαν τη Γη.

Μέχρι σήμερα έχουν πετάξει κοντά στο Δία τέσσερα διαστημόπλοια: Τα Pioneer 10 και 11 και τα Voyager 1 και 2. Τα Pioneer τράβηξαν τις πρώτες φωτογραφίες, ενώ τα Voyager είχαν ανώτερο εξοπλισμό και τράβηξαν πολύ καλύτερες φωτογραφίες, που στόλισαν τα εξώφυλλα περιοδικών και τις πρώτες σελίδες εφημερίδων, σε ολόκληρο τον κόσμο.

Η ατμόσφαιρα του Δία αποτελείται κυρίως από υδρογόνο, ήλιο, αμμωνία και μεθάνιο, δηλαδή συστατικά που περιείχε πιθανόν η πρώιμη ατμόσφαιρα της Γης. Ακόμη, εκδηλώνονται σ’ αυτήν καταιγίδες μεγάλης έντασης που παράγουν ηλεκτρισμό.

Να υπάρχει άραγε ζωή εκεί πάνω;

Οι περισσότεροι επιστήμονες λένε πως όχι, μερικοί όμως διατηρούν μια συγκρατημένη αισιοδοξία. Το πρόβλημα είναι η θερμοκρασία. Το εσωτερικό του Δία είναι πολύ θερμό, τόσο πολύ που ο πλανήτης ακτινοβολεί διπλάσια θερμότητα από αυτή που δέχεται από τον ήλιο (δηλαδή ο Δίας μπορεί ακόμη να βρίσκεται σε διαδικασία ψύξεως).

Οσο πιο βαθιά προχωρούμε στην ατμόσφαιρά του, τόσο αυξάνεται η θερμοκρασία. Οι οργανικές ενώσεις έχουν την τάση να διασπώνται όταν θερμανθούν. Τα πορτοκαλόχρωμα σύννεφα, που παρατηρούμε στον Δία, μπορεί να οφείλονται σ’ αυτές τις οργανικές ενώσεις.

Στις κορυφές των σύννεφων, η πίεση και η θερμοκρασία είναι περίπου ίδια με τη δική μας. Κάλλιστα θα μπορούσαν να έχουν αναπτυχθεί πλάσματα ικανά να πετούν, να κολυμπούν ή να επιπλέουν σε αυτό το περιβάλλον. Εκεί θα ήταν δυνατό να ζει κάποιο ζώο αντίστοιχο πουλιού ή μέδουσας, να ευδοκιμούν πλάσματα με φυσικές κύστες θερμού αέρα.

Η εξέλιξη βασίζεται τόσο πολύ στην προσαρμογή, που δεν θα μπορούσαμε, πριν ερευνήσουμε πιο διεξοδικά, να αποκλείσουμε την πιθανότητα να υπάρχει εκεί πέρα ζωή.

Μία απροσδόκητη ελπίδα για την ύπαρξη ζωής, συνδέεται με τους δορυφόρους του Δία. Ο πλανήτης έχει δώδεκα δορυφόρους, από τους οποίους τέσσερις μεγάλους, σαν τη δική μας σελήνη, τους αποκάλυψε ο Γαλιλαίος.

Οι τρεις της εξωτερικής ζώνης (Ευρώπη, Γανυμήδης, Καλλιστώ) είναι παγωμένοι, χωρίς αέρα και, εκ πρώτης όψεως, δεν υπόσχονται τίποτε. Ο τέταρτος, ο πιο κοντινός στον Δία, που ονομάζεται Ιώ, είναι παράξενος. Εχει κάτι τρελούς χρωματισμούς, με πορτοκαλιές, κίτρινες και μαύρες πιτσιλιές.

Ο Δίας είναι το πιο ηφαιστειακό αντικείμενο σε ολόκληρο το ηλιακό μας σύστημα. Οταν τα διαστημόπλοια Voyager τον πλησίασαν, εκρήγνυνταν έξι ηφαίστεια, εκτοξεύοντας λάβα και αέρια σε απόσταση εκατοντάδων χιλιομέτρων μέσα στο διάστημα και σχημάτιζαν μια πολύ αραιή ατμόσφαιρα. Ενα μέρος της ατμόσφαιρας διαφεύγει προς το διάστημα, περικυκλώνοντας τον Δία με ένα «κουλούρι» από διαφανή, «αιγλοβολούντα» αέρια.

Πριν ακόμη τα Voyager ανακαλύψουν τα ηφαίστεια, επιστήμονες είχαν προβλέψει ότι η σταθερή καμπύλωση του γιγάντιου βαρυτικού πεδίου του Δία θα θέρμαινε υπερβολικά το εσωτερικό της Ιώς. Αυτός ο δορυφόρος είναι πράγματι τόσο κοντά, ώστε το σχήμα του παραμορφώνεται ελαφρά από τη βαρυτική έλξη του Δία.

Επειδή η Ιώ δέχεται έλξεις από τους άλλους δορυφόρους, υφίσταται μια ελαφρά μεταβαλλόμενη παλιρροϊκή βαρυτική δύναμη και είναι σαν να «αναπνέει». Η καμπύλωση θερμαίνει το δορυφόρο, έτσι, το εσωτερικό της Ιώς είναι κυριολεκτικά λιωμένο και αναβλύζει από τα σημεία που ονομάζουμε ηφαίστεια.

Ολα αυτά ευνοούν κάποιες πιθανότητες για ζωή, όχι στην Ιώ γιατί δεν έχει νερό, αλλά στο εσωτερικό του άλλου δορυφόρου, της Ευρώπης. Αυτή είναι καλυμμένη με πάγο και στο εσωτερικό της φαίνεται να υπάρχει ωκεανός. Εφόσον έχουμε ωκεανό, η πιθανότητα για ζωή είναι μεγάλη.

Τελικά, μπορεί και κάποιος Ζακ Κουστώ να κολυμπήσει μέσα στην Ευρώπη, κάτω απ΄ το σκοτεινό και αλλόκοτο περίβλημα του πάγου. Οι προβολείς των δυτών θα λάμψουν μέσα στο σκοτάδι και οι εξερευνητές θα δουν με τα μάτια τους αν εκεί θα κολυμπούν περίεργα πλάσματα.

Πολύ πριν γίνουν όλα αυτά, θα τεθεί σε τροχιά διαστημόπλοιο, που θα μας στείλει ακόμα πιο θεαματικές φωτογραφίες εκείνων των πολύχρωμων κόσμων.

(Πηγή: ΟΙ ΕΞΩΓΗΙΝΟΙ, Thomas R. McDonough, Εκδ. Κάτοπτρο)