Ο Αγιαξ του Αμστερνταμ ιδρύθηκε το 1900 και οφείλει το όνομά του στον Αίαντα τον Τελαμώνιο, έναν εκ των ηρώων του Τρωικού Πολέμου. Το πρόσωπο του Αίαντα προστέθηκε στο έμβλημα του Αγιαξ το 1925, ενώ το 1990 η μορφή του εκμοντερνίστηκε και σχεδιάστηκε με 11 γραμμές, όσοι και οι παίκτες.

Στις αρχές της δεκαετίας του ’70 ο Αγιαξ επεκτείνει την κυριαρχία του και εκτός ολλανδικών συνόρων με το λανσάρισμα του «ολοκληρωτικού ποδοσφαίρου», ενός τρόπου παιχνιδιού που άλλαξε τον τρόπο σκέψης όλων αλλά και την ιστορία του παγκόσμιου ποδοσφαίρου. Πλέον οι διαστάσεις του γηπέδου γίνονται «ευμετάβλητες», καθώς όταν είχε την κατοχή ο Αγιαξ το γήπεδο έπρεπε να «μεγαλώνει» και όταν την είχε αντίπαλος «συρρικνωνόταν». Ο επιθετικός γινόταν αμυντικός και στην αμέσως επόμενη φάση το ακριβώς αντίθετο, αφού ο Ρίνους Μίχελς είχε καταφέρει να μεταφέρει στο γήπεδο τη διαχείριση του χώρου, πράγμα στο οποίο οι Ολλανδοί είναι εξπέρ στην καθημερινότητά τους. Δεν είναι λίγες οι φορές που βλέποντας αυτή την ομάδα ένοιωθες ότι παίζει με παίκτη παραπάνω. Η κατάργηση των θέσεων και των κλισέ είχε επιτευχθεί και το μοντέρνο ποδόσφαιρο όπως πια το ξέρουμε σήμερα ξεκινούσε.

Η υπερομάδα εκείνη ανταμείφθηκε με τρία συνεχόμενα ευρωπαϊκά τρόπαια, αρχίζοντας την αυτοκρατορία του από τον τελικό του Γουέμπλεϊ, το 1971, απέναντι στον Παναθηναϊκό και συνέχισε κερδίζοντας την Ιντερ στο Ρότερνταμ με 2-0, το 1972, και τη Γουβέντους το 1973, με 1-0 στο Βελιγράδι. Αποτελούσε για χρόνια αυτό που οι Αμερικανοί ονομάζουν «the team to beat», η ομάδα δηλαδή που πρέπει να νικήσεις για να κατακτήσεις την κορυφή.

Εξού και το σύνθημα που ακουγόταν συχνά πυκνά στα ελληνικά γήπεδα: «Φέρτε μας τον Αγιαξ!». Και το πλήρωμα του χρόνου ήρθε. Το 1973 ο Αγιαξ κατέφθασε και μάλιστα δυο φορές. Τον Φεβρουάριο έπαιξε δυο φιλικούς αγώνες με τον ΠΑΟΚ (1-1 στην Τούμπα σε ένα ματς που η ομάδα του Γιώργου Κούδα «χόρεψε» στη λάσπη) και με τον Ολυμπιακό, τον οποίο νίκησε με 2-1 στο Στάδιο Καραϊσκάκη.

Τον Ιούνιο όμως του ίδιου έτους, ο Ολλανδός Αίαντας επέστρεψε στον τόπο καταγωγής του. Ηρθε να δει το μέρος από όπου ο Τελαμώνιος Αίας ξεκίνησε για την Τροία. Ο Δήμος της πόλης αλλά και ο αείμνηστος πρόεδρος του Ολυμπιακού, ο Νίκος Γουλανδρής καθώς και η Νομαρχία Πειραιά, έκαναν συντονισμένες προσπάθειες και έτσι ένα καλοκαιρινό απόγευμα η ομάδα των επί τριετία πρωταθλητών Ευρώπης έφτανε στο νησί, για να αντιμετωπίσει τον Αίαντα Σαλαμίνας. Το ημερολόγιο έδειχνε 12 Ιουνίου 1973.

Ο Αγιαξ βέβαια, ήρθε για το φιλικό, χωρίς τα πρωτοκλασάτα ονόματα. Μόνο ο Τζόνι Ρεπ, σκόρερ του τελικού στο Βελιγράδι μερικές εβδομάδες πριν, εκπροσωπούσε την «αυθεντική» ομάδα και πλαισιωνόταν από νέους παίκτες, οι οποίοι δεν έφτασαν ποτέ σε πολύ υψηλό επίπεδο. Το σκηνικό θύμιζε κάτι από σχολική εκδρομή ή από ελληνική ταινία, όμως τίποτε δεν εμπόδιζε τους Σαλαμίνιους να νοιώσουν για ένα βράδυ «ιπτάμενοι». Πάνω από 3.000 άτομα και αυτοκινητοπομπή συνόδευσε τους Ολλανδούς στο «Αιάντειο», το ξενοδοχείο όπου θα κατέλυαν. Οι παίκτες κάθισαν το βράδυ και απόλαυσαν την ηρεμία της θάλασσας και δεν σταμάτησαν να υπογράφουν αυτόγραφα!

Την επομένη επισκέφθηκαν τον αρχαιολογικό χώρο του Αιαντείου και τις κοντινές παραλίες και το απόγευμα έδωσαν ραντεβού στο γήπεδο για να τους θαυμάσουν και να τους χειροκροτήσουν οι 6.000 φίλαθλοι κάθε ηλικίας που συνωστίζονταν στις εξέδρες.

Από νωρίς η ποιότητα του Τζόνι Ρεπ στο γήπεδο ξεχώρισε και τα δύο δικά του γκολ έγραψαν το τελικό 2-0. Η ικανότητα και η τεχνική των παικτών του Αγιαξ, αν και δεν είχαν ξαναπαίξει σε ξερό γήπεδο, ήταν τόσο εμφανής που την επομένη μέρα στην ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ υπήρχε ένα κείμενο για το ματς με τίτλο: «Ιπτάμενοι και στο …μπετόν» για τους ποδοσφαιριστές του. Ομως και ο Αίαντας Σαλαμίνας έχασε δύο καλές ευκαιρίες να σκοράρει ενώ είχε και δύο δοκάρια. Ενα απόγευμα ονειρικό, που θυμούνται με νοσταλγία όσοι το έζησαν από κοντά, καθώς ακόμα και τα γκολ των Ολλανδών πανηγυρίζονταν σαν να τα είχε σημειώσει ο Αίας. Αξίζει να σημειώσουμε τις συνθέσεις των δύο ομάδων σε αυτό το ιστορικό από κάθε άποψη ματς.

Αγιαξ : Ντέτσον, Βανκ, Βίσερ, Ντορντ, Μέτιχ, Μοράτ, Ρεπ, Αλμπερτ, Μπούμα, Κιούπερτ (41’ Λόγκχαρντ), Μπανκ.

Αίας Σαλαμίνας : Πέππας (83’ Βάγιας), Λεονταρίτης, Φουρούκης (78’ Παυλάκης), Πιλάβης, Μπισμπινωνάκης, Φραντζής, Χειράκης, Μπακούρος, Στασινόπουλος (59’ Φουρίκης), Παπαλεξάνδρου, Συράκης (85’ Βασιλάκης). Οπως έγραψε ο τύπος της εποχής, ακόμη και η δεύτερη ομάδα, με την οποία είχε έρθει ο Αγιαξ θα μπορούσε άνετα να κατακτήσει το πρωτάθλημα Ελλάδας, πράγμα που δεν αποτελούσε υπερβολή.

Μετά τον αγώνα, ο Τζόνι Ρεπ έλεγε: «Τόσο εγώ όσο και οι συμπαίκτες μου θέλαμε πολύ να δούμε το νησί του Αίαντα, από το οποίο πήρε την ονομασία ο σύλλογός μας». Εκανε μάλιστα και προβλέψεις για το «καυτό» μεταγραφικό καλοκαίρι που θα ακολουθούσε. «Αν θα φύγω από το Αγιαξ θα το αποφασίσει η ομάδα. Υπάρχουν πάντως πολλές πιθανότητες να μεταπηδήσω στην Μπαρτσελόνα. Αντίθετα ο Κρόιφ νομίζω ότι θα παραμείνει στον Αγιαξ για έναν ακόμη χρόνο».

(Πηγή: Της Κυριακής τα Είδωλα, Χρήστος Σωτηρακόπουλος, Εκδ. ΤΟΠΟΣ)