Είμαστε οι ίδιοι σε όλη τη διάρκεια του βίου μας πάνω στη Γη; Πώς είναι δυνατόν ο μαθητής εαυτός μας να είναι ο ίδιος με το σύζυγο, τον πατέρα ή τον επιχειρηματία εαυτό μας; Είναι ίδια η ζωή μας είτε ζούμε στον τόπο που γεννηθήκαμε ή στη Γροιλανδία ή το Τιμπουκτού; Γιατί αλλάζουμε συντρόφους αν όχι για να αλλάξουμε τη ζωή μας με κάποια καλύτερη; Δεν αλλάζουμε έργα και ρόλους όπως οι ηθοποιοί; Ρόλους όπως του νηπίου, του μαθητή, του φοιτητή, του υπαλλήλου ή του επιχειρηματία ή του προϊσταμένου, του συζύγου, του γονέα, του φίλου κλπ,  που διαδραματίζονται στην πόλη ή το χωριό που γεννηθήκαμε, στον άλλο τόπο που μεγαλώσαμε, στον τρίτο  ίσως που σπουδάσαμε, εκεί που μας οδήγησε η αναζήτηση εργασίας ή ο γάμος, με άλλους εργοδότες, συντρόφους και φίλους.

Τι άλλο είναι η ζωή από μία θεατρική σκηνή ό,που ανεβάζουμε τα επιμέρους έργα μας; Στη συντριπτική πλειοψηφία τους, ο σκηνοθέτης δεν είμαστε εμείς αλλά η μοίρα. Πηγαίνουμε ό,που θέλει εκείνη ρίχνοντάς μας το κατάλληλο δόλωμα κάθε φορά-σπουδές, δουλειά, σύντροφο- και εμείς νομίζουμε ότι παίρνουμε αποφάσεις και «τη ζωή μας στα χέρια μας»! Χα, χα, χα, καλό.

Η μοίρα που μας ορίζει ξεκινάει από το χρόνο, τον τόπο γέννησής μας και τους γονείς μας ή και ακόμη νωρίτερα γιατί το DNA  μας γράφεται από τη στιγμή της σύλληψής μας.

Πολλά μπορείς να προσπαθήσεις ή και να καταφέρεις να αλλάξεις στη ζωή. Όχι όμως το χρώμα του δέρματός σου, τους γονείς σου, το DNA  σου ούτε τη μητρική σου γλώσσα. Πολλοί άνθρωποι νομίζουν ότι αλλάζοντας χώρα, θα αφήσουν πίσω τον παλιό εαυτό τους σαν αποφόρι και «θα χτίσουν μια νέα ζωή» (τι γελοίο κλισέ!). Με νέα δουλειά, γλώσσα, γνωστούς, ακόμη και με ξένο σύζυγο, υποκρίνονται απλώς ότι είναι κάποιοι άλλοι. Οι νέες γνωριμίες, ακόμη και αν περάσουν χρόνια γνωριμίας και παλιώσουν, γνωρίζουν αυτά που τους έχει πεί ο μετανάστης. Δεν μπορεί να συναντήσει στο δρόμο ένα συμμαθητή του από το σχολείο, ένα παιδικό φίλο ή έναν συμφοιτητή. Η εικόνα που προσπαθεί να δημιουργήσει για τον εαυτό του στον ξένο τόπο είναι αυτή που θάθελε και όχι η αληθινή γιατί της λείπει  το παρελθόν και η βάση της αλήθειας , χωρίς κανένα μάρτυρα των προηγούμενων δεκαετιών. Κανείς δεν ξέρει την οικογένειά του, την καταγωγή, το ποινικό του μητρώο ή την ιστορία του. Είναι άπατρις.

Και έρχεται κάποια στιγμή που συνειδητοποιεί και  ο ίδιος ότι δεν ξέρει ποιος είναι: η σύζυγος και τα παιδιά του μιλάνε μεταξύ τους τη μητρική γλώσσα της συζύγου, αυτός μιλάει μαζί τους αγγλικά και κανείς δε μιλάει τη δική του γλώσσα, πράγμα που ξαφνικά τον απομονώνει και τον κάνει να νιώθει αδικία και μοναξιά. Τελικά το να νιώθεις ξένος κάπου δεν είναι προσωρινό αλλά μόνιμο.

Τι είναι λοιπόν η ζωή; Το σύνολο των επιμέρους ζωών που ζήσαμε σαν παιδιά, σαν έφηβοι, σα νέοι (με τον Α σύντροφο, με το Β σύντροφο κοκ γιατί κάθε έρωτας είναι μια ζωή), στο Χ μέρος, στην Ψ πόλη, σα γονείς, σαν επαγγελματίες ή καλλιτέχνες, σα φίλοι, σαν αδέλφια, σαν παππούδες. Οι διακοπές μας όσο ειδυλλιακές και να ήταν, δε μετράνε , λόγω μικρής διάρκειας.

Όταν νοσταλγούμε περιόδους της ζωής μας, μας φαίνεται ότι είμασταν κάποιοι άλλοι, λαμπροί πρωταγωνιστές σε μια ταινία με δράση, που οδηγούσε πάντα στην επιτυχία και την ευτυχία, έχοντας σα μουσική υπόκρουση τα αγαπημένα μας τραγούδια. Βέβαια η αισιοδοξία της μνήμης εξωραϊζει απαίσιες εποχές ανύπαρκτης αυτοεκτίμησής μας από όταν είμασταν μαθητές ή φοιτητές, αφαιρεί γκάφες και  χυλόπιτες από τους έρωτές μας αλλά σίγουρα στα νεανικά χρόνια όλων υπάρχει η έντονη προσδοκία και η ελπίδα ότι κάτι υπέροχο μας περιμένει στη στροφή του δρόμου. Αυτήν νοσταλγούμε για πάντα και όχι τη ζωή που κάναμε τότε.

Οι ηθοποιοί από την άλλη διαλέγουν συνειδητά αυτό το επάγγελμα για να ζήσουν όσες περισσότερες ζωές προλάβουν αφού τις αλλάζουν σαν τα πουκάμισα. Όπως και αυτοί για να βιοποριστούν, δε μπορούν να διαλέγουν, έτσι και όλοι μας δε διαλέγουμε τη ζωή μας.  Δυστυχώς δε μπορείς να τα έχεις όλα ταυτόχρονα όπως προστάζει ο δυτικός τρόπος ζωής που το μόνο που κάνει σωστά είναι να παράγει δυστυχείς ανθρώπους στη γραμμή παραγωγής του. Όταν είσαι ερωτευμένος δεν έχεις δουλειά ή λεφτά, όταν έχεις λεφτά ο έρωτας έχει γίνει καπνός, όταν έχεις δουλειά και λεφτά δεν έχεις καλή υγεία ή σεξ και κάπως έτσι περνάνε τα χρόνια.

Ίσως όμως στο τέλος του βίου μας  να είμαστε ευγνώμονες για όσες χωριστές ζωές ζήσαμε γιατί αθροιστικά τα κάναμε όλα όσα μπορούσαμε: ερωτευθήκαμε, δουλέψαμε, γίναμε καλλιτέχνες σε μικρό ή μεγάλο βαθμό, αποκτήσαμε φίλους για κάποιο διάστημα, είχαμε οικογένεια επίσης για κάποια φεγγάρια κλπ κλπ. Το κόλπο είναι λογιστικό: το να προσθέσεις τις επιμέρους ζωές σου γιατί από μόνη της καμία δεν είναι πλήρης και ικανοποιητική για κανένα άνθρωπο.

 

Μ.Χ. Αναγνωστοπούλου