Η επιτυχής έκβαση της εγκυμοσύνης και η γέννηση ενός υγιούς παιδιού εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από την υγεία των γονιών πριν από τη σύλληψη.
Το έμβρυο-νεογνό μπορεί να τεθεί σε κίνδυνο όχι μόνο από την τυχόν προϋπάρχουσα παθολογική κληρονομικότητα, αλλά και από τον τρόπο ζωής του ζευγαριού κατά την περίοδο προσπάθειας για την απόκτηση παιδιού.

Είναι γεγονός ότι η υγεία του παιδιού ξεκινάει πολύ την έναρξη της κύησης. Κατά κανόνα οι υγιείς γονείς κάνουν υγιή παιδιά, παρόλα αυτά όμως το ζευγάρι θα πρέπει να ελέγξει κατά πόσο έτοιμο είναι να τεκνοποιήσει και να αλλάξει τις «κακές» συνήθειες που είχε μέχρι τώρα. Τι θα πρέπει να κάνετε πριν τις προσπάθειες τεκνοποίησης; Τουλάχιστον 3-8 μήνες πριν από τη σύλληψη πρέπει να εφαρμοστούν ορισμένες συστάσεις με μοναδικό σκοπό την απόκτηση των καλύτερων προϋποθέσεων για την επίτευξη μιας επιτυχούς εγκυμοσύνης.

Οι συστάσεις αυτές είναι οι εξής:

1.Διατήρηση σωματικού βάρους και φυσικής κατάστασης με υγιεινή διατροφή και άσκηση.

2.Διακοπή καπνίσματος, αλκοόλ και άλλων εξαρτησιογόνων ουσιών και περιορισμός ή διακοπή του καφέ. Μείωση του καθημερινού στρες.

3.Περιορισμός περιβαλλοντικών ρύπων στο σπίτι και στην εργασία.

4.Πρόσληψη φυλλικού οξέος. Η πρόσληψη φυλλικού οξέος 3 μήνες πριν και μετά τη σύλληψη μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο ανωμαλιών του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος (δισχιδή ράχη), λαγώχειλου και λυκοστόματος στο παιδί.

5.Ρύθμιση χρόνιων νοσημάτων αν υπάρχουν (όπως σακχαρώδης διαβήτης, υποθυρεοειδισμός, υπέρταση, επιληψία, θρομβοφιλία, κτλ).

6.Έλεγχος οικογενειακού ιστορικού του ζευγαριού σχετικά με πιθανή ύπαρξη γενετικών νοσημάτων (όπως κυστική ίνωση, στίγμα μεσογειακής αναιμίας) ή συγγενών ανωμαλιών (π.χ. σύνδρομο Down) και έλεγχος μαιευτικού και γυναικολογικού ιστορικού της γυναίκας.

7.Έλεγχος των εμβολίων (π.χ για την ηπατίτιδα Β) που έχουν πραγματοποιηθεί στη μέλλουσα μητέρα και το βαθμό ανοσοπροστασίας.

8.Έλεγχος για ύπαρξη σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων και θεραπεία αυτών.

9.Προγραμματισμός ραντεβού με το γυναικολόγο για ενδοκολπικό υπέρηχο, τεστ Παπανικολάου και θεραπεία σε βλάβες του τραχήλου της μήτρας.

10.Διακοπή λήψης αντισυλληπτικών δισκίων και αφαίρεση ενδομήτριου σπειράματος.

11.Επίσκεψη στον οδοντίατρο για έλεγχο των δοντιών και θεραπεία τυχόν προβλημάτων.

Η πλειοψηφία των γυναικών επισκέπτονται το γιατρό τους μετά την πρώτη καθυστέρηση, όταν δηλαδή είναι ήδη έγκυος τουλάχιστον ενός μήνα. Έτσι λοιπόν, δεν μπορούν να προβλεφθούν σημαντικός αριθμός επιπλοκών οι οποίες δημιουργούνται τις πρώτες εβδομάδες της κύησης.

Πριν από την έναρξη της οργανογένεσης (πρώτες 17 ημέρες από τη σύλληψη), το έμβρυο είναι ανθεκτικό στους τοξικούς παράγοντες και αν υπάρξει κάποια βλάβη ή θα καταλήξει σε αποβολή, η οποία μπορεί να εκληφθεί ως περίοδος, ή θα αποκατασταθεί η κυτταρική βλάβη και το έμβρυο θα συνεχίσει να αναπτύσσεται φυσιολογικά χωρίς κάποια μορφολογική αλλοίωση. Μεταξύ 3ης και 8ης εβδομάδας, που είναι η περίοδος της μέγιστης οργανογένεσης, παρατηρείται το υψηλότερο ποσοστό συγγενών ανωμαλιών. Σε αυτή την περίοδο το έμβρυο είναι εξαιρετικά ευαίσθητο σε τερατογόνους παράγοντες με αποτέλεσμα τυχόν έκθεση να επιφέρει είτε την αποβολή του, είτε το σχηματισμό ανατομικών ανωμαλιών. Μετά την 8η εβδομάδα δεν παρατηρούνται συγγενείς ανωμαλίες, παρατηρούνται όμως επιπτώσεις στη διάπλαση των διαφόρων οργάνων και κυρίως στην ανάπτυξη του εγκεφάλου.

Από όλα τα παραπάνω γίνεται σαφές ότι οι πρώτοι τρεις μήνες είναι υπεύθυνοι για την οργανογένεση του εμβρύου και θεωρούνται οι σημαντικότεροι για τη μετέπειτα εξέλιξή του.

Για το λόγο αυτό, ο προγραμματισμός για μια επιτυχή εγκυμοσύνη είναι υπόθεση και των δύο γονιών και θα πρέπει να ξεκινήσει πολύ πριν από τη σύλληψη.

 

Στέλιος Παπαδόπουλος MD, DFFP, BSCCP

Μαιευτήρας-Χειρουργός Γυναικολόγος

Ειδικευθείς στην Μεγ. Βρετανία – Ειδικός στην Εξωσωματική Γονιμοποίηση

Επιμελητής Μονάδας Εξωσωματικής ΜΗΤΕΡΑ

www.steliospapadopoulos.gr – www.ivfclinic.gr