Μια από τις παλαιότερες, πιο επιτυχημένες και ανθεκτικές στο χρόνο θεωρίες συνωμοσίας, σχετίζεται με ένα έγγραφο που είναι γνωστό με την ονομασία Τα Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών. Εχοντας πρωτοκυκλοφορήσει στη Ρωσία των αρχών του 20ου αιώνα, το κείμενο επιδιώκει να διαδραματίσει τον ρόλο ενός εγχειριδίου της παγκόσμιας κυριαρχίας, γραμμένου, υποτίθεται, από ένα μυστηριώδες κονκλάβιο πρεσβύτερων Εβραίων.

Από τον καιρό που δημοσιοποιήθηκαν, τα Πρωτόκολλα πυροδότησαν φήμες και φόβους για την ύπαρξη μιας διεθνούς εβραϊκής συνωμοσίας, σχεδιασμένης για την ανάληψη της παγκόσμιας κυριαρχίας. Η επιτυχία των Πρωτοκόλλων ήταν τόσο μεγάλη, που μεταφράστηκαν και αναδημοσιεύθηκαν σ’ όλον τον κόσμο, κατά τις δεκαετίες που ακολούθησαν. Το κείμενο αποτέλεσε πολύτιμο εργαλείο στα χέρια διαφόρων κέντρων που επιδίωκαν τη διενέργεια αντισημιτικής εκστρατείας, από τη χιτλερική Γερμανία μέχρι τα στρατόπεδα εκπαίδευσης της Αλ Κάιντα.

Μπορεί τα τελευταία χρόνια της τσαρικής Ρωσίας να αποτέλεσαν το ιστορικό πλαίσιο της πρώτης εμφάνισης των Πρωτοκόλλων, τουλάχιστον στη μορφή που τα γνωρίζουμε σήμερα, ωστόσο, το «ντοκουμέντο» έχει τις ρίζες του στα μέσα του 19ου αιώνα: η ιστορία ξεκινά με ένα πολυδιαβασμένο γαλλικό μυθιστόρημα, με τίτλο «Τα μυστήρια των ανθρώπων», γραμμένο από τον Εζέν Σι, στο οποίο εμφανίζεται μια ομάδα Ιησουϊτών να καταστρώνει σχέδιο παγκόσμιας κυριαρχίας. Ο σατιρικός συγγραφέας Μορίς Ζολί πήρε αυτή την ιδέα μιας συνωμοσίας μεγάλης κλίμακας, αξιοποιώντας τη σε ένα βιβλιαράκι του 1864, που ονόμασε «Διάλογοι στην κόλαση ανάμεσα στον Μακιαβέλι και τον Μοντεσκιέ», το οποίο ασκούσε ευθεία επίθεση στις πολιτικές φιλοδοξίες του τότε Γάλλου ηγεμόνα Ναπολέοντα Γ’. Στην περίπτωση αυτή, ωστόσο, οι δολοπλόκοι, όπως μαρτυρά και τίτλος, συνωμοτούσαν ακόμη κι από το μνήμα τους.

Λίγο αργότερα, το 1868, ο Χέρμαν Γκέντσε, Γερμανός κατάσκοπος με βαθειά αντισημιτικές πεποιθήσεις, έγραψε ένα βιβλίο με τίτλο Μπιαρίτζ, το οποίο περιείχε ένα κεφάλαιο με τίτλο «Το Εβραϊκό Κοιμητήριο στην Πράγα και το Συμβούλιο των Αντιπροσώπων των Δώδεκα Φυλών του Ισραήλ».

Μέσα στις σελίδες του κεφαλαίου περιγραφόταν η μυστική συνάντηση μιας ραβινικής σέκτας, καθορισμένης να πραγματοποιείται μεσάνυχτα, μια φορά κάθε εκατό χρόνια, με σκοπό τον καθορισμό της ατζέντας για την εβραϊκή συνωμοσία, κατά τον αιώνα που θα ακολουθούσε. Αποκύημα της φαντασίας του συγγραφέα, το βιβλίο εξελισσόταν σε σκηνικό φανερά επηρεασμένο από μυθιστόρημα του Αλεξάνδρου Δουμά, ενώ η υποτιθέμενη μυστική ατζέντα προερχόταν απευθείας από τους «Διαλόγους στην κόλαση» του Ζολί.

Η μετατροπή ωστόσο, των φερόμενων ως συνωμοτών από Ιησουΐτες ή νεκρούς Φιλοσόφους σε Εβραίους φάνηκε να βρίσκει απήχηση, με αποτέλεσμα κατά τη δεκαετία του 1890, να αρχίσουν να κυκλοφορούν στη Ρωσία κόπιες από το συγκεκριμένο κεφάλαιο του βιβλίου του Γκέντσε, το περιεχόμενο του οποίου είχε πια αρχίσει να θεωρείται πολύ περισσότερο ως πραγματικό γεγονός, παρά ως φαντασία ή σάτιρα.

Καθώς το σώμα της μυστικής αστυνομίας του ρώσου τσάρου, η Οχράνα, είχε από καιρό διακρίνει τη δυνατότητα επιτυχίας του κειμένου, ένα από τα στελέχη της, ο Ματβέι Γκολοβίνσκι, επιχείρησε να μετατρέψει αυτή τη φανταστική Σιωνιστική δολοπλοκία σε ολοκληρωμένο βιβλίο. Ετσι προέκυψαν «Τα Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών», στη μορφή που τα γνωρίζουμε μέχρι σήμερα.

Τα «Πρωτόκολλα» κυκλοφόρησαν ευρύτατα, ασκώντας αδιαμφισβήτητη επίδραση για την υποδαύλιση του αντισημιτικού πογκρόμ που σάρωσε τη Ρωσία την περίοδο 1905-1906.

(Πηγή: ΘΕΩΡΙΕΣ ΣΥΝΩΜΟΣΙΑΣ, Charlotte Greig, Εκδ. Πεδίο)