Στις 26 Μαΐου συνάντησαν ένα δίκροτο που αποτελούσε την πρωτοπορία του τουρκικού στόλου. Οι Ελληνες το χτύπησαν με τα κανόνια τους, αλλά δεν μπόρεσαν να το βλάψουν γιατί τα πυροβόλα των πλοίων τους ήταν μικρά. Τότε, για πρώτη φορά, χρησιμοποίησαν τα μπουρλότα τους, που έμελλαν να δοξάσουν το ελληνικό ναυτικό στην επανάσταση του ’21. Ενα, με μπουρλοτιέρη τον Ψαριανό Καλαφάτη, κάηκε πρόωρα χωρίς αποτέλεσμα. Το δεύτερο όμως με τον Παπανικολή, κόλλησε στα πλευρά του τουρκικού καραβιού, το οποίο σε λίγο κυκλώθηκε από τη φωτιά, που σε μια ώρα έφτασε στη μπαρουταποθήκη. Τότε το εχθρικό πλοίο τινάχτηκε στον αέρα, γεμίζοντας το πέλαγος γύρω του με πτώματα και συντρίμμια. Αυτό το κατόρθωμα με το μπουρλότο τρομοκράτησε τους Τούρκους, ενώ ταυτόχρονα πλημμύρισε τις καρδιές των Ελλήνων από χαρά και ελπίδα για την επιτυχία του  αγώνα.

Την άλλη μέρα φάνηκε ο υπόλοιπος τουρκικός στόλος, που τον αποτελούσαν τρεις φρεγάτες, ένα δίκροτο, μία κορβέτα και δύο δικάταρτα. Η ελληνική μοίρα εμψυχωμένη από τις προηγούμενες επιτυχίες της, χτύπησε τα τουρκικά πλοία. Εκείνα, τρομοκρατημένα από την τραγική τύχη που είχε το δίκροτο, βιάστηκαν να ξαναγυρίσουν στον Ελλήσποντο. Οι Τούρκοι για εκδίκηση της καταστροφής του πολεμικού τους από το μπουρλότο του Παπανικολή, ξέσπασαν στην πλούσια πόλη των Κυδωνιών, στην οποία κατέσφαξαν αθώους πολίτες και προξένησαν ανυπολόγιστες  καταστροφές.

Η δεύτερη μοίρα του ελληνικού στόλου, που είχε μόνο 12 πλοία, έξι υδραίικα με τον Μιαούλη και άλλα τόσα σπετσιώτικα με τον Μπόταση, έβαλε πλώρη προς το Μοριά για να καταδιώξει μερικά τουρκικά πλοία που βρίσκονταν στον Κορινθιακό και να βοηθήσει τις πολεμικές δυνάμεις της στεριάς, που πολιορκούσαν τους Τούρκους στα κάστρα του Ρίου και του Αντιρρίου. Από τα πλοία αυτά δύο πήγαν στις νότιες θάλασσες του Μοριά, για να ενισχύσουν  τους πολιορκητές των μεσσηνιακών κάστρων και τα υπόλοιπα προχώρησαν προς το λιμάνι της Πάτρας.

Στις 20 Μαΐου, ο ελληνικός στόλος ενώθηκε στο ακρωτήριο του Πάπα με οκτώ γαλαξιδιώτικα πλοία. Σε μικρή απόσταση, φάνηκε μια τουρκική κορβέτα η οποία, φοβισμένη από την παρουσία των ελληνικών πλοίων, τρύπωσε στη Ναύπακτο. Σε  λίγο κρύφτηκαν εκεί και τέσσερα ακόμη τουρκικά δικάταρτα από το λιμάνι της Πάτρας.

Τότε οι αρχηγοί του στόλου μετέτρεψαν ένα γαλαξιδιώτικο πλοίο σε πυρπολικό και με τις οδηγίες του Γιώργη Ανεμογιάννη, το εξαπέλυσαν εναντίον του τουρκικού στόλου, που βρισκόταν συγκεντρωμένος στο λιμάνι. Το μπουρλότο όμως κάηκε πριν κολλήσει στα πλευρά τουρκικού πλοίου και ο οδηγός του αναγκάστηκε να το εγκαταλείψει και να πηδήξει στη θάλασσα. Τον έπιασαν όμως οι Τούρκοι, τον κρέμασαν ανάποδα στο κατάρτι και τον έκαψαν ζωντανό!

Υστερα από πέντε ημέρες, ο ελληνικός στόλος ξαναγύρισε στις βάσεις του. Ετσι τελείωσε η η ναυτική εκστρατεία του Κορινθιακού, που βοήθησε σημαντικά τα στρατεύματα της στεριάς, έδωσε θάρρος στους Ελληνες και σκόρπισε τον τρόμο στους Τούρκους.

Στις 3 Ιουνίου, 36 πολεμικά των Τούρκων με τον Καρά Αλή, εμφανίστηκαν στη Σάμο και κάλεσαν τους κατοίκους να δηλώσουν υποταγή, απειλώντας με γενική σφαγή και καταστροφή. Οι πρόκριτοι όμως αυτού του ηρωικού νησιού, με  αρχηγό τον Λυκούργο Λογοθέτη, απέρριψαν την πρόταση και συγκέντρωσαν στρατό, αποφασισμένοι να χτυπηθούν με τους Τούρκους.

Τότε ο αρχηγός του τουρκικού στόλου διέταξε πυκνό κανονιοβολισμό, ο οποίος ανάγκασε τον Λογοθέτη με τους οπλοφόρους του να αποτραβηχτούν στο εσωτερικό. Υστερα απ’ αυτό, οι Τούρκοι βγήκαν στη Σάμο και επιδόθηκαν σε μεγάλες καταστροφές και φρικαλέες σφαγές άμαχου πληθυσμού.

Οταν μαθεύτηκαν οι βαρβαρότητες αυτές ξεκίνησε ο στόλος των τριών νησιών, ενισχυμένος με μερικά πλοία της Κάσου. Στις 8 Ιουνίου συνάντησε στον πορθμό του Τσαγκλί, ανάμεσα στη Σάμο και τη Μικρά Ασία, εννέα τουρκικά πλοία φορτωμένα με στρατό και τα έκαψε μπροστά στα μάτια των τουρκικών πολεμικών, που τρομοκρατημένα από τα μπουρλότα, δεν τόλμησαν να τα βοηθήσουν.

Αυτά είναι τα κυριότερα κατορθώματα του ελληνικού στόλου στον πρώτο χρόνο της επανάστασης. Οι Τούρκοι κατά την περίοδο αυτή ποτέ δεν μπόρεσαν να αντιμετωπίσουν τα ελληνικά πλοία, στην εμφάνιση των οποίων έφευγαν τρομοκρατημένοι. Και αν οι Ελληνες κατόρθωναν να εξοικονομούν τα οικονομικά μέσα που χρειάζονταν για τη συντήρηση των πλοίων, ο τουρκικός στόλος δεν θα τολμούσε να ξεμυτίσει από τον Ελλήσποντο. Αλλωστε το μοναδικό του κατόρθωμα στον πρώτο χρόνο του πολέμου ήταν η καταστροφή του Γαλαξιδιού και η αιχμαλωσία τριών πλοίων που βρέθηκαν στο λιμάνι του.

(συνεχίζεται…)