Στην Ελλάδα κυκλοφόρησαν τα πρώτα γραμματόσημα την 1 Οκτωβρίου 1861.

Η πρώτη κλασική σειρά της Μεγάλης Κεφαλής Ερμού είχε επτά (7) γραμματόσημ α των 1λ., 2λ., 5λ.,10λ., 20λ., 40λ. και 80λ. και εκτυπώθηκε στο Παρίσι σε σχέδιο του Γάλλου χαράκτη ΄Αλμπερτ Μπαρ (Albert Barre), που δημιούργησε ένα πραγματικό αριστούργημα χαρακτικής με απεικόνιση την κεφαλή του θεού Ερμή, μια σειρά γραμματοσήμων περιζήτητη στους φιλοτελικούς κύκλους. Κατόπιν οι πλάκες του Ερμή εστάλησαν στην Αθήνα και όταν η ποσότητα της παρισινής έκδοσης καταναλώθηκε, κυκλοφόρησαν τα γραμματόσημα της δοκιμαστικής εκτύπωσης της Μεγάλης Κεφαλής Ερμού, που αποτέλεσαν την σπάνια και ενδιαφέρουσα προσωρινή έκδοση της Μεγάλης Κεφαλής Ερμού. Στη συνέχεια έγιναν αλλεπάλληλες νέες εκτυπώσεις μέχρι το 1886. Η δεύτερη κλασική έκδοση των ελληνικών γραμματοσήμων, η σειρά της Μικρής Κεφαλής Ερμού, χαράχθηκε και εκτυπώθηκε στην αρχή στο Βέλγιο τα έτη 1886 -1888, ενώ μετά συνεχίσθηκε η εκτύπωσή της στην Αθήνα από το 1889 έως το 1900 με αλλεπάλληλες εκδόσεις.

Σήμερα η μελέτη και η συλλογή των εκδόσεων της Μεγάλης και Μικρής Κεφαλής Ερμού παρουσιάζει ιδιαίτερο και εξαιρετικό ενδιαφέρον για τους συλλέκτες κλασικών γραμματοσήμων.

Έκτοτε εκδόθηκαν πληθώρα νέα ελληνικά γραμματόσημα, μεταξύ των οποίων πολλές αναμνηστικές σειρές με την ευκαιρία του εορτασμού επετείων ή προς έξαρση αξιόλογων γεγονότων, όπως η αναμνηστική σειρά των Ολυμπιακών Αγώνων στις 25 Μαρτίου 1896, με την ευκαιρία της αναβίωσης των Ολυμπιακών Αγώνων, της 100ετηρίδος της Ελληνικής Ανεξαρτησίας το 1930 κ.ά.. Αξίζει να αναφερθούν τρεις σημαντικοί ΄Ελληνες καλλιτέχνες που φιλοτέχνησαν γραμματόσημα, ο Γιάννης Κεφαλληνός (1894-1957) , ζωγράφος και χαράκτης, λάτρης της κλασικής τέχνης, ο Αλεβίζος Αναστάσιος Τάσσος (1914-1985) , χαράκτης, λάτρης της βυζαντινής και λαϊκής Παράδοσης και ο ζωγράφος – χαράκτης Παναγιώτης Γράββαλος.

Τα πρώτα γραμματόσημα εκτυπώθηκαν με επαναλαμβανόμενη την παράστασή τους σε μεγάλα φύλλα χαρτιού, χωρίς όμως να προβλέπεται ο διαχωρισμός του ενός γραμματόσημου από το άλλο. Αυτό για να γίνει απαιτούσε τη χρήση μαχαιριού ή ψαλιδιο . Τα γραμματόσημα αυτά είναι γνωστά σαν χωρίς διάτρηση ή χωρίς οδόντωση . Αδιάτρητα ήσαν και τα πρώτα ελληνικά γραμματόσημα.

Το έτος 1854 εφαρμόζεται για πρώτη φορά στην Αγγλία το σύστημα της οδόντωσης των γραμματοσήμων με τη μέθοδο που επινόησε ο Iρλανδός Χένρυ ΄Αρτσερ ( Henry Archer), μια μηχανή δηλαδή που άνοιγε μικρές λεπτές τρύπες ανάμεσα στις παραστάσεις των γραμματοσήμων, στο ατύπωτο διάστημα, οριζόντια και κάθετα, ώστε να κόβεται το φύλλο σε τόσα κομμάτια όσα και τα γραμματόσημα που ήσαν τυπωμένα πάνω σ’ αυτό.

Οι φιλοτελιστές χρησιμοποιούν για να μετρούν το είδος της οδόντωσης το οδοντόμετρο και ως μέτρο της οδόντωσης χρησιμοποιούν τις τρύπες που υπάρχουν σε 2 εκατοστά του μέτρου, π. χ. η οδόντωση 9 έχει 9 τρύπες σε 2 εκ., η οδόντωση 14 έχει 14 τρύπες σε 2 εκ.´ Ετσι λοιπόν μετά την καθολική καθιέρωσή τους τα γραμματόσημα προσφέρουν πλούτο ποικίλων παραστάσεων, που αναφέρονται στην ιστορία , την τέχνη, την επιστήμη, τη θρησκεία κ.ά. και συμβάλλουν ιδιαίτερα στην πνευματική και επιμορφωτική καλλιέργεια των φιλοτελιστών.

 

Κ. Σφήκας