Πριν από 30.000 χρόνια, βαθιά μέσα στον πυρήνα του Ηλιου, επαναλαμβανόταν κατά δεκάδες τρισεκατομμύρια φορές ανά δευτερόλεπτο, μια πολύ σημαντική διαδικασία για τη ζωή επάνω στον πλανήτη μας. Τέσσερα άτομα υδρογόνου, συνθλιβόμενα από την πίεση της τεράστιας μάζας του άστρου, πραγματοποιούσαν μια σειρά πολύπλοκων πυρηνικών αντιδράσεων, που τα τελικά προϊόντα τους περιλάμβαναν ένα απλό άτομο ηλίου και αρκετά πακέτα ενέργειας, με τη μορφή κυρίως ακτινοβολίας γάμα, μικρού μήκους και πολύ μεγάλης συχνότητας.

Καθώς τα πακέτα των ακτίνων γάμα άρχισαν να πολλαπλασιάζονται στην ηλιακή επιφάνεια, η πορεία τους επιβραδυνόταν από αμέτρητες συγκρούσεις με τους πυρήνες και τα ελεύθερα ηλεκτρόνια των απίθανα θερμών και πυκνών ηλιακών αερίων. Κάθε σύγκρουση μείωνε τη συχνότητα της ταλάντωσης της ακτινοβολίας γάμα, μετακινώντας βαθμιαία το μήκος κύματός της προς τις συχνότητες των ακτίνων Χ και του υπεριώδους φωτός, και κατόπιν του ορατού φωτός. Οκτώ λεπτά περίπου νωρίτερα, αυτά τα πακέτα ενέργειας διαπέρασαν την επιφάνεια του ήλιου και διασκορπίστηκαν στο διάστημα. Το ηλιακό φως που φτάνει τώρα στη Γη, αποθέτει ενέργεια που δημιουργήθηκε σε μια εποχή που οι άνθρωποι κυνηγούσαν τις τίγρεις με λίθινα όπλα.

Αν και λιγότερο από μισό δισεκατομμυριοστό της ολικής ενέργειας του Ηλιου λούζει κάθε δευτερόλεπτο τον πλανήτη μας, ακόμη και αυτά τα λίγα ψίχουλα από το ηλιακό τραπέζι, αρκούν να θρέψουν και να ενεργοποιήσουν ολόκληρη τη Γη.

Καθώς η θερμότητα που απορροφάται στον ισημερινό, μεταφέρεται στους πιο ψυχρούς πόλους από τα ρεύματα του αέρα, το νερό των ωκεανών εξατμίζεται για να σχηματίσει σύννεφα και να δώσει βροχή. Πελώρια θαλάσσια ποτάμια, όπως το Γκολφ Στριμ στον Ατλαντικό και το Ρεύμα του Περού στον Ειρηνικό, κάνουν ηπιότερο το κλίμα των ακτών που λούζουν.

Ο καταιγισμός του ηλιακού φωτός διεγείρει επίσης τη φωτοσύνθεση στα μόρια της χλωροφύλλης των πράσινων φύλλων, αντίδραση που παράγει υδρογονάνθρακες, τη βάση όλης της γήινης ζωής. Οι υδρογονάνθρακες ενσωματώνονται στην αλυσίδα τροφής, τρέφοντας έτσι τα χορτοφάγα όντα, τα σαρκοφάγα και τα παμφάγα, όπως ο άνθρωπος.

Τα φυτά που διαφεύγουν από αυτόν τον κύκλο κατανάλωσης, αποδίδουν τελικά και αυτά τη συσσωρευμένη τους ηλιακή ενέργεια. Τα καύσιμα που χρησιμοποιούνται σήμερα για τη λειτουργία εργοστασίων, καυστήρων ή αυτοκινήτων, δεν είναι τίποτε άλλο παρά υπολείμματα παλιάς βλάστησης, που έχουν μετασχηματιστεί ύστερα από εκατομμύρια χρόνια συμπίεσης κάτω από την επιφάνεια της Γης.

Οσο αξιόπιστος κι αν φαίνεται ο Ηλιος, μπορεί να αποδειχθεί ασταθής πηγή ενέργειας. Επιστήμονες που ανέλυσαν τα δεδομένα που συνέλεξε από το 1980 ο δορυφόρος της NASA Αποστολή Ηλιακού Μεγίστου, συμπέραναν ότι ο Ηλιος εξασθενεί ελαφρά – κατά 0.1 % περίπου – όταν οι γνωστές ως ηλιακές κηλίδες σκιάζουν την επιφάνειά του. Κατά μέσο όρο, όμως (και αντίθετα από ό,τι αναμενόταν), ο Ηλιος αυξάνει τη λαμπρότητά του στην αρχή του κύκλου δραστηριότητας των κηλίδων, που διαρκεί έντεκα χρόνια, και την ελαττώνει όταν πλησιάζει το ναδίρ αυτού του κύκλου, που λέγεται ηλιακό ελάχιστο.

Διάφορα πρόσθετα στοιχεία επιβεβαιώνουν τη δύναμη και τη μεταβλητότητα του άστρου της Γης. Οι ηλιακές εκλάμψεις εκτοξεύουν, βίαια, δισεκατομμύρια τόνους αερίου, ενώ διάφορες προεξοχές ξεπετάγονται μέχρι και τρία εκατομμύρια χιλιόμετρα πάνω από την επιφάνεια, διοχετεύοντας μερικές φορές αέριο στο διαπλανητικό χώρο και απορροφώντας το πάλι πίσω με μαγνητικές δυνάμεις. Από τα ανοίγματα του μαγνητικού πεδίου που βρίσκονται στο εξωτερικό ατμοσφαιρικό του στρώμα – μια αραιή θερμή ζώνη που λέγεται στέμμα – ο Ηλιος εκπέμπει ένα ισχυρό ρεύμα φορτισμένων σωματιδίων, τον «ηλιακό άνεμο», που σαρώνει όλο το ηλιακό σύστημα. Στη Γη, π.χ., τα ενεργά σωματίδια του ηλιακού ανέμου, στροβιλίζονται αδιάκοπα στην ατμόσφαιρα του πλανήτη μας και φωτίζουν το νυκτερινό ουρανό με χρωματιστές ανταύγειες. Οταν μια έκλαμψη υποχρεώνει τον ηλιακό άνεμο να πνέει πολύ δυνατά, μπορεί να διαταράξει τα ηλεκτρικά δίκτυα υψηλής τάσης και να βυθίσει ολόκληρες περιοχές μιας χώρας στο σκοτάδι.

(Πηγή: Εγκυκλ. ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟ ΣΥΜΠΑΝ, Εκδ. Κ. Καπόπουλος)