«Αναμνήσεις ενός Ψυχιάτρου» είναι ο υπότιτλος του αυτοβιογραφικού αυτού βιβλίου του αγαπητού στην Ελλάδα συγγραφέα. Το πόσο περισσότερο αγαπητό αναλογικά με τις άλλες χώρες είναι το έργο του στη χώρα μας, το σχολιάζει στο κεφάλαιο «Πώς έγινα Έλληνας».

Στο γεμάτο από ενδιαφέροντα περιστατικά αυτό βιβλίο, ο συγγραφέας γράφει για τις δικές του ντροπές, τα ελαττώματα και τις φοβίες από τα άσχημα παιδικά του χρόνια με τους εβραίους μετανάστες γονείς οι οποίοι προσπαθούσαν να επιβιώσουν περνώντας όλο το χρόνο τους στο μπακάλικο που διατηρούσαν. Για τη ντροπή για τους γονείς, τη σχέση με μια μητέρα κατηγορητική και έναν παθητικό πατέρα, τα οδυνηρά παιδικά χρόνια που ένιωθε πάντα εκτός τόπου και ονειρευόταν να είχε ένα μέντορα, την έλλειψη αυτοπεποίθησης στα νεανικά χρόνια, το άγχος του μη χάσει τη γυναίκα της ζωής του και τις επίπονες προσπάθειες ώσπου να πετύχει την πρόσβαση στα εκπαιδευτικά ιδρύματα που επιθυμούσε.

Εκμυστηρεύεται την απροθυμία του να μάθει εβραϊκά, την παντελή αδιαφορία του για τη θρησκεία των γονιών του, τη δυσκολία του στην αντιμετώπιση του θυμού, ακόμη και παράπονα των ασθενών του προς αυτόν ή και φανταστικές συνεδρίες με τον εαυτό του με ειλικρίνεια και αυτοσαρκαστική διάθεση. (Δεν είδα πάντως να ερμηνεύει πουθενά την εμφανισιακή του ομοιότητα με τον Δρα Φρόϋντ: γενειάδα, γυαλιά και καπέλο. Κάτι θα σημαίνει αυτό). Επίσης διηγείται πώς εμπνεύσθηκε τα βιβλία που τον έκαναν τόσο αγαπητό στο ευρύ κοινό αλλά και αστεία από τη θητεία του σε νοσοκομεία όπως «ο μυστηριώδης Δρ. Μπλάκγουντ».

(Δε μπορείς να μην παρατηρήσεις σε αυτή την εξιστόρηση, τις υποτροφίες και την καθοδήγηση που υπάρχουν στην Αμερικανική εκπαίδευση, πράγματα άγνωστα σε μας. Βέβαια εδώ δεν μας υποδουλώνουν με φοιτητικά δάνεια όπως εκεί για να μας έχουν δεμένους χειροπόδαρα για πολλά χρόνια.)

Σε προχωρημένη ηλικία πια, φέρνει στη μνήμη του αναμνήσεις, όνειρα, συνεδρίες με θεραπευόμενους αλλά και μια ευλογημένη οικογενειακή και επαγγελματική ζωή που μας κάνει να αναρωτιόμαστε πώς μπορούμε να την αποκτήσουμε και μείς. Η συνταγή της επιτυχίας του ήταν προφανώς ο έρωτας της ζωής του από την ηλικία των 15 ετών και σύζυγός του για πολλές δεκαετίες-ως τώρα-η Μέριλυν που του χάρισε 4 παιδιά, συγγραφέας και η ίδια και του εξασφάλισε το σταθερό υπόβαθρο για να αναπτύξει την επιστημονική και συγγραφική του καριέρα. Η αγάπη τους για τα βιβλία ήταν βασικό συστατικό της κόλλας που τους έδεσε. Γύρισαν τον κόσμο μαζί, υποστήριξε ο ένας τον άλλον στην ακαδημαϊκή καριέρα και αποτελούν ένα παράδειγμα για το πώς οι κλασικές αξίες όπως η μονογαμία και η τεκνοποίηση μπορούν να οδηγήσουν σε μια πλήρη, ευτυχισμένη ζωή όταν βέβαια συνοδεύονται από κοινά ενδιαφέροντα, αλληλοσεβασμό και αμοιβαίες υποχωρήσεις.

Μ.Χ.Αναγνωστοπούλου