Βιβλιοκριτική: Μικροί Δρόμοι της Αθήνας – Νίκος Βατόπουλος – Εκδόσεις Μεταίχμιο

Σε αυτή την εποχή της Απαγόρευσης Ελεύθερης Κυκλοφορίας που ζούμε, μπορούμε να περπατήσουμε νοερά στους μικρούς, άγνωστους δρόμους της παλιάς Αθήνας με συντροφιά τον ποιητικό σχολιασμό και τις φωτογραφίες του Νίκου Βατόπουλου. Εξερευνήσεις στο παρελθόν μιας Αιώνιας Πόλης, ανάμεσα σε υπέροχα κτίρια που άλλα αφέθηκαν έρμαια στην παρακμή και άλλα συντηρήθηκαν με μεράκι, κόπο και χρήμα για να αναδειχθούν, ακόμη ωραιότερα δίπλα στα σύγχρονα τερατουργήματα. Περιήγηση σε ξεχασμένες οδούς με μυθικά ονόματα όπως Φαίδρας, Αιθαλίδου, Βάκχου, Κλεομβρότου, Αγησιλάου, Ιεροφαντών… Προσόψεις-μάσκες, χωρίς σπίτια πίσω τους. Ας απολαύσουμε τις εξώθυρες με τα μοτίβα του ανατέλλοντος ηλίου, τη διακόσμηση των προσόψεων με χερουβείμ, αμπέλλους, ανθέμια, θυρεούς, γρίπες, μωσαϊκά, φουρούσια, κιλλίβαντες, μαιάνδρους και μαρμάρινες καμπύλες σκάλες στο εσωτερικό. Αν τα βλέπαμε ως τουρίστες σε μια ξένη χώρα, θα σπεύδαμε εντυπωσιασμένοι να τα απαθανατίσουμε ενώ οι περισσότεροι περνάμε δίπλα τους και δεν τους ρίχνουμε μια ματιά.

Οι συνοικίες που περιδιαβαίνει ο συγγραφέας είναι Μακρυγιάννη, Θησείο, Ρουφ, Βοτανικός, Σεπόλια και άλλες. Στην παρατήρηση των παλαιών σπιτιών δεν αφήνει ασχολίαστα τα δένδρα και τα φυτά που τα στολίζουν: από βρύα και κισσούς μέχρι ακακίες, συκιές, φίκους, νεραντζιές και πλατάνια. Χωρίς τη χάρη τους η εικόνα θα ήταν θλιβερή. Μοιράζεται μαζί μας ιστορίες για ενοίκους των σπιτιών αυτών, άσημους ή διάσημους αλλά και την απορία του για τα συμπεράσματα που θα βγάζουν για εμάς τους σημερινούς κατοίκους της Αθήνας οι άνθρωποι που θα ζουν εδώ το 2095 μ.Χ., για παράδειγμα.

Ο κ.Βατόπουλος βλέπει τις δυνατότητες πίσω από τις εικόνες και μας τις μεταδίδει με απίστευτο πλούτο γλώσσας και ποίηση. Από το βιβλίο: «Αλλά περισσότερο μου έκανε εντύπωση η ανάγκη για ομορφιά που έβλεπα σε όσα σπίτια είχαν ακόμη ζωή» και «Τα κείμενα αυτά θέλουν να τιμήσουν την απλότητα και την εντιμότητα, τα βασικά δηλαδή υλικά με τα οποία φτιάχτηκαν οι γειτονιές της Αθήνας».

Ιστορίες με ώχρα και ακροκέραμα πίσω από βανδαλισμούς και βαρβαρότητες. Η ομορφιά βρίσκεται γύρω μας και περιμένει να τη δούμε. Ο καθένας βλέπει αυτό που θέλει και στο βάθος που επιθυμεί.

Μ.Χ.Αναγνωστοπούλου